Paweł Artymowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Paweł Artymowicz
Data i miejsce urodzenia 24 czerwca 1961[1]
Warszawa[2]
Zawód naukowiec, astrofizyk
Miejsce zamieszkania Toronto, Kanada
Narodowość polska
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Uczelnia University of Toronto
Wydział Department of Physical and Environmental Sciences[3];
Department of Astronomy and Astrophysics[4]
Stanowisko profesor
Pracodawca University of Toronto
Rodzice Mikołaj Artymowicz (ojciec)[5]
Małżeństwo Dorota Monika Artymowicz[1]
Dzieci Anna, Adam[2]
Krewni i powinowaci Andrzej Artymowicz (brat)[6]
Strona internetowa

Paweł Artymowicz (ur. 24 czerwca 1961 w Warszawie[2]; ps. You-Know-Who, używany w blogach) – polski astrofizyk, doktor habilitowany nauk fizycznych w zakresie astronomii ze specjalnością astrofizyka[7], profesor i wykładowca University of Toronto[1].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1980–1985 studiował astronomię na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i uzyskał tytuł zawodowy magistra astronomii[2][8]. W 1984 roku otrzymał nagrodę drugiego stopnia w Konkursie Młodych Polskiego Towarzystwa Astronomicznego[2]. W latach 1984–1985 był asystentem w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego, a w latach 1985–1986 asystentem w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN[2]. W latach 1986–1990 asystent naukowy w Instytucie Teleskopu Kosmicznego (Space Telescope Science Institute, STScI) w Baltimore w Stanach Zjednoczonych i jednocześnie doktorant specjalny w Johns Hopkins University[2]. W 1990 roku uzyskał stopień naukowy doktora nauk fizycznych w zakresie astronomii ze specjalnością astronomia za rozprawę Fale gęstości w galaktykach, przygotowaną w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN[7]. W latach 1990–1993 pracował w Obserwatorium Licka w Santa Cruz w Kalifornii jako stypendysta NASA (Hubble Fellow)[2].

W 1993 roku zamieszkał w Sztokholmie i w latach 1993–1997 pełnił funkcję asystenta naukowego i wykładowcy na Uniwersytecie w Sztokholmie[2]. W 1994 roku uzyskał najwyższy szwedzki stopień naukowy docenta na Wydziale Astronomii Uniwersytetu w Sztokholmie[2], a w 1996 roku stopień naukowy doktora habilitowanego w zakresie astronomii ze specjalnością astrofizyka za rozprawę Oddziaływania dysków astrofizycznych z układami gwiazdowymi i planetarnymi przygotowaną na Uniwersytecie Warszawskim[7]. Od 1997 roku naukowiec (NFR Senior Researcher) w Sztokholmskim Obserwatorium Astronomicznym w Saltsjöbaden[2]. Wiosną 2005 roku przeprowadził się ze Sztokholmu do Toronto w Kanadzie[9], opuszczając Sztokholmskie Obserwatorium Astronomiczne[10], by objąć stanowisko profesora astronomii[11], astrofizyki[12] i fizyki[13] na University of Toronto[1]. Pracuje na Wydziale Nauk Fizycznych i Nauk o Środowisku (Department of Physical and Environmental Sciences)[3] oraz na Wydziale Astronomii i Astrofizyki (Department of Astronomy and Astrophysics), gdzie zajmuje się badaniami nad pochodzeniem i ewolucją gwiazd podwójnych i układów planetarnych, dynamiką dysków astrofizycznych, fizyką pyłu międzygwiazdowego, częściowo również podwójnymi czarnymi dziurami i galaktykami aktywnymi[4].

