Pazuzu (demon)

Figurka Pazuzu ze zbiorów Luwru (Asyria lub Babilonia, VII w. p.n.e.). Inskrypcja na odwrocie: Jestem bogiem Pazuzu, synem boga Hanbi, królem złych wiatrów.

 

Pazuzu – demon-bóstwo z wierzeń asyryjskich i babilońskich, występujący w mezopotamskich źródłach pisanych i ikonograficznych z pierwszego tysiąclecia p.n.e.

Wygląd

Wygląd Pazuzu znany jest z przedstawiających go figurek i wizerunków na amuletach. Ukazują go one jako hybrydę łączącą w sobie cechy ludzkie (ogólna postać) i zwierzęce (lwia lub psia głowa, ręce zakończone łapami, ptasie nogi i skrzydła, ciało pokryte łuską, ogon).

Działalność

Pazuzu uważany był za złego demona świata podziemnego. Jako "król złych wiatrów" oskarżany był o sprowadzanie sezonowych susz, plag szarańczy oraz głodu. Zdaje się jednak, że czasem odgrywał też rolę dobroczynną o czym świadczyć może jego obecność na amuletach chroniących przed demonicą Lamasztu, gdzie przedstawiano go jako tego, który przepędzał ją z powrotem do świata podziemnego. Przed demonicą chronić miały też figurki Pazuzu umieszczane w domach oraz wisiorki w kształcie jego głowy zawieszane na szyjach kobiet ciężarnych.

Pazuzu we współczesnej kulturze

• filmy: Egzorcysta, kilku odcinków serialu Futurama
• muzyka: teksty piosenek zespołów Nile, Morbid Angel, Behemoth, Current 93, Cradle of Filth, Therion, Nagły Atak Spawacza
• gry komputerowe: serie Castlevania, Dungeons and Dragons.

Bibliografia

• hasło "Pazuzu", [w:] Jeremy Black, Anthony Green, Słownik mitologii Mezopotamii, Wydawnictwo "Książnica", Katowice 1998, s. 157.

Linki zewnętrzne

• figurka Pazuzu ze zbiorów Luwru w Paryżu
• figurka Pazuzu ze zbiorów Oriental Institute of the University of Chicago
• główka Pazuzu ze zbiorów British Museum w Londynie
• główka Pazuzu ze zbiorów Museum of Fine Arts w Bostonie
• główka Pazuzu ze zbiorów Metropolitam Museum of Art w Nowym Jorku
• główka Pazuzu sprzedana w 2006 roku w domu aukcyjnym Christie's za 5 tysięcy dolarów