Paweł VI

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Paweł VI
Paulus Sextus
Giovanni Battista Montini
Błogosławiony Kościoła katolickiego
Paweł VI
Herb Paweł VI In nomine Domini
W imię Pańskie
Kraj działania  Włochy
Data i miejsce urodzenia 26 września 1897
Concesio
Data i miejsce śmierci 6 sierpnia 1978
Castel Gandolfo
papież
Okres sprawowania 21 czerwca 1963 – 6 sierpnia 1978
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 29 maja 1920
Nominacja biskupia 1 listopada 1954
Sakra biskupia 12 grudnia 1954
Kreacja kardynalska 15 grudnia 1958
Jan XXIII
Kościół tytularny Santi Silvestro e Martino ai Monti
Pontyfikat 21 czerwca 1963
Podpis podpis}}}
Odznaczenia
Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy (1951-2001)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Paweł VI w Wikicytatach
Błogosławiony
Paweł VI
papież
Pope Paul VI portrait.jpg
Data beatyfikacji 19 października 2014
Plac Świętego Piotra
przez Franciszka
Wspomnienie 26 września
Atrybuty pastorał, piuska, buty papieskie, pierścień rybaka, mitra, tiara
Szczególne miejsca kultu Bazylika św. Piotra na Watykanie
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 12 grudnia 1954
Konsekrator Eugène Tisserant
Współkonsekratorzy Giacinto Tredici
Domenico Bernareggi
Paweł VI podczas wizyty w Wenecji w 1972, obok niego kard. Albino Luciani (późniejszy papież Jan Paweł I)
Tiara którą Paweł VI został ukoronowany 30 czerwca 1963 roku
Państwa odwiedzone przez papieża Pawła VI
Płyta nagrobna w podziemiach Bazyliki św. Piotra (napis na płycie nagrobnej w ramach przygotowań do beatyfikacji został zmieniony na BEATUS)

Paweł VI, łac. Paulus VI, właśc. Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini (ur. 26 września 1897 w Concesio, zm. 6 sierpnia 1978 w Castel Gandolfo[1]) – arcybiskup Mediolanu (1954-1963), papież i 4. Suweren Państwa Miasto Watykan w okresie od 21 czerwca 1963 do 6 sierpnia 1978[2], błogosławiony Kościoła katolickiego.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini urodził się 26 września 1897 w Concesio, małym miasteczku koło Brescii. Jego rodzicami byli Giudetta Alghisi i Giorgio Montini, a starszym bratem polityk Ludovico Montini[3]. Uczył się w Collegio Cesare Artici (w 1913 przerwał naukę z powodów zdrowotnych), a w 1916 zdał maturę w gimnazjum Arnoldo di Brescia. Przez następne cztery lata studiował w seminarium w Brescii[4]. 29 maja 1920 w Brescii przyjął święcenia kapłańskie[4].

Zaraz po święceniach przeniósł się do Kolegium Lombardzkiego w Rzymie. Studiował również filozofię i prawo kanoniczne na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim, literaturę na Sapienzy oraz dyplomację w Kościelnej Akademii Szlacheckiej[5]. W czasie studiów opanował francuski, hiszpański, niemiecki i angielski. Doskonale znał grekę.

W czasie dalszych studiów pracował jako duszpasterz w Rzymie (1920-1923). W 1923 podjął pracę w dyplomacji watykańskiej, był m.in. sekretarzem nuncjusza apostolskiego w Polsce (maj-listopad 1923)[1]. Po powrocie do Watykanu był urzędnikiem Sekretariatu Stanu, jednocześnie w latach 1925-1933 sprawował funkcję narodowego asystenta kościelnego sekcji uniwersyteckiej włoskiej Akcji Katolickiej[2]. Otrzymał tytuły: tajnego szambelana papieskiego (1925), prałata Jego Świątobliwości (1931), protonotariusza apostolskiego (1938)[4].

16 grudnia 1937 został mianowany substytutem w Sekretariacie Stanu; był jednym z najbliższych współpracowników sekretarza stanu, kardynała Eugenia Pacellego (późniejszy Pius XII)[2]. 19 listopada 1952 papież mianował go prosekretarzem stanu do bieżących spraw kościelnych[4]. W grudniu tego samego roku odmówił promocji kardynalskiej[1].

