Perth

	Perth
	Herb Perth
Państwo	Australia
Stan	Australia Zachodnia
Burmistrz	Lisa Scaffidi
Powierzchnia	5 386 km²
Położenie	31°58′S; 115°49′E
Ludność (2006); • liczba ludności; • gęstość	; 1 602 559; 297,5 os./km²
	Położenie na mapie ; Perth
	Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
	Strona internetowa miasta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ten artykuł dotyczy miasta w Australii. Zobacz też: inne znaczenia słowa "Perth".

Na mapach: 31°58′S 115°49′E / -31.967, 115.817

Perth

Widok na Perth

Perth (wym. [ˈpɜrθ]) – miasto w Australii będące stolicą stanu Australia Zachodnia. Położone jest przy ujściu rzeki Łabędziej do Oceanu Indyjskiego, u podnóża gór Darling. Jest czwartym miastem Australii pod względem populacji. Zamieszkuje je 1 650 000 mieszkańców (2009).

[edytuj] Historia

Perth założone zostało w 1829 r. Zostało tak nazwane przez Jamesa Stirlinga na cześć miasta w o tej samej nazwie. W 1856 królowa Wiktoria nadała Perth prawa miejskie. W 1877 doprowadzono linię telegraficzną z Adelajdy. Silny rozwój nastąpił po odkryciu w pobliżu miasta złóż złota na przełomie XIX i XX w. Populacja zwiększyła się z ok. 8 tys. w 1891 do 27,5 tys. w 1901. Do rozwoju miasta przyczyniło się także zbudowanie portu w Fremantle oraz doprowadzenie transkontynentalnej linii kolejowej z Adelajdy w 1917. W 1911 w mieście powstał pierwszy uniwersytet. W 1930 ukończono połączenie telefoniczne Perth z Adelajdą i resztą kraju.

[edytuj] Geografia

Perth leży nad rzeką Swan, przy jej ujściu do Oceanu Indyjskiego. Centrum miasta i większość przedmieści położone jest na piaszczystym i stosunkowo płaskim terenie. Cała aglomeracja rozciąga się na długości ok. 125 km wzdłuż wybrzeża oraz do ok. 50 km w głąb lądu.

Perth jest najbardziej odosobnioną metropolią świata. Od najbliższego dużego miasta – Adelajdy dzieli je 2845 km. Do Sydney jest stąd dalej niż choćby do Dżakarty.

Niska roczna suma opadów i rosnąca liczba mieszkańców powodują trudności w zaopatrzeniu miasta w wodę pitną. Istnieją obawy że w ciągu najbliższych 10 lat wystąpią znaczące braki wody. W związku z tym planowane są liczne inwestycje w tym zakresie takie jak: stacja odsalania wody morskiej w Kwinana, budowa studni artezyjskiej w Yarragadee czy nawet wodociąg sprowadzający wodę z rejonu Kimberley.

[edytuj] Klimat

Lato w Perth trwa od grudnia do marca i jest gorące i suche. Najcieplejszym miesiącem jest luty z temperaturami przekraczającymi +30°C. Rekord temperatury padł 23 lutego 1991 na lotnisku (Perth Airport) i wyniósł +46,7°C. Ochłodę w upalne dni przynosi bryza znad Oceanu Indyjskiego – Fremantle Doctor. Zimy (czerwiec-wrzesień) są umiarkowanie chłodne i wilgotne, z temperaturami rzędu +15°C. Spada wtedy większość całorocznego opadu deszczu. Najzimniejszym dniem w historii Perth był 17 czerwca 2006; zanotowano wtedy jedyny raz w historii temperaturę ujemną: –0,7°C. W Perth notuje się duże roczne nasłonecznienie. Wiele dni jest pogodnych lub bezchmurnych. Długość dnia waha się od 10 do 14 godzin.

**Klimat Perth**
	I	II	III	IV	V	VI	VII	VIII	IX	X	XI	XII	Rocznie
średnia temperatura maksymalna	29,7°C	30,0°C	28,0°C	24,6°C	20,9°C	18,3°C	17,4°C	18,0°C	19,5°C	21,4°C	24,6°C	27,4°C	23,3°C
średnia temperatura minimalna	17,9°C	18,1°C	16,8°C	14,3°C	11,7°C	10,1°C	9,0°C	9,2°C	10,3°C	11,7°C	14,0°C	16,3°C	13,3°C
średni opad miesięczny	8,6 mm	13,3 mm	19,3 mm	45,5 mm	122,7 mm	182,4 mm	172,9 mm	134,6 mm	79,9 mm	54,5 mm	21,7 mm	13,9 mm	869,4 mm
średnia liczba dni z deszczem	2,9	2,7	4,3	7,6	13,8	17,2	18,2	17,2	14,0	11,1	6,5	4,2	119,6
Źródło: Bureau of Meteorology

Perth posiada dobre warunki dla plażowiczów i żeglarzy. Plaże są czyste, a temperatura wody w oceanie, mimo upalnego klimatu waha się w granicach od +20 do +22°C (ze względu na wpływ zimnych prądów antarktycznych).

[edytuj] Demografia

W pierwszym wieku istnienia miasta głównym źródłem osadników były Wielka Brytania i Irlandia. W latach 20. i 30. XX w. przybyło wielu imigrantów z Grecji i Włoch. Od zakończenia II wojny światowej napływa coraz więcej różnych narodowości, takich jak Holendrzy, Niemcy, Chorwaci, Macedończycy i inni. Wciąż przybywa też wielu Brytyjczyjków. W ostatnich dekadach ważnym kierunkiem przybywania migrantów stała się Azja Południowo-Wschodnia (Malezja, Indonezja, Wietnam, Singapur, Chiny, Indie).

[edytuj] Transport

Głównym lotniskiem Perth jest Perth Airport, położone we wschodniej części miasta. Lotnisko Jandakot na południowych przedmieściach obsługuje głównie awionetki.

Transport publiczny to przede wszystkim pociągi, autobusy i promy. W całej metropolii znajduje się 59 stacji kolejowych i 15 dworców autobusowych.

Rozpoczynająca się w Perth linia kolejowa Indian Pacific łączy je z Adelajdą i Sydney (przez Kalgoorlie).