Paweł I Grecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Paweł I Grecki
Παύλος Α΄ της Ελλάδας

Paul of Greece.jpg
Król Grecji
Okres panowania od 1947
do 1964
Poprzednik Jerzy II Grecki
Następca Konstantyn II Grecki
Dane biograficzne
Dynastia Glücksburgowie
Urodziny 14 grudnia 1901
w Atenach
Śmierć 6 marca 1964
w Atenach
Ojciec Konstantyn I Grecki
Matka Zofia Hohenzollern
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) Krzyż Wielki Orderu Jerzego I (Grecja) Krzyż Wielki Orderu Feniksa (Grecja) Order Słonia (Dania) Krzyż Wielki Orderu Dannebroga (Dania) Order Salomona (Etiopia) Krzyż Wielki Legii Honorowej (Francja) Order Złotego Runa (Hiszpania) Kollana Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Stopień Specjalny Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi RFN Krzyż Wielki Orderu Karola I (Rumunia) Order Rajamitrabhorn (Syjam) Order Podwiązki (Wielka Brytania) Rycerz Krzyża Wielkiego Królewskiego Orderu Wiktorii Order Złotej Ostrogi Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielką Kollaną Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Korony Włoch Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Krzyż Wielki Konstantyńskiego Orderu Wojskowego św. Jerzego
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Paweł I Glücksburg, gr. Παύλος Α΄ της Ελλάδας (ur. 14 grudnia 1901 w Atenach, zm. 6 marca 1964 tamże) – król Grecji w latach 1947-1964 z dynastii Glücksburgów, bocznej linii Oldenburgów. Syn Konstantyna I i królowej Zofii Hohenzollern.

W czasie wojny przeciw państwom osi w latach 1940-1941 służył w sztabie generalnym jako oficer armii greckiej. Następnie przebywał na emigracji. Tron objął po śmierci swojego starszego brata Jerzego II Glücksburga.

W sierpniu 1949 r. wojska królewskie ostatecznie pokonały siły komunistycznych partyzantów DSE, kładąc kres wojnie domowej[1].

W późniejszym okresie król praktycznie nie brał udziału w życiu politycznym.

Wystawny tryb życia rodziny królewskiej, dotowany z budżetu państwa, głęboko dzielił greckie społeczeństwo, prowadząc także do masowych protestów, m.in. w 1960 roku, gdy parlament, głosami prawicy, przyjął ustawę o sfinansowaniu przez budżet państwa niezwykle wystawnego ślubu księżniczki Zofii z następcą hiszpańskiego tronu Juanem Carlosem, a przy tej okazji także zjazdu rodzin królewskich i arystokratycznych Europy[2], wiążące się ze wzrostem akcyzy szeregu towarów, finansującym uroczystość. Z budżetu państwa asygnował też astronomiczną, zdaniem ówczesnych komentatorów, kwotę 9 mln drachm na posag księżniczki Zofii, z jednoczesnym zwolnieniem tych środków z opodatkowania oraz ze zgodą na ich wywóz za granicę. W tym samym okresie parlament odrzucił wnioski posłów centrum i lewicy o poprawę finansowania oświaty. Okoliczności te określone zostały przez opozycję jako "wyzwanie z XVII wieku" i pogłębiły ochłodzenie pomiędzy dworem a prawicowym rządem Konastantinosa Karamanlisa. Rządowi zarzucono "niedostateczną ochronę rodziny królewskiej i pryncypiów" [3]. W następnym roku budżet państwa obciążyło huczne świętowanie w całym kraju 60 urodzin królewskich. W taki sposób, pod rządami króla Pawła, grecka monarchia weszła w ostatnie już dziesięciolecie swego funkcjonowania.

Paweł I zmarł na raka żołądka. Pochowany jest w byłych dobrach rodziny królewskiej w Tatoi koło Aten, obecnie znacjonalizowanych i wchodzących w skład Parku Narodowego Góry Parnitha[4].