Autor i współautor licznych publikacji naukowych (w roku 2013: 86 publikacji, ponad 3000 cytowań[14]). Posiada wysokie wskaźniki cytowań: h=28, i10=41 wg Google Scholar[15]. Jego specjalnościami KBN są astrofizyka, astronomia, astrofizyka teoretyczna, dynamika dysków astrofizycznych i układy planetarne[7]. Prowadził badania m.in. w Max-Planck-Institut Jena (Niemcy), Service d’Astrophysique w Saclay (Francja), Uniwersytecie Hawajskim (USA), Université de Grenoble (Francja), Instytucie Teleskopu Kosmicznego w Baltimore (USA), Princeton University (USA), Kavli Institute for Theoretical Physics (USA) oraz na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Cruz (USA), spędzając tam urlopy naukowe[8][16][12]. W latach 2000–2004, w okresie pobytu w Szwecji, był zapraszany do nominowania kandydatów do Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki i chemii[1][17]. Współorganizował ponad 9 konferencji międzynarodowych i wygłosił ponad 20 referatów na konferencjach międzynarodowych[18][8][16][12][17]. Dodatkowo pełnił funkcję członka redakcji miesięcznika Planetary and Space Science, kierownika szwedzkiego węzła Naukowej Sieci Europejskiej „Planet Origins” i koordynatora sieci europejskiej INTAS (2000–2003)[1]. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, Międzynarodowej Unii Astronomicznej (dział F: Układy Planetarne i Astrobiologia, komisja 53 Układy Pozasłoneczne)[19] i American Astronomical Society[2].

Badania katastrofy smoleńskiej[edytuj | edytuj kod]

Bada naukowo katastrofę polskiego Tu-154 w Smoleńsku. Jest jednym z głównych krytyków analiz Wiesława Biniendy, profesora University of Akron, i innych ekspertów w sprawie jej przyczyn[20][21][22][23]. Przy użyciu obliczeń aerodynamicznych otrzymał rezultaty zbliżone do podanych w raportach Międzypaństwowego Komitetu Lotniczego (MAK) i Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego (KBWLLP). Swoje obliczenia, wyniki, wizualizacje[24] ostatnich 5 sekund lotu Tu-154M nr boczny 101 i komentarze publicystyczne przedstawia na cytowanym niżej blogu, w prasie[25][26][27], telewizji[28] i w portalach publicystycznych[21]. W 2011 roku zainteresował katastrofą smoleńską Grzegorza Szuladzińskiego, polskiego inżyniera pracującego w Australii[29][26]. 28 maja 2012 roku podczas konferencji naukowej „Mechanika w Lotnictwie” w Kazimierzu Dolnym wygłosił referat pt. Aerodynamiczne obliczenia ostatnich sekund lotu PLF 101 w porównaniu z danymi zebranymi przez komisje badania wypadków[30].

14 czerwca 2012 roku zwołano specjalne posiedzenie Zespołu Parlamentarnego ds. zbadania przyczyn katastrofy), działającego w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej, aby umożliwić Pawłowi Artymowiczowi i Wiesławowi Biniendzie naukową dyskusję nad wynikami swoich badań[31]. Do dyskusji nie doszło, gdyż Paweł Artymowicz wziął w tym dniu udział w umówionej rozmowie w Naczelnej Prokuraturze Wojskowej (NPW) w sprawie przekazania wyników badań. NPW i Artymowicz wydali w tej sprawie oświadczenia[32][33][28], a Naczelna Prokuratura Wojskowa wyjaśniła, że to Artymowicz skontaktował się z prokuratorami[32]. Paweł Artymowicz uznał formę zaproszenia za obraźliwą i nazwał Zespół „de facto politycznym klubem dyskusyjnym”. Zespół Parlamentarny w swoim oświadczeniu stwierdził, że „Artymowicz po raz kolejny uniknął bezpośredniej dyskusji z prof. Wiesławem Biniendą i użył wobec prof. Wiesława Biniendy, Zespołu Parlamentarnego i jego Przewodniczącego języka pomówień i insynuacji”[34].

W kwietniu 2013 Artymowicz opublikował[35] korelację dźwięku z kokpitu (zapisu CVR, cockpit voice recorder) z obrazem terenu katastrofy i szczątków samolotu, która wskazuje jakie kępy drzew i pojedyncze drzewa (w tym kluczową brzozę) ciął nisko lecący samolot w jakim czasie, z dokładnością kilku metrów i kilku setnych części sekundy. Ta praca podważa niektóre oficjalne interpretacje ścieżki dźwiękowej i dowodzi, że w samolocie nie nastąpiły wybuchy proponowane przez ZP pod przew. A. Macierewicza[36].

