Pchnięcie kulą
Pchnięcie kulą (lub rzut kulą[1]) – konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m. Kobiety pchają kulą o masie 4 kg (juniorki młodsze 3 kg[2]), młodzicy 5 kg, juniorzy młodsi (16-17 lat) – 5 kg, juniorzy starsi (18-19 lat) – 6 kg, seniorzy – 7,26 kg. Kula przed wypchnięciem musi mieć kontakt z szyją zawodnika. Po wykonaniu pchnięcia zawodnik musi opuścić koło jego tylną częścią, w przeciwnym wypadku pchnięcie nie zostanie uznane. Ponadto kula musi paść w obszar wycinka koła o kącie 34.92 stopni.
Stosowane są dwie podstawowe techniki pchnięcia kulą:
- z doślizgu – zawodnik ustawia się tyłem do kierunku pchnięcia i wykonuje "doślizg" do progu, skręt biodra i wypchnięcie kuli,
- obrotowa – zawodnik wykonuje obrót (podobny do tego w rzucie dyskiem) zakończony wypchnięciem kuli.
Odległość mierzy się wzdłuż linii przechodzącej przez środek koła i ślad kuli, od wewnętrznej krawędzi progu do najbliższej krawędzi śladu.
Pchnięcie kulą jest w programie olimpijskim od pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w 1896.
Rekordziści [edytuj]
mężczyźni [edytuj]
| wynik | zawodnik | państwo | data | miejsce | |
|---|---|---|---|---|---|
| świata | 23,12 m | Randy Barnes | 20 maja 1990 | Westwood | |
| Europy | 23,06 m | Ulf Timmermann | 22 maja 1988 | Chania | |
| Polski | 21,95 m | Tomasz Majewski | 30 lipca 2009 | Sztokholm |
kobiety [edytuj]
| wynik | zawodniczka | państwo | data | miejsce | |
|---|---|---|---|---|---|
| świata | 22,63 m | Natalja Lisowska | 7 czerwca 1987 | Moskwa | |
| Europy | 22,63 m | Natalja Lisowska | 7 czerwca 1987 | Moskwa | |
| Polski | 19,58 m | Ludwika Chewińska | 26 czerwca 1976 | Bydgoszcz |
Najlepsi zawodnicy wszech czasów [edytuj]
mężczyźni [edytuj]
Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotów historii tej konkurencji (stan na 16 maja 2010).
| lp. | wynik | zawodnik | państwo | data | miejsce |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | 23,12 m | Randy Barnes | 20 maja 1990 | Westwood | |
| 2. | 23,06 m | Ulf Timmermann | 22 maja 1988 | Chania | |
| 3. | 22,91 m | Alessandro Andrei | 12 sierpnia 1987 | Viareggio | |
| 4. | 22,86 m | Brian Oldfield | 10 maja 1975 | El Paso | |
| 5. | 22,75 m | Werner Günthör | 23 sierpnia 1988 | Berno | |
| 6. | 22,67 m | Kevin Toth | 19 kwietnia 2003 | Lawrence | |
| 7. | 22,64 m | Udo Beyer | 20 sierpnia 1986 | Berlin | |
| 8. | 22,54 m | Christian Cantwell | 5 czerwca 2004 | Gresham | |
| 9. | 22,52 m | John Brenner | 26 kwietnia 1987 | Walnut | |
| 10. | 22,51 m | Adam Nelson | 18 maja 2002 | Portland |
kobiety [edytuj]
Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotek historii tej konkurencji (stan na 16 maja 2010).
| lp. | wynik | zawodniczka | państwo | data | miejsce |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | 22,63 m | Natalja Lisowska | 7 czerwca 1987 | Moskwa | |
| 2. | 22,45 m | Ilona Slupianek | 11 maja 1980 | Poczdam | |
| 3. | 22,32 m | Helena Fibingerová | 20 sierpnia 1977 | Nitra | |
| 4. | 22,19 m | Claudia Losch | 23 sierpnia 1987 | Hainfeld | |
| 5. | 21,89 m | Iwanka Christowa | 4 lipca 1976 | Belmeken | |
| 6. | 21,86 m | Marianne Adam | 23 czerwca 1979 | Lipsk | |
| 7. | 21,76 m | Li Meisu | 23 kwietnia 1988 | Shijiazhuang | |
| 8. | 21,73 m | Natalja Achrimienko | 21 maja 1988 | Leselidze | |
| 9. | 21,69 m | Wita Pawłysz | 20 sierpnia 1998 | Budapeszt | |
| 10. | 21,66 m | Sui Xinmei | 9 czerwca 1990 | Pekin |
Rekordziści w hali [edytuj]
mężczyźni [edytuj]
| wynik | zawodnik | państwo | data | miejsce | |
|---|---|---|---|---|---|
