Paweł Fitin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Paweł Michajłowicz Fitin (ros. Павел Михайлович Фитин, ur. 28 grudnia 1907 we wsi Ożogino, gubernia tobolska, zm. 24 grudnia 1971 Moskwa) – major bezpieczeństwa państwowego, wieloletni funkcjonariusz radzieckiej Służby Bezpieczeństwa i wywiadu, w latach 19391946 szef wywiadu zagranicznego, kolejno 5 Departamentu Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego NKWD (GUGB), 1 Zarządu Ludowego Komisariatu Bezpieczeństwa Państwowego (NKGB) i 1 Zarządu Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych (NKWD). W 1940 roku jeden z wykonawców zbrodni katyńskiej.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Z zawodu rolnik, absolwent wyższej szkoły rolniczej, zastępca dyrektora naczelnego wydawnictwa rolniczego Sielchozgiz. Od stycznia 1938 słuchacz wyższej szkoły NKWD (pierwszej szkoły wywiadu zagranicznego, tzw. SZON), w grudniu 1938 oddelegowany przez Komitet Centralny WKP(b) do osłabionego czystkami NKWD, w ramach którego został skierowany do wywiadu zagranicznego, w maju 1939 mianowany jego szefem (5 Departament GUGB). Po dokonaniu reorganizacji służb bezpieczeństwa i wywiadu w lutym 1941 mianowany szefem 1 Zarządu (Wywiad Zagraniczny) NKGB i NKWD. Sprawował to stanowisko do końca wojny. W 1940 roku współuczestniczył w realizacji zbrodni katyńskiej.

Wielokrotnie przestrzegał przed groźbą ataku niemieckiego, narażając się w ten sposób na gniew Józefa Stalina. Odniósł wiele sukcesów wywiadowczych podczas II wojny światowej, m.in. prowadząc siatkę szpiegowską Cambridge. W swoim raporcie z 1945 o Anthonym Bluncie pisał: Ten agent wykonał tak ogromną, tytaniczną pracę dla nas podczas wojny, że musi być wyczerpany. Powinniśmy zostawić go w spokoju przez okres pięciu lub dziesięciu lat.

Po wojnie w 1946 objął stanowisko zastępcy pełnomocnika NKWD w Niemczech, następnie w 1947 przeniesiony do Swierdłowska na stanowisko zastępcy szefa zarządu w Ministerstwie Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR (MGB); później ponownie przeniesiony, tym razem do Kazachstanu, gdzie został ministrem bezpieczeństwa państwowego.

Po aresztowaniu Ławrientija Berii w 1953 usunięty ze służby bez prawa do zasiłku i emerytury. Znalazł zatrudnienie w Moskwie jako dyrektor kombinatu fotograficznego, w którym pracował do 1970. Zmarł w Moskwie w grudniu 1971.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]