Pentatlenek dijodu
| Pentatlenek dijodu | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Nazewnictwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny | I2O5 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa molowa | 333,81 g/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wygląd | higroskopijne białe kryształy[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | 12029-98-0 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| PubChem | 159402[5] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Pentatlenek dijodu, I2O5 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, wykorzystywany jako utleniacz, a także w chemii analitycznej do wykrywania i oznaczania tlenku węgla[2][6]. Jest najtrwalszym tlenkiem halogenu[7]. Został odkryty niezależnie przez Josepha Louisa Gay-Lussaca i Humphrya Davy'ego w 1813 roku[8].
Otrzymywanie [edytuj]
Pentatlenek dijodu otrzymuje się poprzez odwodnienie kwasu jodowego w temperaturze ponad 170 °C[2][7][8]:
- 2HIO3 → I2O5 + H2O
Właściwości [edytuj]
Pentatlenek dijodu tworzy białe, higroskopijne kryształy, bardzo dobrze rozpuszczalne w wodzie. Rozpuszcza się w kwasie azotowym, natomiast w etanolu, eterze dietylowym i disiarczku węgla nie[1][2]. Jest bezwodnikiem kwasu jodowego – w reakcji z wodą tworzy kwas jodowy[2]:
- I2O5 + H2O → 2HIO3
Podczas ogrzewania do temperatury ponad 270 °C, pentatlenek dijodu rozkłada się z wydzieleniem tlenu i jodu[2][7]:
- 2I2O5 → 2I2 + 5O2
Jest silnym utleniaczem, co wykorzystywane jest w badaniu obecności tlenku węgla i jego zawartości (poprzez ilościowe utlenienie go do dwutlenku węgla z wydzieleniem jodu dającego się oznaczyć poprzez miareczkowanie roztworem tiosiarczanu sodu)[2][6][7]:
- I2O5 + 5CO → I2 + 5CO2
Ten sam sposób znajduje zastosowanie przy usuwaniu tlenku węgla z powietrza[2].
Reaguje także z siarkowodorem tworząc dwutlenek siarki[2]:
- 3I2O5 + 2H2S → 3I2 + 5SO2 + 5H2O
Utlenia także chlorowodór, wiele wodorków i soli metali[2].
Przypisy [edytuj]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 4-67. ISBN 9781420090840.
- ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 Pradyot Patnaik: Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2003, s. 407. ISBN 0070494398.
- ↑ Pentatlenek dijodu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2012-04-15].
- ↑ 4,0 4,1 Pentatlenek dijodu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2012-04-15].
- ↑ Pentatlenek dijodu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ 6,0 6,1 Adam Bielański: Podstawy chemii nieorganicznej. Wyd. 6. T. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 595. ISBN 9788301162825.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 John David Lee: Zwięzła chemia nieorganiczna. Jerzy Kuryłowicz (tłum.). Wyd. 4. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997, s. 272. ISBN 8301123524.
- ↑ 8,0 8,1 Norman N. Greenwood, Alan Earnshaw: Chemistry of the Elements. Wyd. 2. Oxford, Boston: Butterworth-Heinemann, 1997, s. 851–852. ISBN 0750633654.