| świata | 22,66 m | Randy Barnes | 21 stycznia 1989 | Los Angeles | |
| Europy | 22,55 m | Ulf Timmermann | 11 lutego 1989 | Senftenberg | |
| Polski | 21,72 m | Tomasz Majewski | 9 marca 2012 | Stambuł |
kobiety [edytuj]
| wynik | zawodnik | państwo | data | miejsce | |
|---|---|---|---|---|---|
| świata | 22,50 m | Helena Fibingerová | 19 lutego 1977 | Jablonec nad Nysą | |
| Europy | 22,50 m | Helena Fibingerová | 19 lutego 1977 | Jablonec nad Nysą | |
| Polski | 19,26 m | Krystyna Zabawska | 21 lutego 1999 | Spała |
Najlepsi zawodnicy wszech czasów w hali [edytuj]
mężczyźni [edytuj]
| wynik | zawodnik | państwo | data | miejsce | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | 22,66 m | Randy Barnes | 20 stycznia 1989 | Los Angeles | |
| 2. | 22,55 m | Ulf Timmermann | 11 lutego 1989 | Senftenberg | |
| 3. | 22,40 m | Adam Nelson | 15 lutego 2008 | Fayetteville | |
| 4. | 22,26 m | Werner Günthör | 8 lutego 1987 | Magglingen | |
| 5. | 22,18 m | Christian Cantwell | 22 lutego 2008 | Warrensburg | |
| 6. | 22,11 m | Reese Hoffa | 10 marca 2006 | Moskwa | |
| 7. | 22,09 m | Mika Halvari | 7 lutego 2000 | Tampere | |
| 8. | 22,02 m | George Woods | 8 lutego 1974 | Inglewood | |
| 9. | 22,00 m | Ryan Whiting | 9 marca 2012 | Stambuł | |
| 10. | 21,88 m | David Storl | 9 marca 2012 | Stambuł |
kobiety [edytuj]
| wynik | zawodnik | państwo | data | miejsce | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | 22,50 m | Helena Fibingerová | 19 lutego 1977 | Jablonec nad Nysą | |
| 2. | 22,14 m | Natalja Lisowska | 7 lutego 1987 | Penza | |
| 3. | 21,70 m | Nadzieja Astapczuk | 12 lutego 2010 | Mohylew | |
| 4. | 21,60 m | Walentyna Fedjuszyna | 28 grudnia 1991 | Symferopol | |
| 5. | 21,59 m | Ilona Slupianek | 24 stycznia 1979 | Berlin | |
| 6. | 21,46 m | Claudia Losch | 4 lutego 1986 | Zweibrücken | |
| 7. | 21,26 m | Ines Müller | 24 lutego 1985 | Berlin | |
| Natalja Achrimienko | 24 stycznia 1987 | Leningrad | |||
| 9. | 21,23 m | Margita Pufe | 26 lutego 1978 | Senftenberg | |
| 10. | 21,15 m | Irina Korżanienko | 18 lutego 1999 | Moskwa |
Polscy kulomioci [edytuj]
mężczyźni [edytuj]
- Józef Baran-Bilewski
- Zygmunt Heljasz – rekordzista świata: 16,05 m w 1932,
- Mieczysław Łomowski
- Tadeusz Krzyżanowski
- Józef Auksztulewicz
- Alfred Sosgórnik
- Eugeniusz Kwiatkowski
- Władysław Komar – mistrz olimpijski z Monachium 1972
- Edmund Antczak
- Mieczysław Bręczewski
- Mieczysław Kropelnicki
- Janusz Gassowski
- Edward Sarul – mistrz świata (Helsinki 1983)
- Helmut Krieger
- Eugeniusz Bałło
- Piotr Perżyło
- Leszek Śliwa
- Tomasz Majewski – dwukrotny mistrz olimpijski z Pekinu 2008 oraz Londynu 2012 , aktualny rekordzista Polski
- Jakub Giża
- Krzysztof Krzywosz
- Mateusz Mikos
- Krzysztof Brzozowski
kobiety [edytuj]
- Halina Konopacka
- Sonia Lewin
- Genowefa Cejzik
- Wanda Jasieńska
- Wanda Flakowicz
- Magdalena Breguła
- Ludwika Chewińska
- Beata Habrzyk
- Małgorzata Wolska
- Krystyna Zabawska
- Katarzyna Żakowicz
- Magdalena Sobieszek
Polscy medaliści wielkich imprez [edytuj]
| złote medale |
|---|
- Władysław Komar - Igrzyska Olimpijskie, Monachium 1972
- Edward Sarul - Mistrzostwa Świata, Helsinki 1983
- Michał Hodun - Mistrzostwa Europy Juniorów, Grosseto 2001
- Krystyna Zabawska - Igrzyska Frankofońskie, Ottawa 2001
- Jakub Giża - Gimnazjada, Caen 2002
- Tomasz Majewski - Uniwersjada, Izmir 2005
- Jakub Giża - Młodzieżowe Mistrzostwa Europy, Debreczyn 2007
- Tomasz Majewski - Igrzyska Olimpijskie, Pekin 2008
- Tomasz Majewski - Halowe Mistrzostwa Europy, Turyn 2009
