Paweł VI

Paweł VI Paulus Sextus
Giovanni Battista Montini
Sługa Boży Papież
In nomine Domini W imię Pańskie
Kraj działania	Włochy
Data i miejsce urodzenia	26 września 1897 Concesio
Data i miejsce śmierci	6 sierpnia 1978 Castel Gandolfo
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Prezbiterat	29 maja 1920
Nominacja biskupia	1 listopada 1954
Sakra biskupia	12 grudnia 1954
Kreacja kardynalska	15 grudnia 1958 Jan XXIII
Kościół tytularny	SS. Silvestro e Martino ai Monti
Pontyfikat	21 czerwca 1963
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Paweł VI w Wikicytatach

Sukcesja apostolska
Data konsekracji	12 grudnia 1954
Konsekrator	Eugène Tisserant
Współkonsekratorzy	Giacinto Tredici Domenico Bernareggi
Konsekrowani biskupi Giuseppe Schiavini 22 maja 1955 Cesário Minali OFM Cap. 5 czerwca 1955 Domenico Enrici 1 listopada 1955 Aristide Pirovano 13 listopada 1955 Adolfo Bossi OFM Cap. 14 września 1958 Antonio Fustella 25 stycznia 1960 Giovanni Colombo 7 grudnia 1960 Luigi Oldani 7 grudnia 1961 Francesco Rossi 26 maja 1963 Igino Cardinale 20 października 1963 Clemens Chabukasansha 20 października 1963 Arnold Ralph Cotey SDS 20 października 1963 Etienne Courtois 20 października 1963 José Villas 20 października 1963 François Hoenen SVD 20 października 1963 Paolino Limongi 20 października 1963 Baptist Mudartha 20 października 1963 Joseph Nittayo 20 października 1963 Didier Pérouse de Montclos 20 października 1963 Felicissimus Raeymaeckers OFM Cap. 20 października 1963 Franciscus Tanaka 20 października 1963 Albert Thomas 20 października 1963 Victorinus Youn Kong-hi 20 października 1963 Ernesto Camagni 28 czerwca 1964 Giovanni Fallani 28 czerwca 1964 Angelo Palmas 28 czerwca 1964 Pierre Salmon 28 czerwca 1964 Johannes Willebrands 28 czerwca 1964 Leobard D’Souza 3 grudnia 1964 Lawrence Patrick Moran 3 grudnia 1964 Bernard Oguki-Atakpah 3 grudnia 1964 Bernard Charles Ratsimamotoana MS 3 grudnia 1964 Marcel Evariste Van Rengen CJ 3 grudnia 1964 Alberto Zambrano Palacios OP 3 grudnia 1964 Ferdinando Antonelli OFM 19 marca 1966 Dino Trabalzini 19 marca 1966 Giacomo Violardo 19 marca 1966 Oscar Zanera 19 marca 1966 Loris Capovilla 16 lipca 1967 Agostino Casaroli 16 lipca 1967 Ernesto Civardi 16 lipca 1967 Antonio Mauro 16 lipca 1967 Amelio Poggi 16 lipca 1967 Abel Montaño 6 stycznia 1969 Eugène-Marie Ernoult 6 stycznia 1969 Adhemar Kohenque 6 stycznia 1969 Raymond Etteldorf 6 stycznia 1969 Thomas Fulton 6 stycznia 1969 Matthieu Kanyama 6 stycznia 1969 Sabás García 6 stycznia 1969 Paul Marcinkus 6 stycznia 1969 Bernard McLaughlin 6 stycznia 1969 André Quélen 6 stycznia 1969 Andrea Schierhoff 6 stycznia 1969 Antonio Maria Travia 6 stycznia 1969 André Anguilé 1 sierpnia 1969 Albert Baharagate 1 sierpnia 1969 Constantin Guirma 1 sierpnia 1969 Barnabas Halem ’Imana 1 sierpnia 1969 John Baptist Kakubi 1 sierpnia 1969 Serapio Bwemi Magambo 1 sierpnia 1969 William Mahony SMA 1 sierpnia 1969 Emmanuel Milingo 1 sierpnia 1969 Raphael Ndingi Mwana’a Nzeki 1 sierpnia 1969 Emile Njeru 1 sierpnia 1969 Jean Pasquier OMI 1 sierpnia 1969 Anthony Saliu Sanusi 1 sierpnia 1969 Louis Vangeke MSC 3 grudnia 1970 Saminini Arulappa 13 lutego 1972 Charles Brand 13 lutego 1972 Annibale Bugnini CM 13 lutego 1972 Giuseppe Casoria 13 lutego 1972 Desiderio Collino 13 lutego 1972 Patelisio Finau 13 lutego 1972 Joannes Gijsen 13 lutego 1972 Edward Heston 13 lutego 1972 Antal Jakab 13 lutego 1972 Efraím Krevey OSBM 13 lutego 1972 Federico Limon SVD 13 lutego 1972 Paul Mayer OSB 13 lutego 1972 Edward O’Meara 13 lutego 1972 Cesare Pagani 13 lutego 1972 Edoardo Pecoraio 13 lutego 1972 Joseph Powathil 13 lutego 1972 Carlos Vieira 13 lutego 1972 Dermot Ryan 13 lutego 1972 Hernando Lotero 13 lutego 1972 Enrico Bartolucci Panaroni MCCI 29 czerwca 1973 Filippo Franceschi 29 czerwca 1973 Mario Gaspari 29 czerwca 1973 Jean Hamer OP 29 czerwca 1973 Francis Lodonu 29 czerwca 1973 José Maria Maimone SAC 29 czerwca 1973 Antonio Mazza 29 czerwca 1973 François-Marie Morvan CSSp 29 czerwca 1973 Appasinghe Perera 29 czerwca 1973 Tadeusz Zawistowski 29 czerwca 1973 Angelo Acerbi 30 czerwca 1974 Andrzej Maria Deskur 30 czerwca 1974 John Mackey 30 czerwca 1974 Gabriel Montalvo Higuera 30 czerwca 1974 Dieudonné M’Sanda Tsinda-Hata 30 czerwca 1974 Thomas Nantha 30 czerwca 1974 Nicola Rotunno 30 czerwca 1974

