Paunisi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ziemianki Paunisów
Flaga plemienia Pawnee

Paunisi (Paneassa, Pari, Pariki, ang. Pawnee) – Indianie Ameryki Północnej, zamieszkujący niegdyś tereny obecnego stanu Nebraska, a współcześnie – Oklahomę i inne stany USA.

Byli głównym plemieniem należącym do grupy językowej Kaddo. Stanowili konfederację utworzoną przez cztery plemiona: Chaui (Szopy), Kitkehahki (Czarni ludzie), Pitahuerat (Hałaśliwi) oraz Skidi (Wilki). Te cztery plemiona otrzymały od białych około 1600 roku wspólną nazwę Paunisi, wywodzącą się ze zwyczaju noszenia przez nich loków skalpowych (pariki – róg). Należeli oni do tych Indian prerii, którzy nawet po przyjęciu koni prowadzili nadal półosiadły i dość prosty tryb życia.

Prowadzili częste walki z sąsiednimi plemionami, szczególnie z Dakotami i Szejenami. Czasami napadali też na białych kupców, traperów i karawany osadników, lecz mimo to utrzymywali przyjazne stosunki z rządem USA i dostarczali zwiadowców wojsku. Pomimo przyjaznych stosunków z białymi, Paunisi nie uniknęli zgubnego wpływu cywilizacji białego człowieka. Ponad połowa Paunisów zmarła na ospę, a ponad 1500 zmarło w wyniku przesiedleń.

Traktatami z 1833, 1848, 1867, 1876 r. zrzekli się swych ziem w Nebrasce i osiedlili na Terytorium Indiańskim w dzisiejszej Oklahomie.

Liczebność[edytuj | edytuj kod]

W XVIII w. ich populacja liczyła ok. 10 000, a w 1940 r. – ok. 700 osób.

Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 2485 obywateli USA zadeklarowało, że ma pochodzenie wyłącznie Pawnee, zaś 4540 oświadczyło, że ma pochodzenie wyłącznie lub między innymi Pawnee.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Barry M. Pritzkert: A Native American Encyclopedia: History, Culture, and Peoples. Oxford: Oxford University Press, 2000. ISBN 978-0-19-513877-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]