1 listopada 1954 został wyznaczony na arcybiskupa Mediolanu; przyjął sakrę biskupią 12 grudnia 1954 w Rzymie z rąk kardynała Eugène'a Tisseranta (dziekana Kolegium Kardynalskiego)[4]. Cieszył się opinią „arcybiskupa robotników”; wielokrotnie w swoich wystąpieniach podkreślał znaczenie sprawiedliwości społecznej[1]. Odwiedzał zakłady pracy, powoływał do życia i często wizytował nowe parafie, był inicjatorem budowy nowych kościołów.

15 grudnia 1958 roku, na pierwszym konsystorzu papieża Jana XXIII, został mianowany kardynałem, z tytułem prezbitera Santi Silvestro e Martino ai Monti[4]. Blisko współpracował z papieżem w okresie przygotowań do soboru watykańskiego II oraz podczas pierwszej sesji Soboru[2].

Wybór na papieża[edytuj | edytuj kod]

21 czerwca 1963, w trzecim dniu (w piątym głosowaniu[2]) konklawe po śmierci Jana XXIII, został wybrany na papieża i przyjął imię Pawła VI[4]. 30 czerwca kardynał Alfredo Ottaviani dokonał koronacji papieskiej.

Pontyfikat[edytuj | edytuj kod]

Sprawy kościelne[edytuj | edytuj kod]

Jako papież, Paweł VI kontynuował prace nad reformą Kościoła katolickiego, a jego mottem przewodnim stała się kontynuacja II soboru watykańskiego, przerwanego na skutek śmierci Jana XXIII[2]. Jego planem była rewizja kodeksu prawa kanonicznego i działanie na rzecz pokoju i jedności chrześcijan[1]. Drugą sesję soboru otworzył 14 września 1963, gdzie ustalono dopuszczenie osób świeckich i ograniczono utajnienie obrad[1]. Sesja został zamknięta 4 grudnia, a następnie Paweł promulgował Konstytucję o liturgii świętej i Dekret o środkach społecznego przekazywania myśli. Sobór został wznowiony rok później, 14 września 1964, a tydzień wcześniej papież dopuścił do obrad także kobiety (zakonnice i świeckie)[1]. Została ona poświęcona opracowaniu najważniejszego[2] dokumentu soboru – Konstytucji Dogmatycznej o Kościele[1]. Wydano ją już po zakończeniu trzeciej sesji (21 listopada 1964), a oprócz niej, ukazały się także: Dekret o ekumenizmie i Dekret o Kościołach katolickich wschodnich[1]. W tym samym czasie (wbrew Ojcom soborowym) ogłosił także Matkę Boską, Matką Kościoła[1]. Czwarta, ostatnia sesja soboru zakończyła się 8 grudnia 1965 i wkrótce potem utworzono pierwsze komisje posoborowe[2].

Z inicjatywy papieża obradował także w Watykanie Światowy Synod Biskupów (ustanowiony dokumentem Apostolica sollicitudo z 15 września 1965); w okresie pontyfikatu Pawła VI miało miejsce pięć sesji Synodu:

  • I Zwyczajna (19 września-29 października 1967) – zajmowała się reformą prawa kanonicznego, sprawami doktrynalnymi, wychowaniem seminaryjnym księży, małżeństwami mieszanymi oraz reformą liturgii;
  • I Nadzwyczajna (11-27 października 1969) – sprawa kolegialności episkopatu;
  • II Zwyczajna (30 września-6 listopada 1971) – kapłaństwo i sprawiedliwość na świecie[1];
  • III Zwyczajna (27 września-26 października 1974) – ewangelizacja we współczesnym świecie[1];
  • IV Zwyczajna (30 września-29 października 1977) – katechizacja, szczególnie dzieci i młodzieży, we współczesnym świecie[1].

Decyzją Pawła VI 15 listopada 1966 r. Kongregacja Doktryny Wiary wydała dekret anulujący kanony 1399 i 2318 ostatecznie likwidując po 400 latach indeks ksiąg zakazanych[6]. Paweł VI dokonał reorganizacji Kurii Rzymskiej (konstytucja apostolska Regimini Ecclesiae Universae, 15 sierpnia 1967), zniósł lub ograniczył znaczenie części urzędów; jednocześnie powołał do życia nowe urzędy, uwzględniając wymogi współczesnego świata (m.in. Papieską Komisję ds. Środków Społecznego Przekazu). Zreformował również Kolegium Kardynalskie, a jego nominacje znacznie poszerzyły grono kardynałów zarówno liczebnie, jak i narodowo[4]. Przywrócił wysokie znaczenie kardynałom-patriarchom Kościołów Wschodnich, a także wprowadził ograniczenie wiekowe prawa udziału w konklawe (80 lat)[4]. Ponadto zarządził by dziekan i subdziekan Kolegium Kardynałów był wybierany z grona kardynałów biskupów, a nie otrzymywał godność z tytułu starszeństwa, jak to było do tej pory[4]. Zalecił także, by wiek 75 lat był granicą, przy której każdy biskup winien zaproponować rezygnację z funkcji[2].

