Petach Tikwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Petach Tikwa
פתח תקווה
Ulica Haim Ozer w Petach Tikwa (2005)
Ulica Haim Ozer w Petach Tikwa (2005)
Herb
Herb Petach Tikwy
Dewiza: brak
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Centralny
Burmistrz Yitzhak Ochion
Powierzchnia 35,9 km²
Wysokość 15 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

192 700
5 372 os./km²
Nr kierunkowy +972 3
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Petach Tikwa
Petach Tikwa
Ziemia 32°05′01″N 34°53′30″E/32,083611 34,891667Na mapach: 32°05′01″N 34°53′30″E/32,083611 34,891667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Petach Tikwa (hebr. פתח תקווה, Petaẖ Tikva i; arab. بيتح تكفا; pol. dosł. Otwierając Nadzieję) – miasto położone w Dystrykcie Centralnym w Izraelu. Jest po Hajfie największym ośrodkiem przemysłowym Izraela.

Leży na równinie Szaron w aglomeracji miejskiej Gusz Dan, w otoczeniu miast Bene Berak, Tel Awiw, Ramat ha-Szaron, Hod HaSzaron, Rosz HaAjin, Kirjat Ono i Giv'at Shemuel, miasteczka Ganei Tikva, moszawów Neve Jaraq, Kfar Sirkin, Mazor, Nehalim, Magszimim i Kfar Ma'as, oraz kibucu Giv'at HaShelosha. Na wschód od miasta znajduje się baza wojskowa Sił Obronnych Izraela z dawnym lotniskiem Kfar Sirkin.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1878 grupa religijnych pionierów z Jerozolimy podjęła inicjatywę założenia pierwszej nowożytnej żydowskiej osady rolniczej w Palestynie. Pomysłodawcami byli rabini Yoel-Moshe Salomon, Rabin David Gutmann i Yehoshua Stampfer. Pionierzy planowali zakupić ziemię w dolinie Akor, położonej w pobliżu miasta Jerycho. Nazwa nowej osady miała nawiązywać do biblijnego wersetu z Księgi Ozeasza 2:17[1].

Oddam jej znowu winnice, dolinę Akor uczynię bramą nadziei - i będzie Mi tam uległa jak za dni swej młodości, gdy wychodziła z egipskiego kraju

Petach Tikwa w 1912
Żydowscy pracownicy w Petach Tikwa w latach 30
Burmistrz Shlomo Stampfer z synem Beniaminem w sadzie pomarańczowym Stampfer w Petach Tikwa w latach 30

Okazało się jednak, że władze tureckie zablokowały sprzedaż ziemi Żydom. Niezrażeni tym pionierzy zakupili w 1878 niewielki skrawek ziemi o powierzchni 3,4 km² przy arabskiej wsi Mullabis, w pobliżu źródeł rzeki Jarkon. Sułtan Abd-ul-Hamid II wyraził zgodę na tę transakcję, ponieważ sprzedawana ziemia znajdowała się pomiędzy malarycznymi bagnami doliny Szaron, i wszyscy spodziewali się, że Żydzi bardzo szybko uciekną stamtąd[1].

I rzeczywiście, bardzo szybko w nowym osiedlu wybuchła malaria, zmuszając jej mieszkańców do opuszczenia swoich domów. W 1883 dzięki pomocy finansowej Barona Edmonda de Rothschilda udało się osuszyć bagna i ponownie zasiedlić osadę, w której zaczęli osiedlać się nowo przybyli żydowscy imigranci z Europy. Przy osadzie zasadzono sad drzewek cytrusowych (pierwsze drzewko zasadził rabin Aryeh Leib Frumkin)[1].

W 1886 w Petach Tikwa doszło do pierwszego arabskiego ataku na żydowskie osiedle. Grupa około 100 Arabów z pobliskiej wioski Yehudia najechała na żydowską osadę, bijąc mieszkańców i niszcząc ich dobytek. Podczas ataku zraniony został między innymi rabin Frumkin[2].

Podczas I wojny światowej Petach Tikwa służyła jako osada-uchodźców dla żydowskich mieszkańców Tel Awiwu i Jafy, którzy zostali zmuszeni przez turecką armię do opuszczenia swoich domów. W 1917 osada mocno ucierpiała, ponieważ w jej bezpośrednim sąsiedztwie przebiegała linia frontu brytyjsko-tureckiego.

W Petach Tikwa powstała pierwsza szkoła rolnicza dla pionierów. Od tego momentu większość żydowskich imigrantów po przyjeździe do Palestyny przyjeżdżała do tutejszej szkoły, a dopiero po ukończeniu szkolenia osiedlała się w któreś z części kraju. Szkoła rolnicza jest czynna do chwili obecnej[1].

