Pedro Orrente

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pedro de Orrente
Pedro orrente-autorretrato.jpg
Autoportret, XVII w. (w zbiorach Prado)
Imiona i nazwisko Pedro de Orrente
Data i miejsce urodzenia 18 kwietnia 1580
Hiszpania Murcja
Data i miejsce śmierci 19 stycznia 1645
Hiszpania Walencja
Narodowość hiszpańska
Dziedzina sztuki malarstwo
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Ofiara Izaaka (ok. 1616)
Wjazd do Jerozolimy (ok. 1620)

Pedro de Orrente (ur. 18 kwietnia 1580 w Murcji, zm. 19 stycznia 1645 w Walencji) − hiszpański malarz doby baroku, aktywny w Walencji w 1 poł. XVII w.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Istnieją dwie hipotezy dotyczące miejsca narodzin malarza. Wg pierwszej Orrente przyszedł na świat w Murcji na południu Półwyspu Iberyjskiego. Według drugiej artysta urodził się w Montealegre del Castillo w regionie Kastylia-La Mancha w centralnej części kraju.

Kształcił się w Toledo, podziwiając dzieła El Greco, wiszące w kościołach i pałacach miasta. Tutaj poznał malarza Jorge Manuela, syna El Greco, który wywarł na nim ogromny wpływ, jeśli chodzi o wybór tematyki dzieł i zastosowanych technik artystycznych. Biograf malarza, Antonio Palomino opisał podróż do Madrytu, w którym powinny znajdować się niektóre wczesne dzieła artysty do końca niezidentyfikowane.

Orrente odcisnął swoje piętno na szkołach malarskich miast, które odwiedzał. Pierwszą z nich była szkoła toledańska, której stał się jednym z głównych przedstawicieli razem ze współczesnymi sobie Juanem Sánchezem Cotánem oraz Luisem Tristánem. W malarstwie De Orrente krytycy widzą wpływy Jacopo Bassano. Orrente nie znał jednak osobiście tego przedstawiciela weneckiego malarstwa renesansowego. Z biografii nie wynika też, jakoby miał przedsięwziąć podróż do Italii. Być może znał dzieła Bassana lub jego uczniów znajdujące się w Hiszpanii.

Dojrzałe dzieła Orrente znajdują się w Murcji, Cuence, Kordobie oraz w Sewilli. Swego rodzaju gniazdem dla jego twórczości była jednak Walencja, gdzie odniósł największy sukces i gdzie zamawiano najwięcej jego obrazów. W czasie swojego pierwszego pobytu w mieście w 1616 namalował Męczeństwo św. Sebastiana dla jednej z prywatnych kaplic miejscowej katedry. Dzieło to charakteryzuje się ciemnymi tonacjami barw, które znamy również z twórczości Caravaggio w neapolitańskim okresie aktywności. Tego samego roku datowana jest Ofiara Izaaka, wystawiana w Muzeum Sztuk Pięknych w Bilbao. Dzieło to jest może najbardziej charakterystycznym obrazem Orrente, w którym dały o sobie znać wpływy Caravaggio, odznacza się naturalizmem i grą światłocienia. Istnieja hipotezy, iż Orrente rzeczywiście posłużył się jakimś obrazem Caravaggia jako modelem, malowidło to miało później zaginąć.

W 1617 artysta namalował w Toledo Cud św. Leokadii, patronki miasta. Dzieło to zamówił kler miejscowej katedry. Nie znamy dokładnie późniejszych etapów życia Orrente. Podróże między 1617 i 1626 są słabo udokumentowane. Wiadomo, iż między 1626 i 1631 gościł w Toledo, gdzie namalował kilka obrazów o tematyce biblijnej. Malowidła te wystawiane są dzisiaj w muzeach Toledo i Madrytu. Spotkanie z Jusepe de Riberą i Francisco Ribaltą zaostrzyło jeszcze zacięcie iście włoskie w stylu Caravaggia, które przez Orrente zostało wprowadzone i rozpropagowane w malarstwie hiszpańskim jego czasów.

Nazywano go "hiszpańskim Bassanem". Chętnie podejmował tematy biblijne, które przedstawiał jako tłumne sceny rodzajowe, rozgrywające się w pejzażu.

Pod koniec życia malarz osiadł w Walencji, gdzie stał na czele szkoły malarskiej, z której wyszli tacy artyści jak: Esteban March i Pablo Pontons. Zmarł 19 stycznia 1645.

Twórczość malarska[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • C. De Castro Sanz: Pedro Orrente (hiszp.). www.canalsocial.net. [dostęp 2010-11-06].
  • D. Angulo Iñiguez, Pintura del siglo XVII, en Ars XV, Madrid 1971, 66-71.
  • C. López Jiménez, Pedro Orrente, «Arte Español» (1962) 58 ss.
  • E. Lafuente Ferrari, Pedro Orrente y el perdido retablo de Villarejo de Salvanés, «Archivo Español de Arte» (1941) 503-516.
  • E. Tormo, Pedro Orrente, pintor murciano, «Polytechnicum» (1917) 112 ss.
  • Anguita Herrador, Rosario. El arte barroco español. Madrid, 2004. ISBN 84-7490-758-6.
  • Muzeum Prado. Arcydzieła malarstwa, Warszawa: Arkady, 2011, ISBN 978-83-213-4421-8.