W październiku 2013 Artymowicz opublikował list otwarty do prof. Biniendy[37], w którym ponowił prośbę o opublikowanie pełnego zbioru danych wejściowych do symulacji Biniendy, bez których są one niemożliwe do powtórzenia ani zweryfikowania (Binienda w oparciu o symulacje twierdzi, że TU-154M "nie miał prawa" stracić części lewego skrzydła na brzozie). Podkreślił, że nie ma przeszkód prawnych, aby dane zostały opublikowane. Za­rzu­cił Bi­nien­dzie, że przy wspar­ciu "ma­chi­ny pro­pa­gan­do­wej klubu sej­mo­we­go Ma­cie­re­wi­cza" wpro­wa­dził wielu Po­la­ków w błąd, "nie zna się na ae­ro­dy­na­mi­ce", pomijał dane eksperymentalne FAA/NASA niesprzyjające jego opiniom, a jego wyniki są sprzeczne z fizyką lotu i stanem faktycznym na miejscu katastrofy. Pełen tekst listu opublikował na swoim blogu (zob. Linki zewnętrzne). W wywiadzie dla Faktów i Mitów[38] skrytykował prace prof. Cieszewskiego i oświadczył, że "zebrani przez Macierewicza dyletanci lotniczy nie potrafili przez 3 lata działalności wnieść do sprawy nic ważnego". Zasiada w komitecie naukowym konferencji PTMTS "Mechanics in Aviation XVI" (26-29 maja 2014)[39].

Życie osobiste[edytuj | edytuj kod]

Jest synem Mikołaja Artymowicza[5]. Ma żonę, Dorotę Monikę Artymowicz, doktora inżynierii materiałowej[1], oraz dwoje dzieci: córkę Annę i syna Adama[2]. Brat Pawła Artymowicza, Andrzej Artymowicz, jest filmowcem i fotografikiem, absolwentem Wydziału Reżyserii Dźwięku Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina[40].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Jest autorem podręcznika Astrofizyka układów planetarnych (Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1995, ISBN 8301116641) i ponad 85 publikacji w czasopismach naukowych, m.in.[14]:

  • Artymowicz, P., 1983, The role of accretion in binary star formation, Acta Astron., 33, 233
  • Artymowicz, P., 1984, Toponium properties in the Coulomb-linear potential, Acta Phys. Pol., B16, 361
  • Artymowicz, P., 1987, Self-regulating protoplanet growth, Icarus, 70, 303
  • Artymowicz, P., Burrows, C., Paresce, F., 1989, The structure of the Beta Pictoris circumstellar disk from combined IRAS and coronagraphic observations, ApJ, 337, 494-513
  • Artymowicz, P., Clarke, C. J., Lubow, S. H., and Pringle, J. E., 1991, The effect of an external disk on the orbital elements of a central binary, ApJ, 370, L35-L39
  • Artymowicz, P., 1993, Disk-Satellite Interaction via Density Waves and the Eccentricity Evolution of Bodies Embedded in Disks, ApJ, 419, 166-180
  • Artymowicz, P., and Lubow, S. H., 1994, Dynamics of binary–disk interaction: I. Resonances and disk gap sizes, ApJ, 421, 651-667
  • Artymowicz, P., 1995, Astrofizyka układów planetarnych, PWN (podręcznik, 560 stron)
  • Artymowicz, P., and Lubow, S. H., 1996, Mass Flow through Gaps in Circumbinary Disks, ApJ Lett, 467, L67-L71
  • Artymowicz, P., 1997, Beta Pictoris: an Early Solar System? Ann.Rev. Earth Planet. Sci., 25, 175-219
  • Takeuchi, T., Artymowicz, P., 2001, Dust migration and morphology in the gas disks of transi- tional Vega-type systems, ApJ, 557, 990
  • Artymowicz, P., 2000, Beta Pictoris and Other Solar Systems, Space Sci. Reviews, v. 92, 69-86
  • Liseau, R., Brandeker, A., Fridlund, M., Olofsson, G., Takeuchi, T., Artymowicz, P. 2003, The 1.2 mm image of the beta Pictoris disk, A&A, 402, 183-187
  • Edgar R., and Artymowicz, P. 2004, Pumping of a planetesimal disc by a rapidly migrating planet, ApJ, 354, 769-772
  • De Val Borro M., Edgar, R. G., Artymowicz, P., Ciecielag, P., et al. 2006, A comparative study of disk-planet interaction, MNRAS, 370, 529-558
  • Papaloizou, J. C. B.; Nelson, R. P.; Kley, W.; Masset, F. S.; Artymowicz, P., 2007, Disk-Planet Interactions During Planet Formation, in Protostars and Planets V, 655-668
  • Grigorieva A., Artymowicz, P., and Thebault, P. 2007, Collisional Dust Avalanches in Debris Disks, A&A, 461, 537-549
  • de Val-Borro, M.; Artymowicz, P.; D’Angelo, G.; Peplinski, A., 2007, Vortex generation in protoplanetary disks, Astron. Astroph., 471, 1043-1055
  • Peplinski, A., and Artymowicz, P., Mellema, G., 2008, Numerical simulations of type III planetary migration, MNRAS, 386, 164-178

