Perhydrol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
W wyniku kontaktu perhydrolu ze skórą natychmiast powstają białe plamy

Perhydrol – ok. 30% roztwór nadtlenku wodoru w wodzie. Bezbarwna, bezwonna ciecz o właściwościach żrących wobec tkanek żywych. Na skórze pozostawia martwicze białe plamy.

Perhydrol jest stosowany jako silny środek utleniający w przemyśle chemicznym. Stosuje się go np. powszechnie przy produkcji wielu barwników organicznych, także przy produkcji inicjujących wybuchowych nadtlenków HMTD, TCAP, TetraAP. Używany jest także do oczyszczania kości z resztek tkanek miękkich (np. w celu wypreparowania trofeów myśliwskich), jako półprodukt do otrzymywania wody utlenionej itp. Dawniej używany jako rozjaśniacz do włosów.

Nadtlenek wodoru silnie reaguje z nadmanganianem potasu – po wrzuceniu kryształku nadmanganianu do perhydrolu następuje gwałtowna reakcja, a z naczynia zaczyna wydobywać się snop pary wodnej przemieszanej z tlenem. Reakcja ta (z zastosowaniem 80% roztworu nadtlenku wodoru) była wykorzystywana do napędzania rakiet V2 (ciśnienie wytworzonego tlenu napędzało turbopompę pompującą mieszaninę paliwową do komory spalania).

Przebieg reakcji[1][2]:

2KMnO4 + 3H2O2 → 2MnO2 + 2KOH + 2H2O↑ + 3O2

Reakcja ta przebiega bardzo gwałtownie z wydzieleniem dużych ilości ciepła. Na pokazach chemicznych reakcja stosowana jest do tzw. chemicznej lokomotywy[3]. Perhydrol ulega także gwałtownej reakcji dysproporcjonowania pod wpływem katalizatorów, np. jodków, MnO2 lub rozdrobnionych substancji stałych (np. srebra i platyny):

2H2O2 → 2H2O + O2
Schemat urządzenia Rocket Belt.
1. Sprężony azot.
2. Perhydrol.
3. Zawór regulujący przepływ perhydrolu.
4. Komora reakcyjna.

Reakcja ta może być wykorzystywana do napędu silników rakietowych np. w tzw. "jetpackach" (np. Bell Rocket Belt). Stężony perhydrol (zwany High test peroxide lub HTP i mający stężenie powyżej 70%) pompowany jest ze zbiorników do komory reakcyjnej zawierającej katalizator, gdzie rozkłada się do tlenu i pary wodnej o temperaturze kilkuset stopni Celsjusza. Powstające gazy kierowane są do dysz wylotowych wytwarzając siłę ciągu wystarczającą do uniesienia człowieka w powietrze (maks. impuls właściwy Isp = 161 s).

Przypisy

  1. Max I. Bowman. The reaction between potassium permanganate and hydrogen peroxide. „J. Chem. Edu.”. 26 (2), s. 103-104, 1949. doi:10.1021/ed026p103. 
  2. K. Okitsu, M. Iwatani, B. Nanzai, R. Nishimura i inni. Sonochemical reduction of permanganate to manganese dioxide: the effects of H2O2 formed in the sonolysis of water on the rates of reduction.. „Ultrason Sonochem”. 16 (3), s. 387-91, 2009. doi:10.1016/j.ultsonch.2008.10.009. PMID 19038568. 
  3. Krzysztof Orliński: Perhydrol (pol.). Młody Technik, e-suplement, 2011-08-01. [dostęp 2012-11-30].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]