Pentanol

Alkohol amylowy
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) pentan-1-ol lub 1-pentanol
Inne nazwy i oznaczenia alkohol pentylowy
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C5H12O
Inne wzory	C5H11OH
Masa molowa	88,15 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS	71-41-0
PubChem	6276
Właściwości Gęstość i stan skupienia 0,8144 g/cm³; ciekły Rozpuszczalność w wodzie 22 g/l (20 °C) Temperatura topnienia -77,6 °C Temperatura wrzenia 138,0 °C
Niebezpieczeństwa MSDS Zewnętrzne dane MSDS Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia Szkodliwy (Xn) Zwroty R R10, R20, R37, R66 Zwroty S (S2), S46
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Alkohol amylowy (pentan-1-ol) – organiczny związek chemiczny z grupy nasyconych monohydroksylowych alkoholi alifatycznych, zawierający 5 atomów węgla o wzorze sumarycznym: C₅H₁₂O lub C₅H₁₁OH.

Surowy alkohol pentylowy (tzw. fermentacyjny alkohol pentylowy) jest mieszaniną głównie alkoholu izopentylowego i 2-metylo-1-butanolu.

Izomery

Znanych jest 8 izomerów pentanolu – cztery z nich są pierwszorzędowe, trzy drugorzędowe i jeden trzeciorzędowy. Wszystkie obejmowane bywają wspólną nazwą "alkohole amylowe".

Izomery alkoholu amylowego

nazwa zwyczajowa	wzór	Rzędowość	Nazwa systematyczna
alkohol amylowy		pierwszorzędowa	pentan-1-ol
alkohol izoamylowy izopentanol		pierwszorzędowa	3-metylobutan-1-ol
aktywny alkohol amylowy		pierwszorzędowa	2-metylobutan-1-ol
alkohol neopentylowy neopentanol		pierwszorzędowa	2,2-dimetylopropan-1-ol
		drugorzędowa	pentan-3-ol
sec-pentanol		drugorzędowa	pentan-2-ol
		drugorzędowa	3-metylobutan-2-ol
tert-pentanol		trzeciorzędowa	2-metylobutan-2-ol

Najważniejsze izomery

Alkohol n-pentylowy (1-pentanol) alkohol pierwszorzędowy, CH₃CH₂CH₂CH₂CH₂OH ciecz o temperaturze wrzenia 137 °C, słabo rozpuszczalna w wodzie, mieszająca się we wszystkich stosunkach z etanolem i eterem.

Alkohol izopentylowy (3-metylo-1butanol), (CH₃)₂CHCH₂CH₂OH ciecz o temperaturze wrzenia 128 °C.

2-metylo-1-butanol CH₃CH₂CH(CH₃)CH₂OH ciecz o temperaturze wrzenia 128 °C.

Wszystkie trzy izomery alkoholu pentylowego występują w fuzlach powstających podczas fermentacji alkoholowej.

Zastosowanie

Stosowany do wyrobu estrów o przyjemnym owocowym zapachu.

Bibliografia

1. Red. Małgorzata Wiśniewska, Encyklopedia dla wszystkich Chemia, Wydawnictwo Naukowe i Techniczne Warszawa, str. 269