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Paweł Artymowicz (nota biograficzna), [w:] Polacy w Kanadzie: słownik biograficzny. Kto jest kim w Polonii kanadyjskiej 2006, opr. Jacek Kozak, Tomasz Piwowarek, Mississauga: Biogram Publishing, 2006, s. 67. ISBN 0973814306.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 Paweł Artymowicz (nota biograficzna), [w:] Kto jest kim wśród Polonii szwedzkiej, opr. Tadeusz Nowakowski, Tullinge: Polonica, 2003, s. 13. ISBN 91-87704-40-4.
  3. 3,0 3,1 Department of Physical and Environmental Sciences, Faculty (ang.) utsc.utoronto.ca [dostęp 2012-07-08].
  4. 4,0 4,1 Artymowicz, Pawel (UTSC) (ang.) astro.utoronto.ca [dostęp 2012-07-12].
  5. 5,0 5,1 Antares & FireAnt (ang.) planets.utsc.utoronto.ca (archive.org) [dostęp 2012-07-24].
  6. Home page – Pawel Artymowicz (ang.). utsc.utoronto.ca. [dostęp 2012-06-17].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Paweł Artymowicz w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)
  8. 8,0 8,1 8,2 Paweł Artymowicz: Curriculum Vitae of Pawel Artymowicz, December 2000 (ang.). planets.utsc.utoronto.ca (archive.org). [dostęp 2012-07-13].
  9. Stockholm Home Page of Pawel Artymowicz, June 2005 (ang.) astro.su.se (archive.org) [dostęp 2012-07-28].
  10. Stockholm Observatory Annual Report 2005, p. 2 (ang.) su.se [dostęp 2012-07-08].
  11. Dan Falk: Ghost Worlds. The search for other Earths (ang.) magazine.utoronto.ca, Winter 2006 [dostęp 2012-07-24].
  12. 12,0 12,1 12,2 International Summer Institute for Modeling in Astrophysics (ang.) isima.ucsc.edu [dostęp 2012-07-11].
  13. Public Sector Salary Disclosure 2012: Universities (ang.) www.fin.gov.on.ca [dostęp 2012-07-11].
  14. 14,0 14,1 SAO/NASA Astrophysics Data System (ADS) (ang.). adsabs.harvard.edu. [dostęp 2012-06-19]. Według tej bazy danych, niepodającej wartości tzw. indeksu Hirscha, w 2013 roku w przypadku publikacji Pawła Artymowicza miał on wartość 26.
  15. Google Scholar: Scholar Profile and Citations (ang.). [dostęp 2013-11-05]. s. 1.
  16. 16,0 16,1 KITP Program: Planet Formation, Terrestrial and Extra Solar (Jan 5 – Mar 26, 2004) (ang.) online.itp.ucsb.edu [dostęp 2012-07-14].
  17. 17,0 17,1 Paweł Artymowicz: Curriculum Vitae of Pawel Artymowicz – 2011 (ang.). planets.utsc.utoronto.ca. [dostęp 2012-06-18].
  18. Recipes for a solar system (ang.) economist.com [dostęp 2012-07-11].
  19. International Astronomical Union (ang.) iau.org [dostęp 2013-12-10].
  20. Paweł Artymowicz: You-Know-Who podnosi przyłbicę studioopinii.pl, 28 września 2011 [dostęp 2012-07-11].
  21. 21,0 21,1 Skrzydło kontra brzoza studioopinii.pl, 29 września 2011 [dostęp 2012-07-11].
  22. Sam badał katastrofę Tu-154, nie zaprosili go (pol.). Polskie Radio, 2012-05-30. [dostęp 2012-05-31].