W Petach Tikwa narodził się także syjonizm socjalistyczny, którego inicjatorem był pisarz Aaron David Gordon (1856-1922). Początkowo mieszkał on w Petach Tikwa, a następnie przeprowadził się do kibucu Degania Alef w Galilei.

Na początku lat 20. w Petach Tikwa powstała pierwsza strefa przemysłowa. Rozwojowi przemysłu towarzyszył rozwój osady, która w 1921 otrzymała od władz brytyjskich Mandatu Palestyny status samorządu lokalnego, a w 1937 prawa miejskie. Podczas arabskich rozruchów w maju 1921 w Petach Tikwa zginęło 4 żydowskich osadników[1].

Podczas Intifady Al-Aksa Petach Tikwa ucierpiała z powodu trzech palestyńskich zamachów terrorystycznych:

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2008 roku w mieście żyło 192,7 tys. mieszkańców[3].

Populacja miasta pod względem wieku:

Wiek (w latach) Procent populacji w %
0-4 8,6%
5-9 7,7%
10-14 6,7%
15-19 6,7%
20-29 14,7%
30-44 20,0%
45-59 18,0%
ponad 60 17,6%


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Wielka Synagoga w Petach Tikwa
Muzeum Sztuki w Petach Tikwa

W Petach Tikwa żyje około 70 tys. ultraortodoksyjnych Żydów. Dla potrzeb całej religijnej społeczności miasta działa 300 synagog[4], wliczając w to 120-letnią Wielką Synagogę[5], 8 mykw[6] oraz dwie główne jesziwy Lundge Yeshiva i Or-Yisrael.

Osiedla mieszkaniowe[edytuj | edytuj kod]

Miasto posiada liczne osiedla mieszkaniowe: Hadar HaMoshavot, New Hadar HaMoshavot, Ahim Israelit, Neve Gan, Krol, Shifer, Kfar Avraham, Kiryat HaRav Solomon, Mishkanot Ganim, Shikun HaPo'el HaMizrahi, Tkuma, Kiryat Alon, Kiryat David Elazar, Yoseftal, Kiryat Eliezer Perry, Tzameret Ganim, Ein Ganim, City Center, Ramat Verber, Bar Yehuda, Neve Ganim, Kiryat Matalon, Neve Oz, Kfar Ganim, Bat Ganim, Shikun Ahdut, Sha'ariya, Amishav, Beilinson i Hadar Ganim.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się ponad 300 placówek oświatowych, od przedszkoli do różnorodnych szkół. Liczba uczniów wynosi 43 tys., a liczba nauczycieli około 2,4 tys. Ze szczególną uwagą podchodzi się do szkolnictwa specjalnego[7].

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszą instytucją kulturalną miasta jest kompleks muzealny, w skład którego wchodzi Yad Labanim Museum, Muzeum Człowieka i Jego Środowiska, Muzeum Biologii, Muzeum Afek oraz połączone z nimi piękne ZOO[7]. W Muzeum Sztuki zgromadzono prawie 3 tys. dzieł izraelskiej sztuki z drugiej połowy XX wieku[8].

W mieście znajduje się dwadzieścia parków, z których najcenniejszym jest Park Narodowy Źródeł Rzeki Jarkon. Każdego roku odwiedza go ponad 100 tys. gości[7].

Sport[edytuj | edytuj kod]

Petach Tikwa ma dwie drużyny piłkarskie - Hapoel Petah Tikva F.C. i Maccabi Petach Tikwa. W mieście gra także drużyna baseballu Petah Tikva Pioneers.

Służba zdrowia[edytuj | edytuj kod]

Beilinson Hospital w Petach Tikwa

Petach Tikwa posiada najbardziej rozbudowaną służbę zdrowia ze wszystkich izraelskich miast. W mieście znajduje się sześć szpitali. Rabin Medical Center jest największym szpitalem w Izraelu po Sheba Medical Center w Ramat Gan. Ten olbrzymi kompleks szpitalny obejmuje między innymi Centrum Medyczne Beillinson, Centrum Onkologiczne Davidoff, Szpital Psychiatryczny Geha, Szpital Pediatryczny Schneider oraz wydział medyczny Uniwersytetu Tel Awiwu[9].