Paweł VI (łac. Paulus VI), właśc. Giovanni Battista Montini (ur. 26 września 1897 w Concesio, diecezja Brescia, zm. 6 sierpnia 1978 w Castel Gandolfo) – arcybiskup Mediolanu (1954-1963), papież i 4. Suwerenny Władca Państwa Watykańskiego w okresie od 21 czerwca 1963 do 6 sierpnia 1978, Sługa Boży Kościoła katolickiego.

Życie przed wyborem na papieża

Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini urodził się 26 września 1897 w Concesio, małym miasteczku koło Brescii. Jego rodzicami byli Giudetta Alghisi i Giorgio Montini, a starszym bratem polityk Ludovico Montini.

Wyróżniał się zdolnościami i zamiłowaniem do nauki.

Uczył się w Collegio Cesare Artici (w 1913 przerwał naukę z powodów zdrowotnych). W 1916 zdał maturę w gimnazjum Arnoldo di Brescia. Przez następne cztery lata studiował w seminarium w Brescii.

29 maja 1920 w Brescii przyjął święcenia kapłańskie.

Zaraz po święceniach przeniósł się do Kolegium Lombardzkiego w Rzymie. Studiował również filozofię i prawo kanoniczne na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim, literaturę na Uniwersytecie Rzymskim oraz dyplomację w Kościelnej Akademii Szlacheckiej.

W czasie studiów opanował francuski, hiszpański, niemiecki i angielski. Doskonale znał grekę.

W czasie dalszych studiów pracował jako duszpasterz w Rzymie (1920-1923). W 1923 podjął pracę w dyplomacji watykańskiej, był m.in. sekretarzem nuncjusza apostolskiego w Polsce (maj-listopad 1923). Po powrocie do Watykanu był urzędnikiem Sekretariatu Stanu, jednocześnie w latach 1925-1933 sprawował funkcję narodowego asystenta kościelnego sekcji uniwersyteckiej włoskiej Akcji Katolickiej. Otrzymał tytuły: tajnego szambelana papieskiego (1925), prałata domowego (1931), protonotariusza apostolskiego (1938).

16 grudnia 1937 został mianowany substytutem w Sekretariacie Stanu; był jednym z najbliższych współpracowników sekretarza stanu, kardynała Eugenio Pacelliego (późniejszy papież Pius XII). 19 listopada 1952 papież mianował go prosekretarzem stanu do bieżących spraw kościelnych.