- Tomasz Majewski - Igrzyska Olimpijskie, Londyn 2012
| srebrne medale |
|---|
- Witold Gerutto - Akademickie Mistrzostwa Świata, Monte Carlo 1939
- Anna Cieślewicz - Światowe Igrzyska Studentów UIE, Praga 1947
- Edmund Piątkowski - Światowe Igrzyska Studentów UIE, Helsinki 1962
- Jarosław Grabowski - Europejskie Igrzyska Juniorów, Warszawa 1964
- Władysław Komar - Europejskie Igrzyska Halowe, Madryt 1968
- Władysław Komar - Halowe Mistrzostwa Europy, Grenoble 1972
- Ludwika Chewińska - Halowe Mistrzostwa Europy, Rotterdam 1973
- Władysław Komar - Halowe Mistrzostwa Europy, Mediolan 1978
- Andrzej Krawczyk - Olimpijskie Dni Młodzieży Europy, Valkenswaard 1993
- Krystyna Zabawska - Halowe Mistrzostwa Świata, Maebashi 1999
- Tomasz Chrzanowski - Mistrzostwa Europy Juniorów, Ryga 1999
- Magdalena Sobieszek - Mistrzostwa Świata Juniorów Młodszych, Sherbrooke 2003
- Jakub Giża - Mistrzostwa Świata Juniorów, Grosseto 2004
- Krystyna Zabawska - Halowe Mistrzostwa Europy, Madryt 2005
- Krzysztof Brzozowski - Mistrzostwa świata juniorów młodszych, Bressanone 2009
- Tomasz Majewski - Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce, Berlin 2009
- Tomasz Majewski - Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce, Barcelona 2010
| brązowe medale |
|---|
- Halina Konopacka - Światowe Igrzyska Kobiet, Göteborg 1926
- Wanda Flakowicz - Mistrzostwa Europy, Wiedeń 1938
- Edward Adamczyk - Światowe Igrzyska Studentów UIE, Praga 1947
- Alfred Sosgórnik - Mistrzostwa Europy, Belgrad 1962
- Władysław Komar - Mistrzostwa Europy, Budapeszt 1966
- Władysław Komar - Europejskie Igrzyska Halowe, Praga 1967
- Władysław Komar - Mistrzostwa Europy, Helsinki 1971
- Leszek Gajdziński - Uniwersjada, Moskwa 1973
- Mieczysław Bręczewski - Mistrzostwa Europy Juniorów, Duisburg 1973
- Władysław Komar - Halowe Mistrzostwa Europy, San Sebastián 1977
- Tomasz Chrzanowski - Mistrzostwa Świata Juniorów, Santiago de Chile 2000
- Katarzyna Żakowicz - Uniwersjada, Pekin 2001
- Leszek Śliwa - Młodzieżowe Mistrzostwa Europy, Amsterdam 2001
- Krystyna Zabawska - Igrzyska Dobrej Woli, Brisbane 2001
- Leszek Śliwa - Światowe Igrzyska Wojskowych, Katania 2003
- Magdalena Sobieszek - Europejski Festiwal Młodzieży, Paryż 2003
- Magdalena Sobieszek - Mistrzostwa Europy Juniorów, Kowno 2005
- Magdalena Sobieszek - Uniwersjada, Bangkok 2007
- Tomasz Majewski - Halowe Mistrzostwa Świata, Walencja 2008
- Krzysztof Krzywosz - Uniwersjada, Belgrad 2009
- Mateusz Mikos - Młodzieżowe Mistrzostwa Europy, Kowno 2009
Polscy finaliści olimpijscy (1-8) [edytuj]
mężczyźni [edytuj]
- 1. Władysław Komar 21,18 1972
- 1. Tomasz Majewski 21,51 2008
- 1. Tomasz Majewski 21,89 2012
- 4. Mieczysław Łomowski 15,43 1948
- 6. Alfred Sosgórnik 17,57 1960
- 6. Władysław Komar 19,28 1968
kobiety [edytuj]
- 5. Krystyna Danilczyk-Zabawska 19,18 2000
- 6. Krystyna Danilczyk-Zabawska 18,64 2004
Polscy finaliści mistrzostw świata (1-8) [edytuj]
mężczyźni [edytuj]
- 1. Edward Sarul 21.39 1983
- 2. Tomasz Majewski 21.91 2009
- 5. Tomasz Majewski 20.87 2007
kobiety [edytuj]
- 6. Krystyna Zabawska 18.62 2003
- 8. Krystyna Danilczyk 17.83 1997
- 8. Krystyna Danilczyk-Zabawska 18.12 1999
Polacy w dziesiątkach światowych tabel rocznych [edytuj]
Polacy w rankingu Track and Field News [edytuj]
| Mężczyźni | Kobiety |
|---|---|
|
|
Przypisy
- ↑ Wojciech Lipoński: Encyklopedia sportów świata. Warszawa: 2001.
- ↑ Janusz Rozum: Nowe przepisy IAAF (pol.). Polski Związek Lekkiej Atletyki. [dostęp 29 października 2011].
|
|||||
|
|||||||||||||||||||||||