Peleas i Melizanda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ilustracja Edmunda Blaira Leightona do Peleasa i Melizandy
Sarah Bernhardt w inscenizacji dramatu

Peleas i Melizanda (oryg. fr. Pelléas et Mélisande) – dramat Maurice'a Maeterlincka powstały w 1892. Był inspiracją dla różnych utworów muzycznych pod tym samym tytułem, m.in. opery Peleas i Melizanda Claude’a Debussy'ego.

Treść[edytuj | edytuj kod]

Wnuk króla Arkela, Golaud, odnajduje w lesie otaczającym rodzinny zamek tajemniczą, olśniewająco piękną dziewczynę, Melizandę. Zachwycony jej urodą, poślubia ją, chociaż na wszystkie pytania o swoje pochodzenie i przeszłość dziewczyna odpowiadała pojedynczymi słowami o niedającym się zinterpretować znaczeniu, pogrążona jest w nieustającej melancholii. Po zamieszkaniu w zamku Melizanda spotyka młodszego brata Golauda, Peleasa; młodzi zakochują się w sobie. Golaud szybko odkrywa to uczucie i zaczyna śledzić żonę. Zastaje ją w parku, gdy ta całuje Peleasa. Zabija wówczas brata i rani Melizandę. Dziewczyna umiera, jednak przyczyną jej śmierci nie jest rana, lecz niechęć życia, wrodzony smutek, jaki cechował ją od urodzenia.

Cechy utworu[edytuj | edytuj kod]

Peleas i Melizanda to jedna z tragedii symbolistycznych Maeterlincka, którego intencją było wyrażenie w dramatach tajemnicy życia, melancholii stanowiącej nieodłączny element życia człowieka. Świat przedstawiony w utworze jest odrealniony i niemożliwy do precyzyjnego opisania, zaś rysunek psychologiczny postaci zastępuje próba ukazania najbardziej fundamentalnych doznań człowieka, zrozumienia jego natury[1]. Reakcje i zachowania bohaterów pozostają w ścisłym związku ze zjawiskami zachodzącymi w naturze, co sugeruje istnienie wszechwładnego, panującego nad losem każdej jednostki niewyjaśnionego przeznaczenia[2].

Zdaniem G. Lansona i P. Tuffrau Peleas i Melizanda to najwybitniejsza sztuka teatralna Maeterlincka[3].

Przypisy

  1. G. Lanson, P. Tuffrau, Historia..., ss.613–614
  2. red. A. Adam, G. Lerminer, E. Morot-Sir, Literatura francuska, s.358
  3. G. Lanson, P. Tuffrau, Historia..., s.613

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • G. Lanson, P. Tuffrau, Historia literatury francuskiej w zarysie, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1963
  • red. A. Adam, G. Lerminer, E. Morot-Sir, Literatura francuska, t.II, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1980, 83-01-00316-2