Pentatlenek diazotu
| Pentatlenek diazotu | |||||||||||||||
|
|||||||||||||||
 Struktura N2O5 w formie kowalencyjnej |
|||||||||||||||
| Nazewnictwo | |||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||
| Wzór sumaryczny | N2O5 | ||||||||||||||
| Masa molowa | 108,01 g/mol | ||||||||||||||
| Wygląd | bezbarwne kryształy[1] | ||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||
| Numer CAS | 10102-03-1 | ||||||||||||||
| PubChem | 66242[2] | ||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||
| Podobne związki | N2O, NO, N2O3, NO2, N2O4, NO3 | ||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
|||||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||||
Pentatlenek diazotu (nazwa Stocka: tlenek azotu(V)), N2O5 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków azotu, w którym atom azotu występują na formalnym stopniu utlenienia V.
Spis treści |
Właściwości [edytuj]
Pentatlenek diazotu w temperaturze pokojowej występuje w formie białych kryształków i ma temperaturę topnienia ok. 41 °C. Jest związkiem nietrwałym rozkładającym się spontanicznie w temperaturze pokojowej do dwutlenku azotu i tlenu. Z mocnymi kwasami daje sole nitroniowe i kwas azotowy, np.
- HClO4 + N2O5 → NO2ClO4 + HNO3
Związek ten reaguje gwałtownie z wodą, jest bezwodnikiem kwasu azotowego. Ze względu na jego nietrwałość nie znajduje on w formie czystej praktycznych zastosowań.
Otrzymywanie [edytuj]
W warunkach laboratoryjnych otrzymuje się go przez ostrożne odwodnienie kwasu azotowego pentatlenkiem difosforu:
- 2HNO3 + P2O5 → 2HPO3 + N2O5
Inne metody syntezy to utlenianie dwutlenku azotu lub innych niższych tlenków azotu ozonem oraz reakcje azotanu srebra z chlorem lub trichlorkiem fosforylu (POCl3) na gorąco, np.
- 2AgNO3 + Cl2 → AgCl + 2NO2Cl + O2
- AgNO3 + NO2Cl → AgCl + N2O5
Budowa [edytuj]
W zależności od warunków, pentatlenek diazotu może występować w dwóch formach, kowalencyjnej i jonowej:
- N2O5 ⇌ [NO2]+[NO3]−
W stanie gazowym i w rozpuszczalnikach niepolarnych (np. w CCl4) N2O5 ma prawdopodobnie budowę kowalencyjną z mostkiem tlenowym łączącym atomy azotu (N−O−N). Badania rentgenograficzne dowiodły, że w stanie stałym ma on strukturę jonową – [NO2]+[NO3]− – jest więc solą, azotanem nitroniowym. Szybkie schłodzenie gazowego N2O5 pozwala na uzyskanie metastabilnej kowalencyjnej formy związku w stanie stałym, która w temperaturze powyżej −70 °C przechodzi egzotermicznie w formę jonową[3].
Przypisy [edytuj]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 4-79. ISBN 9781420090840.
- ↑ Pentatlenek diazotu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ Inorganic Chemistry. San Diego: Academic Press, 2001. ISBN 0123526515.
Bibliografia [edytuj]
- Adam Bielański: Podstawy chemii nieorganicznej. Cz. 2. Warszawa: PWN, 1994, s. 662. ISBN 8301065427.
- Linus Pauling, Peter Pauling: Chemia. Warszawa: PWN, 1998, s. 229. ISBN 8301122676.
- Philip John Durrant, Bryl Durrant: Zarys współczesnej chemii nieorganicznej. Warszawa: PWN, 1965.
