Pawieł Kutachow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Paweł Stiepanowicz Kutachow
Павел Степанович Кутахов
główny marszałek lotnictwa główny marszałek lotnictwa
Data i miejsce urodzenia 16 sierpnia 1914
Mała Kirsanowka,  Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 3 grudnia 1984
Moskwa, ZSRR
Przebieg służby
Lata służby 19351984
Siły zbrojne Red star.svg Armia Czerwona
Stanowiska dowódca: eskadry 145. Pułk Lotnictwa Myśliwskiego,
20. Gwardyjskiego Pułku Lotnictwa Myśliwskiego,
naczelny dowódca Wojsk Lotniczych Sił Zbrojnych ZSRR, zastępca ministra obrony ZSRR
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
wojna zimowa z Finlandią,
Wielka Wojna Ojczyźniana:
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego Zasłużony Pilot Wojskowy ZSRR Nagroda Leninowska
Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Rewolucji Październikowej Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Kutuzowa I klasy Order Aleksandra Newskiego Order Wojny Ojczyźnianej I klasy Order Czerwonej Gwiazdy Order Czerwonej Gwiazdy Order "Za Służbę Ojczyźnie w Siłach Zbrojnych ZSRR" III stopnia Order Imperium Brytyjskiego (Wielka Brytania)

Pawieł Stiepanowicz Kutachow, ros. Павел Степанович Кутахов (ur. 16 sierpnia 1914 we wsi Mała Kirsanowka, zm. 3 grudnia 1984 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, as myśliwski II wojny światowej, naczelny dowódca Wojsk Lotniczych Sił Zbrojnych ZSRR i zastępca ministra obrony ZSRR (1969–1984), główny marszałek lotnictwa ZSRR (1972), członek Komitetu Centralnego KPZR (1971–1984), deputowany Rady Najwyższej ZSRR 8., 9., 10. i 11. kadencji (1970–1984), Zasłużony Pilot Wojskowy ZSRR (1966), dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1943, 1984).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 16 sierpnia 1914 we wsi Mała Kirsanowka w obwodzie rostowskim w biednej rodzinie chłopskiej. W wieku pięciu lat stracił ojca, który zmarł na tyfus. Od najmłodszych lat, choć ciężko pracował na roli, pociągało go zdobywanie wiedzy. W rodzinnej wsi była tylko szkoła podstawowa, więc kształcił się w pobliskiej Fiedorówce. W 1933 przeniósł się do Taganrogu, gdzie kontynuował naukę w Liceum Nr 9. Na ścianie budynku szkoły znajduje się tablica pamiątkowa, informująca, że uczył się tam dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego, główny marszałek lotnictwa Pawieł Stiepanowicz Kutachow.

W 1934 ukończył przyzakładową Szkołę Zawodową i podjął pracę w Lotniczym Zespole Naukowo-Technicznym im. Georgija Berijewa. Kontynuował również naukę w szkole wieczorowej. W sierpniu 1935 wstąpił do Komsomołu i podjął naukę w Szkole Wojsk Lotniczych w Stalingradzie. Pierwszy lot odbył na samolocie U-2 – popularnym "Kukuruźniku". Odbył kilka lotów bojowych walcząc na okupowanych wschodnich terenach II RP, ale prawdziwy chrzest bojowy przeszedł w 1939 podczas wojny zimowej z Finlandią.

Podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej zestrzelił pierwszy niemiecki samolot. Walczył pod Leningradem, na Froncie Karelskim, pod Murmańskiem, Kandałakszą, latał nad tundrą i Morzem Barentsa. Młody pilot stał się jednym z najbardziej znanych radzieckich asów Arktyki. 1 maja 1943 dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR otrzymał tytuł Bohatera Związku Radzieckiego. W 1944 został uhonorowany przez króla Wielkiej Brytanii Jerzego VI Orderem Imperium Brytyjskiego IV klasy, za wysokie umiejętności pilotowania wykorzystane przy ochronie alianckich konwojów.

Podczas II wojny światowej odbył w sumie 367 lotów bojowych; uczestnicząc w 79 bitwach powietrznych zestrzelił 14 samolotów niemieckich i 28 kolejnych maszyn wspólnie z kolegami.

Po wojnie dowodził pułkiem w Arktyce, a następnie został wysłany na studia do Lipiecka. W 1949, po ukończeniu z wyróżnieniem wyższych oficerskich kursów lotniczo-taktycznych, został przydzielony do grupy wojsk radzieckich w Niemczech. Był także dowódcą Dywizji Lotniczej i nauczał młodzież sztuki pilotażu.

W 1957 ukończył Akademię Sztabu Generalnego. W 1967 został mianowany I zastępcą dowódcy Wojsk Lotniczych, a w marcu 1969 – po awansie na marszałka lotnictwa – stanął na czele Wojsk Lotniczych Sił Zbrojnych ZSRR z jednoczesną nominacją na funkcję zastępcy ministra obrony ZSRR.

W latach 1961–1984 był delegatem na wszystkie zjazdy partii, od 1971 członek Komitetu Centralnego KPZR, deputowany Rady Najwyższej ZSRR od 8. do 11. kadencji (1970–1984).

Zmarł 3 grudnia 1984 w Moskwie i został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym, a w grudniu 1988 na jego grobie wzniesiono pomnik.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]