  23. Cezary Łazarewicz (Newsweek Polska): Trzy asy Macierewicza (pol.). [dostęp 2012-06-18]. s. 1.
  24. Wizualizacja modelu fizycznego ostatnich 5 sekund lotu PLF 101 vimeo.com [dostęp 2012-07-08].
  25. Azrael Kubacki: Cięli już krzaki. Uderzyli w brzozę (pol.). Gazeta Wyborcza, 2012-02-07. [dostęp 2012-05-31]. s. 3.
  26. 26,0 26,1 Sekrety symulacji katastrofy smoleńskiej studioopinii.pl, 7 lutego 2012 [dostęp 2012-07-11].
  27. Nie ma jednej przyczyny tragedii w Smolensku polityka.pl [dostęp 2012-07-11].
  28. 28,0 28,1 Wywiad w Polsat News, progr. Agnieszki Gozdyra. youtube.com, 12 kwietnia 2012. [dostęp 2012-06-28]. s. 1.;
  29. Dr Szuladziński w „Uważam Rze”: Jeśli są odłamki, to musiał być wybuch. Pierwszy ładunek musiał znajdować się na skrzydle. wpolityce.pl, 4 czerwca 2012 [dostęp 2012-07-09].
  30. Referat „Aerodynamiczne obliczenia ostatnich sekund lotu PLF 101 w porównaniu z danymi zebranymi przez komisje badania wypadków” z konferencji w Kazimierzu n/Wisłą, 28 maja 2012 planets.utsc.utoronto.ca [dostęp 2012-07-08] oraz Binienda inspiruje naszdziennik.pl, 30 maja 2012 [dostęp 2012-07-25].
  31. Szansa na starcie na argumenty. Poseł Macierewicz zaprosił na czwartek prof. Artymowicza na dyskusję z prof. Biniendą wpolityce.pl, 11 czerwca 2012 [dostęp 2012-07-09].
  32. 32,0 32,1 PAP: Prokuratorzy wojskowi spotkali się z prof. Artymowiczem z Toronto (pol.). onet.pl. [dostęp 2012-06-18]. s. 1.
  33. (żg): Onet: Prokuratorzy wojskowi spotkali się z prof. Artymowiczem z Toronto (pol.). onet.pl. [dostęp 2012-06-18]. s. 1.
  34. Oświadczenie Zespołu Parlamentarnego z dnia 14 czerwca, niezależna.pl [dostęp 2012-07-08].
  35. „Wybuchy Wyobraźni” Polityka 3.04.13 (ang.) polityka.pl [dostęp 2013-04-17].
  36. Zespołowa porażka: Prof. Paweł Artymowicz komentuje „Raport” zespołu Antoniego Macierewicza Polityka 15.04.13 polityka.pl [dostęp 2013-04-17].
  37. Artymowicz w liście otwartym krytykuje Biniendę. informacja PAP 11.10.13 [dostęp 2013-10-14].
  38. Air Show Smoleńsk 2013. (pol.) Fakty i Mity paźdz. 31.10.13 [dostęp 2013-11-04].
  39. XVI Konferencja „Mechanika w Lotnictwie” komunikat nr 1 (pol.) Pol. Tow. Mech. Teor. i Stos. [dostęp 2013-11-04].
  40. Catwalk – Resume (ang.) homepage.mac.com (archive.org) [dostęp 2012-07-28].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Artymowicz (nota biograficzna), [w:] Kto jest kim wśród Polonii szwedzkiej, opr. Tadeusz Nowakowski, Tullinge: Polonica, 2003, s. 13. ISBN 91-87704-40-4.
  • Paweł Artymowicz (nota biograficzna), [w:] Polacy w Kanadzie: słownik biograficzny. Kto jest kim w Polonii kanadyjskiej 2006, opr. Jacek Kozak, Tomasz Piwowarek, Mississauga: Biogram Publishing, 2006, s. 67. ISBN 0973814306.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]