Kreował 144 kardynałów na sześciu konsystorzach[4].

Sprawy religijne[edytuj | edytuj kod]

Promulgował nowy Mszał Rzymski, który jednak kłóci się z postanowieniami II Soboru Watykańskiego w kwestiach liturgicznych.Oprócz tego zlecił komisjom reformę prawa kanonicznego, lekcjonarza, brewiarza i muzyki sakralnej[1]. Intensywnie wprowadzał także języki narodowe do liturgii[1].

W encyklice Humanae vitae odrzucał stosowanie środków antykoncepcyjnych i aborcję[2]. Uznał za niezgodne z nauką katolicką związki pozamałżeńskie i kontakty homoseksualne; masturbację uważał za ciężki grzech. Encyklika ta spotkała się z ostrą krytyką anglikanów i w konsekwencji Konferencja Biskupów Anglikańskich odrzuciła ją 6 sierpnia 1968[1]. W deklaracji Persona Humana za dopuszczalne uznał jedynie współżycie w małżeństwie. Kategorycznie odrzucił postulaty żądające zniesienia celibatu i wprowadzenia kapłaństwa kobiet.

Paweł VI przykłada dużą wagę do ekumenizmu[2]. Z tego powodu 24 marca 1966 spotkał się z arcybiskupem Canterbury Michaelem Ramseyem. W 1977 odbyło się ponowne spotkanie z prymasem całej Anglii – Donaldem Cogganem, gdzie podjęto wspólne wysiłki na rzecz przywrócenia jedności. Jednak nieporównywalnie większe znaczenia miały spotkania z prawosławnym patriarchą Konstantynopola Atenagorasem, w 1964 w Jerozolimie[2], i dwa w 1967 – w Istambule i Rzymie[1]. Owocem tych spotkań było wzajemne cofnięcie ekskomunik, które spowodowały schizmę wschodnią w 1054 roku[2].

Dokonał beatyfikacji Maksymiliana Kolbego i Marii Ledóchowskiej[1]. Wbrew żądaniom anglikanów, ogłosił świętymi czterdziestu męczenników Anglii i Walii[1]. Ponadto nadał tytuł doktora Kościoła Katarzynie ze Sieny i Teresie z Ávili, które stały się pierwszymi kobietami, noszącymi tę godność[1].

W 1975 Paweł VI obchodził Rok Jubileuszowy, pod hasłem „Pojednanie, odnowa, pokój”[2].

Podróże apostolskie[edytuj | edytuj kod]

Paweł VI jako pierwszy papież od 160 lat odbył kilka podróży zagranicznych, a pierwszą była bezprecedensowa pielgrzymka do Ziemi Świętej w styczniu 1964[1] (m.in. 5 stycznia 1964 odwiedził Kneset). W grudniu tr. udał się do Mumbaju, gdzie odbywały się Kongresy Eucharystyczne[2]. 4 października 1965 wystąpił na forum Zgromadzenia Generalnego ONZ w Nowym Jorku, gdzie apelował o pokój[1]. Był także w sanktuarium maryjnym w Fátimie (1967)[2], w Turcji, w Kolumbii (na Międzynarodowym Kongresie Eucharystycznym) i w Genewie (1969)[2]. W Tym samym roku odwiedził Ugandę, by uczcić pamięć męczenników afrykańskich[1]. W 1970 odwiedził kraje Dalekiego Wschodu, gdzie uniknął zamachu na swoje życie[1].

W 1966 chciał udać się w podróż apostolską do Częstochowy, jednak władze komunistyczne nie wyraziły zgody na jego przyjazd[1].

Po zawarciu przez Polskę i RFN w roku 1970 układu pokojowego Paweł VI wydał w 1972 bullę Episcoporum Poloniae coetus, która porządkowała strukturę Kościoła katolickiego w Polsce po II wojnie światowej (znosząc „tymczasową administrację kościelną” na ziemiach zachodnich i północnych)[1].

