Pawłowice (Wrocław)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pałac rodziny von Korn, później von Schweinichen w Pawłowicach
gospodarstwo koło pałacu

Pawłowice (niem. Pawelwitz, od 1937 Wendelborn) - samorządowo administracyjne osiedle Wrocławia na terenach dawnej dzielnicy Psie Pole.

W latach 1874 -1945 Pawłowice administracyjnie wchodziły w skład Amtsbezirk Bischwitz dystryktu - powiatu Biskupice widawskie[1].

W latach 1945 - 1954 wchodziły w skład Gminy Skarszyn. Następnie funkcjonowały jako Gromada[2][3].

Osiedle od północy graniczy z gminą Wisznia Mała (powiat Trzebnica) i gminą Długołęka (powiat ziemski Wrocław), od południowego wschodu z Zakrzowem, a od południowego zachodu z Kłokoczycami.

Komunikację zbiorową z innymi osiedlami Wrocławia zapewnia MPK Wrocław – linie 130 i 241 (nocna) oraz przewoźnik Sevibus - linia 936: Godzieszowa (gmina Długołęka) - Psie Pole.

Historia osady[edytuj | edytuj kod]

Wykopaliska archeologiczne stwierdziły tu osadnictwo od IV w.n.e., a z wczesnego średniowiecza są tu ślady grodziska. Pierwsza wzmianka historyczna pochodzi z 1260 r., kiedy to książę Henryk III Biały ze swym bratem Władysławem zamienili z opactwem św. Wincentego wieś pod nazwą Paulovici za Popowice, kolejno w 1350 r. użyto nazw Paulow, a w 1380 Paulowicz.

W 1785 r. we wsi było 150 mieszkańców, był tu folwark i jedno wolne gospodarstwo kmiece. Po 1810 r. kiedy nastąpiła sekularyzacja dóbr zakonnych, folwark przeszedł w ręce prywatne. Pod koniec XIX wieku kupiła go i rozbudowała rodzina Kornów.

Kolejny spis z 1845 r. wykazał folwark, 34 domów, 237 mieszkańców, w tym 6 rzemieślników, rozwinięta była hodowla owiec. Według spisu z r. 1937 majątek (dobra rycerskie) Wendelborn obejmował 292,2 ha, w czym: 197,4 ziemi rolnej, 41,5 łąk, 34,1 lasu, 1,6 stawów, 7,2 parku dworskiego, 3,2 ogrodów itd. i płacił roczny podatek w wysokości 5 688 marek. Głównymi urzędnikami ordynacji byli inspektor (rządca), łowczy i leśnik. Ostatnim właścicielem był Ernst von Schweinichen (Pawelwitz 1893 – Nassau 1973).

W 1886 r. wieś, zakupiona w tym roku przez rodzinę von Korn, otrzymała połączenie kolejowe, po uruchomieniu linii Psie PoleTrzebnica. W latach międzywojennych wieś zaczęła przekształcać się w osiedle o charakterze podmiejskim, czego objawem była rozwijająca się zabudowa willowa i wielorodzinna, a szczególnie osiedle zaprojektowane przez architekta W. F. Reinscha, w ramach koncepcji urbanistycznej tworzenia ośrodków satelitarnych wokół Wrocławia.

W 1945 r. Pawłowice zostały zajęte bez walk w dniu 16 lutego. W latach sześćdziesiątych zaczęła się dalsza rozbudowa budownictwa jednorodzinnego typu miejskiego. Do Wrocławia Pawłowice zostały włączone w 1970 r.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[4]:

  • Pałac Kornów ul. Pawłowicka 85-101/ Widawska, z k. XIX w.: pałac z łącznikiem z 1891 r., oficyna z 1891 r., dom zarządcy, młyn, stajnia, wieża wodna, dom ogrodnika, dom leśniczego, park, glorieta, mostek, fontanna, dwie bramy wjazdowe

Sport[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 2008 r. reaktywowano Klub Piłkarski "Orzeł Pawłowice" istniejący na tym osiedlu do 1968 r.[5]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Amtsbezirk Bischwiz
  2. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  3. Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 18.11.2012]. s. 225.
  5. Strona klubu sportowego w Pawłowicach
  6. Wokół Wrocławia. Grzegorz Zwoliński (red.). Wrocław: Studio PLAN, 2012. ISBN 978-83-62645-47-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]