1 listopada 1954 został wyznaczony na arcybiskupa Mediolanu; przyjął sakrę biskupią 12 grudnia 1954 w Rzymie z rąk kardynała Eugène Tisseranta (dziekana Kolegium Kardynalskiego). Cieszył się opinią "arcybiskupa robotników"; wielokrotnie w swoich wystąpieniach podkreślał znaczenie sprawiedliwości społecznej. Odwiedzał zakłady pracy, powoływał do życia i często wizytował nowe parafie, był inicjatorem budowy nowych kościołów.

15 grudnia 1958 roku, na pierwszym konsystorzu papieża Jana XXIII, został mianowany kardynałem, z tytułem prezbitera SS. Silvestro e Martino ai Monti. Blisko współpracował z papieżem w okresie przygotowań do soboru watykańskiego II oraz podczas pierwszej sesji Soboru.

Konklawe po śmierci Jana XXIII

21 czerwca 1963, w 3 dniu konklawe po śmierci Jana XXIII, został wybrany na papieża i przyjął imię Pawła VI. 30 czerwca kardynał Alfredo Ottaviani dokonał koronacji papieskiej.

Tiara którą Paweł VI został ukoronowany 30 czerwca 1963 roku

Papież Paweł VI

Jako papież Paweł VI kontynuował prace nad reformą Kościoła katolickiego. Kierował trzema kolejnymi sesjami Soboru (29 września-4 grudnia 1963, 14 września-21 listopada 1964 i 14 września-8 grudnia 1965). Z inicjatywy papieża obradował także w Watykanie Światowy Synod Biskupów (ustanowiony dokumentem Apostolica sollicitudo z 15 września 1965); w okresie pontyfikatu Pawła VI miało miejsce pięć sesji Synodu:

• I Zwyczajna (19 września-29 października 1967) – zajmowała się reformą prawa kanonicznego, sprawami doktrynalnymi, wychowaniem seminaryjnym księży, małżeństwami mieszanymi oraz reformą liturgii;
• I Nadzwyczajna (11-27 października 1969) – sprawa kolegialności episkopatu;
• II Zwyczajna (30 września-6 listopada 1971) – kapłaństwo i sprawiedliwość na świecie;
• III Zwyczajna (27 września-26 października 1974) – ewangelizacja we współczesnym świecie;
• IV Zwyczajna (30 września-29 października 1977) – katechizacja, szczególnie dzieci i młodzieży, we współczesnym świecie.

Decyzją Pawła VI 15 listopada 1966 r. Kongregacja Doktryny Wiary wydała dekret anulujący kanony 1399 i 2318 ostatecznie likwidując po 400 latach indeks ksiąg zakazanych. Paweł VI dokonał reorganizacji Kurii Rzymskiej (konstytucja apostolska Regimini Ecclesiae Universae, 15 sierpnia 1967), zniósł lub ograniczył znaczenie części urzędów; jednocześnie powołał do życia nowe urzędy, uwzględniając wymogi współczesnego świata (m.in. Papieską Komisję ds. Środków Społecznego Przekazu). Zreformował również Kolegium Kardynalskie; jego nominacje znacznie poszerzyły grono kardynałów zarówno liczebnie, jak i narodowo; przywrócił wysokie znaczenie kardynałom-patriarchom Kościołów Wschodnich, a także wprowadził ograniczenie wiekowe prawa udziału w konklawe (80 lat). Promulgował nowy Mszał Rzymski, który jednak kłóci się z postanowieniami II Soboru Watykańskiego w kwestiach liturgicznych.

W encyklice Humanae Vitae odrzucał stosowanie środków antykoncepcyjnych i aborcję. Uznał za niezgodne z nauką katolicką związki pozamałżeńskie i kontakty homoseksualne; masturbację uważał za ciężki grzech. W deklaracji Persona Humana za dopuszczalne uznał jedynie współżycie w małżeństwie. Kategorycznie odrzucił postulaty żądające zniesienia celibatu i wprowadzenia kapłaństwa kobiet.

Encykliki Pawła VI

• Ecclesiam suam (6 sierpnia 1964) – drogi współczesnego Kościoła przy pełnieniu swojej misji;
• Mense maio (29 kwietnia 1965) – o wojnie i pokoju;
• Mysterium fidei (3 września 1965) – o kulcie i doktrynie Eucharystii;
• Christi Matri Rosari (15 września 1966) – o kulcie maryjnym;
• Populorum progressio (26 marca 1967) – o popieraniu rozwoju ludów;
• Sacerdotalis caelibatus (25 czerwca 1967) – o celibacie kapłańskim;
• Humanae Vitae (29 lipca 1968) – o obronie życia poczętego.