Innymi tutejszymi szpitalami są: HaSharon Hospital, Beit Rivka Geriatric Center, Kupat Holim Medical Research Center i prywatny szpital Ramat Marpeh. Schneider Pediatric Center jest jednym z największych i najbardziej nowoczesnych szpitali pediatrycznych na Bliskim Wschodzie.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W przeszłości miasto słynęło jako ważny ośrodek hodowli cytrusów, jednak z czasem rozległe sady drzew owocowych zostały wykupione przez przedsiębiorstwa budowlane, który wybudowały nowe dzielnice mieszkaniowe. Obecnie Petach Tikwa jest największym po Hajfie ośrodkiem przemysłowym w Izraelu. Przemysł jest rozlokowany w trzech strefach przemysłowych: Kiryat Arye, Kiryat Matalon i Segula. Znajduje się tutaj przemysł tekstylny, maszynowy, chemiczny, elektrotechniczny, spożywczy i inne. W ostatnich latach swoją działalność rozwinęły liczne spółki high-tech. Mają tutaj swoje siedziby izraelskie przedstawicielstwa koncernów Oracle Corporation, IBM, Intel, SanDisk, ECI Telecom, GlaxoSmithKline oraz Teva Pharmaceutical Industries.

W 1976 w Petach Tikwa wybudowano wielkie zakłady spożywczego koncernu Osem. Na wschód od miasta znajduje się kamieniołom dostarczający materiały budowlane.

Władze miejskie i polityka[edytuj | edytuj kod]

Urząd miejski w Petach Tikwa
Most Calatrava

W Petach Tikwa ma swoją główną centralę partia polityczna Kadima, której założycielami byli Ariel Szaron i Cypi Liwni[10].

Przewodniczący samorządu lokalnego[edytuj | edytuj kod]

  • Shlomo Zalman Gissin (1921)
  • Pinchas Meiri (1922–1928)
  • Shlomo Stampfer (1928–1937)

Burmistrzowie[edytuj | edytuj kod]

  • Shlomo Stampfer (1938–1940)
  • Yosef Sapir (1940–1950)
  • Mordechai Kraufman (1951)
  • Pinchas Rashish (1951–1966)
  • Yisrael Feinberg (1966–1978)
  • Dov Tavori (1978–1989)
  • Giora Lev (1989–1999)
  • Yitzhak Ohayon (1999–nadal)

Osoby związane z miastem[edytuj | edytuj kod]

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez północną część miasta przebiega droga nr 481 ISR-HW481.png, którą jadąc na zachód dojeżdża się do autostrady nr 4 ISR-HW4Blue.png (Erez-Rosz HaNikra) i miasta Bene Berak, lub jadąc na wschód dojeżdża się do drogi ekspresowej nr 40 ISR-HW40.png (Kfar Saba-Ketura). Ze wschodniej części miasta wychodzi droga nr 483 ISR-HW483.png, którą jadąc na wschód dojeżdża się do autostrady nr 6 ISR-HW6.png (Beit Kama-Eliakim). Wzdłuż południowej granicy miasta przebiega droga nr 471 ISR-HW471.png. Wzdłuż północnych granic miasta przebiega autostrada nr 5 ISR-HWB5.png (Tel Awiw-Ariel).

W mieście znajdują się dwie stacje kolejowe: Petach Tikwa Qiryat Arye i Petach Tikwa Segula. Pociągi Israel Railways z Petach Tikwa jadą do Lod, Tel Awiwu, Bene Berak, Kfar Saby i Riszon le-Cijjon. W trakcie budowy jest system szybkiej kolejki, która ma połączyć Petach Tikwa z Bene Berak, Ramat Gan, Tel Awiwem i Bat Jam.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Petah Tikvah (ang.). W: The Department for Jewish Zionist Education [on-line]. [dostęp 4 stycznia 2009].
  2. Frumkin News (ang.). W: Frumkin Newsletter [on-line]. [dostęp 4 stycznia 2009].
  3. Israel Central Bureau of Statistics (ang.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2 maja 2008].
  4. Petah Tikvah (ang.). W: Tehilla [on-line]. [dostęp 4 stycznia 2009].
  5. Petah Tikva synagogue desecrated (ang.). W: The Israeli Information and Assistance Center for the Victims of Anti-Semitism [on-line]. [dostęp 4 stycznia 2009].
  6. Lista mykw w mieście (hebr.). W: Petah Tikva municipality [on-line]. [dostęp 4 stycznia 2009].
  7. 7,0 7,1 7,2 The Municipality of Petach-Tikva (ang.). W: The Municipality of Petach-Tikva [on-line]. [dostęp 4 stycznia 2009].
  8. Petach-Tikva museum of Art (ang.). W: Israel Museums [on-line]. [dostęp 4 stycznia 2009].
  9. Rabin Medical Center (ang.). W: Rabin Medical Center [on-line]. [dostęp 4 stycznia 2009].
  10. Olmert moves to keep Kadima united (ang.). W: The Jerusalem Post [on-line]. [dostęp 4 stycznia 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]