Phạm Tuân
| Phạm Tuân | |
 Phạm Tuân w 1981 r. |
|
| Data i miejsce urodzenia | 14 lutego 1947, Quốc Tuấn |
| Narodowość | wietnamska |
| Status | w stanie spoczynku |
| Funkcja | kosmonauta badacz |
| Czas spędzony w kosmosie | 7 dni, 20 godzin, 41 minut, 59 sekund |
| Misje | Salut 6 EP-7 (Sojuz 37) |
| Emblematy załóg |  |
| Stopień | generał sił powietrznych |
| Inny zawód | pilot wojskowy |
| Odznaczenia | |
  _ribbon.svg){kind=small} |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Phạm Tuân (ur. 14 lutego 1947 w Quốc Tuấn, prowincja Thái Bình, Wietnam) – kosmonauta, generał lotnictwa, pierwszy Azjata w przestrzeni kosmicznej.
Spis treści |
Wykształcenie i służba wojskowa [edytuj]
W 1964 ukończył szkołę średnią. Rok później rozpoczął służbę wojskową i został skierowany do ZSRR w celu odbycia przeszkolenia w charakterze technika lotniczego. Następnie skierowano go do jednej z radzieckich uczelni szkolących pilotów wojskowych.
W 1968 po powrocie do Wietnamu latał na samolotach MiG-17 i MiG-21 m.in. w pułku lotnictwa myśliwskiego „Sao Đỏ” oraz eskadrze nocnych myśliwców. 27 grudnia 1972 zestrzelił amerykański bombowiec B-52. Był to pierwszy samolot tego typu jaki stracili Amerykanie podczas wojny w Wietnamie. W latach 1973–1976 awansował od stanowiska dowódcy eskadry do zastępcy dowódcy pułku. Od 1977 do 1982, z przerwą na przygotowanie do lotu w kosmos, był słuchaczem Wojskowej Akademii Lotniczej im. J. A. Gagarina.
Udział w programie Interkosmos [edytuj]
W kwietniu 1979 do lotu w kosmos w ramach programu Interkosmos zakwalifikowano dwóch wietnamskich kandydatów. Byli to: Phạm Tuân oraz Bùi Thanh Liêm. Obaj wkrótce też rozpoczęli szkolenie w Centrum Wyszkolenia Kosmonautów im. J. Gagarina w Gwiezdnym Miasteczku pod Moskwą. Dowódcą pierwszej załogi, w której znalazł się Phạm Tuân, został Wiktor Gorbatko. Drugą załogą dowodził natomiast Walerij Bykowski. 23 lipca 1980 Wiktor Gorbatko oraz Phạm Tuân na pokładzie statku kosmicznego Sojuz 37 wyruszyli z kosmodromu Bajkonur w kierunku stacji orbitalnej Salut 6. Dzień później kosmonauci przeszli na pokład stacji Salut. Do 31 lipca 1980 razem z Leonidem Popowem i Walerijem Riuminem przeprowadzili szereg eksperymentów medyczno-biologicznych oraz technologicznych. Wietnamski kosmonauta fotografował również z orbity terytorium swojego kraju. Jego zdjęcia posłużyły do sporządzenia szczegółowej mapy Wietnamu. Kosmonauci powrócili na statku Sojuz 36, lądując 180 km od Dżezkazganu.
Po zakończeniu kariery kosmonauty [edytuj]
Po powrocie do Wietnamu w 1982 Phạm Tuân kontynuował służbę w siłach powietrznych armii wietnamskiej. Był naczelnikiem wydziału politycznego, a później pracował w Ministerstwie Obrony Wietnamu.
Odznaczenia i nagrody [edytuj]
- Bohater Związku Radzieckiego (31 lipca 1980)
- Złota Gwiazda
- Order Lenina
- Order Hồ Chí Minha
- Bohater Pracy Socjalistycznej Republiki Wietnamu
- Bohater Sił Zbrojnych Socjalistycznej Republiki Wietnamu
- Medal "Za zasługi w podboju kosmosu"[1].
Wykaz lotów [edytuj]
| Loty kosmiczne, w których uczestniczył Pham Tuân. | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Lp. | Data startu | Statek kosmiczny | Data lądowania | Statek kosmiczny | Funkcja | Czas trwania |
| 1 |
|
|
|
|
|
|
| Łączny czas spędzony w kosmosie — 7 dni 20 godziny 41 minut i 59 sekund. | ||||||
Zobacz też [edytuj]
- alfabetyczna lista astronautów i kosmonautów
- grupy i oddziały astronautów
- lista pierwszych astronautów według obywatelstwa
Przypisy
- ↑ Указ Президента Российской Федерации № 437 «О награждении медалью „За заслуги в освоении космоса“ иностранных граждан» (ros.). kremlin.ru, 12 kwietnia 2011. [dostęp 9 lipca 2011].