Wizyty zagraniczne

Państwa odwiedzone przez papieża Pawła VI

Paweł VI jako pierwszy papież od stuleci odbył kilka podróży zagranicznych; w styczniu 1964 był w Ziemi Świętej (m.in. 5 stycznia 1964 odwiedził Knesset), w grudniu t.r. w Indiach. W październiku 1965 wystąpił na forum ONZ w Nowym Jorku. Był także w sanktuarium maryjnym w Fátimie (Portugalia), w Turcji, w Kolumbii (na Międzynarodowym Kongresie Eucharystycznym) i w Genewie; w 1969 odwiedził Afrykę (Uganda), w 1970 Azję, Australię i Oceanię.

Działalność ekumeniczna

Do działalności ekumenicznej Pawła VI należy zaliczyć m.in. serię spotkań z prawosławnym patriarchą Konstantynopola Atenagorasem, których owocem było odwołanie wzajemnych klątw w grudniu 1965.

Paweł VI i Polska

Przed wyborem na papieża Paweł VI był kilkakrotnie w Polsce. Od maja do listopada 1923 był sekretarzem nuncjusza apostolskiego w Polsce.

W 1966 chciał udać się w podróż apostolską do Polski z okazji roku milenijnego, jednak władze komunistyczne nie wyraziły zgody na jego przyjazd. Podczas tej pielgrzymki miał ofiarować złotą różę Matce Boskiej Częstochowskiej jako wotum. Przygotowana róża pozostała w Watykanie do czasu, gdy w pierwotnym miejscu przeznaczenia złożył ją dopiero papież Benedykt XVI 26 maja 2006. W międzyczasie inną złotą różę na Jasnej Górze złożył Jan Paweł II. Po zawarciu przez Polskę i RFN w roku 1970 układu pokojowego Papież Paweł VI wydał w 1972 bullę Episcoporum Poloniae coetus, która porządkowała strukturę Kościoła katolickiego w Polsce po II wojnie światowej (znosząc fikcję „tymczasowej administracji kościelnej” na ziemiach zachodnich i północnych). 17 października 1971 dokonał beatyfikacji Maksymiliana Kolbego. W roku 1977 papież Paweł VI przyjął na audiencji I sekretarza PZPR Edwarda Gierka, co odczytywano jako próbę poprawy stosunków PRL z Watykanem.

Śmierć i beatyfikacja

Płyta nagrobna w podziemiach Bazyliki św. Piotra

Papież 14 lipca 1978 udał się do swojej letniej papieskiej rezydencji nad jeziorem Albano. Niepewna była sprawa jego powrotu do Watykanu, ponieważ był już dość chory. 6 sierpnia stan papieża bardzo się pogorszył, przyjął namaszczenie chorych i mimo ciężkiego stanu, jakim były bardzo silne drgawki, zdołał przyjąć ostatnią komunię świętą około południa. Przez 4 godziny był nieprzytomny. Zmarł w Castel Gandolfo, w niedzielę 6 sierpnia 1978 o godzinie 21:40. Oficjalną przyczyną śmierci był bardzo rozległy zawał serca.

Jan Paweł II otworzył proces beatyfikacyjny Pawła VI 11 maja 1993. 20 grudnia 2012 Benedykt XVI promulgował dekret o heroiczności cnót Pawła VI.

Nominacje kardynalskie

Papież Paweł VI mianował kardynałami trzech kolejnych papieży:

• Albino Lucianiego, późniejszego Jana Pawła I (1978), w 1973 roku
• Karola Wojtyłę, późniejszego Jana Pawła II (1978-2005), w 1967 roku
• Josepha Ratzingera, późniejszego Benedykta XVI (2005-2013), w 1977 roku

Bibliografia

• Maciej Wrzeszcz, Paweł VI. Szkice do portretu wielkiego papieża, Warszawa 1988 (wydanie trzecie)
• internetowy słownik biograficzny kardynałów Salvadora Mirandy

Linki zewnętrzne

• Życiorys Pawła VI na stronach watykańskich (wł.)

Poprzednik Alfredo Ildefonso Schuster

Arcybiskup Mediolanu 1954-1963

Następca Giovanni Colombo

Poprzednik Jan XXIII

Papież 1963-1978

Następca Jan Paweł I