Pełtew
| Pełtew | |
| Lokalizacja | Europa Ukraina |
| Źródło | Lwów, Żelazna Woda 350 m n.p.m. |
| Ujście | Bug Busk 220 m n.p.m. |
| Długość | ok. 70 km |
| Rzeki Ukrainy | |
Pełtew (ukr. Полтва) – rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Bugu.
Rzeka o długości ok. 70 km w całości znajduje się na terytorium obwodu lwowskiego. Źródła rzeki znajdują się na wysokości ok. 350 m n.p.m. we Lwowie w dzielnicy Żelazna Woda. Pełtew przepływa przez południową część Roztocza i uchodzi do Bugu w okolicach miasta Busk, na wysokości około 220 m n.p.m. Najważniejszym miastem, przez które przepływa jest Lwów.
Spis treści |
[edytuj] Warunki hydrologiczne
Rzeka o niewielkim spadku (ok. 2 m na 1 km) i niewielkim przepływie. Wody rzeki rozlewają się szeroko w dolinie, tworząc liczne obszary podmokłe. Rzeka posiada zasilanie śnieżno – deszczowe. Ważnym elementem zasilającym są także liczne, niewielkie dopływy:
- lewe (spływające z Roztocza): Dumny Potok, Jaryczówka, Żelazna Woda
- prawe (spływające z Gołogór): Gołogórka, Przegnojówka z Hanczówką, Biłka, Pasieka
[edytuj] Budowa geologiczna
W dnie doliny dominują utwory nieprzepuszczalne (m.in. gliny), co sprawia, że rozwinęły się tutaj gleby bagienne i torfowiska.
[edytuj] Znaczenie gospodarcze
Rzeka silnie związana z lokacją Lwowa, pełniła funkcje fosy miejskiej. Dzięki rozlewiskom i bagniskom skutecznie utrudniała dotarcie do miasta od strony zachodniej i północnej. Źródła historyczne wspominają o niewielkich barkach spławianych rzeką do Bałtyku. Pod koniec XIX w. władze miejskie zdecydowały o zasklepieniu rzeki na odcinku śródmiejskim i włączeniu kanału w system kanalizacji miejskiej jako główny kolektor. Decyzję o zasklepieniu argumentowano zagrożeniem malarycznym dla miasta (w 1621 nieznośny zapach z rzeki spowodował przeprowadzkę Zygmunta III z Niskiego Zamku do Kamienicy Królewskiej). Obecnie rzeka płynie podziemnym korytem pod ulicą Akademicką([Ulica Akademicka we Lwowie|]; od 1886) i Prospektem Swobody (d. Wały Hetmańskie; od 1888). Pozostałością po dawnym biegu rzeki we Lwowie jest kształt placu Mickiewicza, gdzie Pełtew rozwidlała się i tworzyła niewielką wysepkę, na której znajdowała się kapliczka Matki Boskiej. Dzięki kanalizacji możliwe było wybudowanie gmachu Opery Lwowskiej (co i tak wymusiło przeniesienie podziemnego koryta kilkanaście metrów w kierunku Teatru Skarbkowskiego). W środkowym i dolnym biegu rzeki dominują łąki kośne i pastwiska.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Pełtew w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII (Netrebka – Perepiat) z 1886 r.