Przypisy

  1. Utrzymane w uroczysto-patriotycznym tonie fragmenty greckich kronik filmowych, z okresu likwidacji powstania DSE ścieżka filmu - od pierwszej minuty, film informuje, że wszystkie dzieci Grecji z radością, znacznie więcej niż tylko obowiązkiem, idealiści, bieżą do boju, złożyć ofiarę, wyzerować wroga ojczyzny. - od 2'13" kamera pokazuje królewską wizytę, z jednoczesną obecnością wojskowych amerykańskich. Komentarz podaje m.in. że Królowa serdecznie interesuje się walką o najświętszą ideę ludzkości - zapewne chodzi o utrzymanie w Grecji monarchii. ..Wojsko wyciąga płazy z ich nor... dzieci Grecji, powierzoną im przez ojczyznę bronią, usuwają ich nieczysty ślad.... Źródło: Cyfrowe Archiwa greckiej telewizji publicznej ERT, program ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ 1940 - wydarzenia dziesięciolecia 1940, film: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΟ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΕΩΝ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΙ ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΗΣ ΣΤΟ ΜΕΤΩΠΟ - Operacje Narodowego Wojska w nasywie Grammos, w trakcie Wojny Domowej i wizyta Króla Pawła i Fryderyki na froncie.. Strona zawiera informację, że film został zatwierdzony przez Narodowe Archiwum Optoakustyczne, w celach edukacyjnych.
  2. Liczbę 32 królów i 109 książąt, zaproszonych na ślub, na koszt budżetu państwa, wymienia program historyczny greckiej telewizji publicznej ERT 1947 - 1967 20 ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΧΡΟΝΙΑ. Źródło: archiwum greckiej telewizji publicznej ERT, całość filmu dokumentalnego (gr.) 1947 - 1967 20 ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΧΡΟΝΙΑ, odcinek 7, o ślubie księżniczki Zofii. Zawiera analizy, echa w publikacjach i oryginalne kroniki filmowe. Przykład, nie wymagający znajomości języka - szkice, satyryczne, prezentowane w 13'00 i 15'00 minucie ścieżki . Strona zawiera informację Filmoteki Telewizji (ERT), że film ma charakter informacyjny.
  3. Archiwa ERT, film dokumentalny z serii 1947 - 1967 20 ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΧΡΟΝΙΑ", odcinek 7, 18'50 - 19'12' ścieżki.
  4. lista pochowanych w Tatoi członków rodziny królewskiej: [1]

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Jerzy I
Glücksburg

ur. 24 XII 1845
zm. 18 III 1913
Olga
Konstantinowna
1)
ur. 3 IX 1851
zm. 18 VI 1926
Fryderyk III
Hohenzollern

ur. 18 X 1831
zm. 15 VI 1888
Wiktoria
Koburg
2)
ur. 21 XI 1840
zm. 5 VIII 1901
         
     
  Konstantyn I
Glücksburg

ur. 2 VIII 1868
zm. 11 I 1923
Zofia
Hohenzollern

ur. 14 VI 1870
zm. 13 I 1932
     
   

Fryderyka
Hanowerska
3)
ur. 18 IV 1917
zm. 6 II 1981
OO   9 I 1938
Paweł I
Glücksburg

ur. 14 XII 1901
zm. 6 III 1964
                   
                   
                   
Zofia
Glücksburg

 ur. 2 XI 1938
 
Konstantyn II
Glücksburg

 ur. 2 VI 1940
 
Irena
Glücksburg

 ur. 11 V 1942
 
  1. córka Konstantego Romanowa, syna Mikołaja I Romanowa
  2. córka królowej Wiktorii
  3. siostra Georga Wilhelma Hanowerskiego

9 stycznia 1938 r. poślubił Fryderykę Hanowerską (18 kwietnia 1917 - 6 lutego 1981), z którą miał troje dzieci:


Poprzednik
Jerzy II Glücksburg
Royal Arms of Greece.svg król Hellenów
1947-1964
Royal Arms of Greece.svg Następca
Konstantyn II Glücksburg