Perkoz rogaty
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Perkoz rogaty | |
| Podiceps auritus[1] | |
| (Linnaeus, 1758) | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | perkozy |
| Rodzina | perkozy |
| Rodzaj | Podiceps |
| Gatunek | perkoz rogaty |
| Kategoria zagrożenia (CzKGZ)[2] | |
| Zasięg występowania | |
zimą latem |
|
Perkoz rogaty (Podiceps auritus) – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka wodnego z rodziny perkozów, zamieszkującego północną i środkową Eurazję od Półwyspu Skandynawskiego po Kamczatkę oraz północną część Ameryki Północnej. W Polsce nielicznie gniazduje na Białostocczyźnie, poza tym widywany na przelotach (głównie jesienią lub wiosną). Bardzo nielicznie zimujący.
- Cechy gatunku
- Upierzenie godowe - na bokach głowy trójkątne czuby z żółtych albo pomarańczowych piór (rogi od których bierze się nazwa), pod nimi niewielka kryza z czarnych piór, która może się rozpościerać - wierzch główy jest zatem dwubarwny. Szyja i boki rdzawe, brzuch jasny, wierzch ciała i głowa ciemna. Upierzenie spoczynkowe jesienią i zimą - strona grzbietowa ciemna z brązowo obrzeżonymi piórami, boki i spód biały, głowa z wierzchu czarna, a na policzkach biała. Ciemna pręga przez oko, podobny do perkoza zausznika. Nie nurkują głęboko, często żerując na powierzchni. W odróżnieniu od perkoza czarnoszyjego dziób u tego gatunku jest spiczasty na końcu.
Na rozwiniętym skrzydle widoczne jest białe lusterko i biała plama przy zagięciu przy tułowiu. W pobliżu lęgowiska słychać jego okrzyki "bi, bi, bi" podobne do głosu perkoza rdzawoszyjego. W czasie toków wydaje specyficzne "guy" i "gwirt".
- Wymiary średnie
- długość ciała ok. 27-34 cm
rozpiętość skrzydeł 54cm
masa ok. 350-700 g - Biotop
- Niewielkie, płytkie zbiorniki śródlądowe. Zimą i na przelotach widywane na większych niezamarzających stawach, jeziorach, a nawet wzdłuż wybrzeży morskich.
- Gniazdo
- Budowane przez obojga rodziców zazwyczaj na wodzie w strefie rzadkich trzcin lub innych roślin wodnych wystających ponad powierzchnię, nawet w małych zbiornikach i zatokach rzecznych. Gniazdo stanowi pływająca, jednak zazwyczaj zakotwiczona za pomocą wbudowanych w nie roślin, sterta butwiejących roślin wodnych i błotnych. Gniazduje pojedynczo lub w małych koloniach.
- Wysiadywanie i wychowywanie młodych
- Rodzice na zmianę wysiadują 2-5 jaj, początkowo o niebieskiej barwie. Pisklęta wykluwają się po 20-25 dniach i od razu opuszczają gniazdo, zagniazdowniki. Mimo to nie pływają po wodzie, ale kryją się w piórach na grzbiecie ptaków dorosłych tak głęboko, że widoczne są tylko ich główki. Przywiązanie jest tak silne, że stare ptaki nawet nurkują z pisklętami na plecach, pielęgnują je i karmią. Upierzenie piskląt jest podobne do szaty spoczynkowej dorosłych, ale grzbiet mają brunatny z ciemnobrązowymi plamami z boku głowy i na karku oraz białą plamką za okiem.
- Pożywienie
- Głównie wodne skorupiaki, rzadziej drobne ryby i inne zwierzęta jak mięczaki, skorupiaki i owady.
- Ochrona
- Objęty ochroną gatunkową ścisłą.
Przypisy
- ↑ Podiceps auritus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Podiceps auritus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
[edytuj] Bibliografia
- Karel, Stastny: Ptaki wodne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-10-7.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- perkoz rogaty na stronie czasopisma "Przyroda Polska"
- Slavonian Grebe Podiceps auritus (ang.). BirdGuides. [dostęp 28 kwietnia 2010].