Peryfraza

Peryfraza (inaczej: omówienie, wyrażenie omowne) – figura stylistyczna, która polega na zastąpieniu wyrazu przez szereg innych, które byłyby jego równoważnikiem znaczeniowym. Może być stosowana w celu urozmaicenia stylistycznego, wyeliminowania powtórzeń tego samego określenia lub osłabieniu jego wymowy. Może też mieć charakter celowego ukrycia bezpośredniego znaczenia za określeniem aluzyjnym.

Charakterystyczną peryfrazą posłużył się Mickiewicz (Zima miejska):

Drugi stambulskie oddycha gorycze

Lub pije z chińskich ziół ciągnione treści.

Stambulskie gorycze zastępują tutaj tytoń, a z chińskich ziół ciągnione treści – herbatę.

Takim sposobem wyrażania myśli posługiwali się często twórcy klasycyzmu, eliminując w ten sposób z języka poetyckiego wyrazy potoczne, do których odnosili się niechętnie.

Szczególną odmianą peryfrazy jest eufemizm, którego cel stanowi złagodzenie znaczenia pewnych wyrazów, np. zamiast kłamstwo – mijanie się z prawdą.