Papież nawiązał także poprawne stosunki z ZSRR i jego przywódcą Nikitą Chruszczowem[2]. W konsekwencji Paweł spotkał się w 1966 roku z ministrem spraw zagranicznych Andriejem Gromyką, a rok później z przewodniczącym Prezydium Rady Najwyższej ZSRR Nikołajem Podgornym[2]. Trzy lata później odbyło się jeszcze jedno spotkanie z Gromyką, dzięki czemu zmieniła się polityka Kościoła wobec państw bloku wschodniego[2].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Papież 14 lipca 1978 udał się do swojej letniej papieskiej rezydencji nad jeziorem Albano. Niepewna była sprawa jego powrotu do Watykanu, ponieważ był już dość chory (cierpiał m.in. na artretyzm[1]). 6 sierpnia stan papieża bardzo się pogorszył, przyjął namaszczenie chorych i mimo ciężkiego stanu, jakim były bardzo silne drgawki, zdołał przyjąć ostatnią komunię świętą około południa. Przez 4 godziny był nieprzytomny. Zmarł w Castel Gandolfo, w niedzielę 6 sierpnia 1978 o godzinie 21:40. Oficjalną przyczyną śmierci był bardzo rozległy zawał serca z obrzękiem płuc[4].

Beatyfikacja[edytuj | edytuj kod]

11 maja 1993 Jan Paweł II otworzył proces beatyfikacyjny Pawła VI. Faza diecezjalna procesu beatyfikacyjnego zakończyła się 18 marca 1999[4]. 20 grudnia 2012 Benedykt XVI promulgował dekret o heroiczności cnót Pawła VI[7].

6 maja 2014 komisja Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych zaaprobowała cud za wstawiennictwem Pawła VI[8]. Cztery dni później papież Franciszek podpisał dekret o jego beatyfikacji i ogłosił, że odbędzie się ona 19 października w dniu zakończenia III Nadzwyczajnego Zgromadzenia Synodu Biskupów poświęconego rodzinie[9]. Uroczystej beatyfikacji dokonał papież Franciszek podczas mszy świętej na placu św. Piotra. Podczas tej uroczystości obecny był papież-senior Benedykt XVI, który jest jednym z żyjących kardynałów, kreowanych przez Pawła VI[10]. Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów ogłosiła, że dniem wspomnienia liturgicznego Pawła VI będzie 26 września – dzień urodzin błogosławionego[11].

Encykliki Pawła VI[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 1,20 1,21 1,22 1,23 1,24 1,25 1,26 1,27 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 453-456. ISBN 83-06-02633-0.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 2,22 2,23 Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 176-178. ISBN 83-7006-437-X.
  3. Zygmunt Zieliński: Papiestwo i papieże dwóch ostatnich wieków. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2007, s. 448. ISBN 978-83-7177-431-7.
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 Montini, Giovanni Battista (ang.). The Cardinals of the Holy Roman Church. [dostęp 2013-10-14].
  5. Pontificia Accademia Ecclesiastica: Ex-alunni 1900-1949 (wł.). vatican.va. [dostęp 2011-05-20].
  6. Maciej Wrzeszcz: Paweł VI. Szkice do portretu wielkiego papieża. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1988, s. 159-160. ISBN 83-21103-29-4.
  7. Czy Paweł VI zostanie wkrótce wyniesiony na ołtarze? (pol.). Katolicka Agencja Informacyjna. [dostęp 2013-10-14].
  8. Uznano autentyczność cudu za przyczyną Pawła VI. ekai.pl. [dostęp 2014-05-06].
  9. Pope Paul VI to be beatified October 19, 2014 (ang.). Radio Watykańskie. [dostęp 2014-05-10].
  10. Papież Franciszek beatyfikował Pawła VI. deon.pl. [dostęp 2014-10-19].
  11. Rito della Beatificazione (ang. • niem. • hiszp. • wł. • łac.). vatican.va. [dostęp 2014-10-18]. s. 38.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maciej Wrzeszcz, Paweł VI. Szkice do portretu wielkiego papieża, Warszawa 1988 (wydanie trzecie)
  • Pope Paul VI (ang.). vatican.va. [dostęp 2013-10-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Alfredo Ildefonso Schuster
ArchbishopPallium PioM.svg Arcybiskup Mediolanu
1954-1963
ArchbishopPallium PioM.svg Następca
Giovanni Colombo
Poprzednik
Jan XXIII
Emblem of the Papacy SE.svg Papież
1963-1978
Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Jan Paweł I