Phil Jackson

Phil Jackson, 2009

Philip Douglas Jackson (ur. 17 września 1945 w Deer Lodge, Montana) – amerykański trener koszykarski pracujący w zawodowej lidze NBA, były zawodnik tejże ligi. Jeden z trzech - obok legendarnych już Reda Auerbacha i Billa Russella - najbardziej utytułowanych trenerów w historii NBA, zdobył 11 tytułów mistrzowskich (6 z Chicago Bulls, 5 z Los Angeles Lakers). Słynie z niezwykłego podejścia do sztuki trenerskiej, w której stosuje techniki zen.

Biografia

Urodził się w rodzinie wyznawców zieloświątkowej wspólnoty Zbory Boże w Deer Lodge w stanie Montana, praktykujące surowe zasady wychowania (pierwszy w życiu film fabularny obejrzał w wieku 17 lat w czasie nauki w szkole średniej). Ma dwóch braci i przyrodnią siostrę. Ukończył szkołę średnią w Williston w Północnej Dakocie, gdzie zaczął grać w koszykówkę. Grał także w baseball i uprawiał lekkoatletykę.

Po ukończeniu University of North Dakota, gdzie ściągnął go przyszły coach NBA Bill Fitch, został wybrany w drafcie 1967 r. do drużyny New York Knicks. Po debiutanckim sezonie wybrano go do pierwszej piątki rookies. Cały sezon 1969-70 opuścił z powodu operacji kręgosłupa (stąd rozbieżności zaliczające bądź niezaliczające go niekiedy do składu mistrzowskiego 1970 r.). W czasie rekonwalescencji uczył się sztuki trenerskiej od prowadzącego wówczas Knicks Reda Holzmana, będąc jego asystentem. W sezonie 1972-73 był już kluczowym rezerwowym i przyczynił się do zdobycia swojego pierwszego tytułu mistrzowskiego w 1973 r.

W 1978 odszedł z Knicks do rywali zza miedzy - New Jersey Nets, gdzie występował przez dwa ostatnie sezony jako grający asystent trenera. Karierę zakończył w 1980 r. W przekroju kariery zawodniczej Jackson zdobywał średnio 6.7 punktów i 4.3 na mecz, występując w 807 grach.

Kariera trenerska

Po zakończeniu kariery zawodniczej najpierw kontynuował pracę asystenta w Nets, potem pracował w niższych ligach: CBA i BSN. W sezonie 1983-84 doprowadził drużynę Albany Patroons do tytułu mistrza CBA, dzięki czemu zdobył tytuł trenera roku ligi. W NBA został zatrudniony w 1987 r. jako asystent Douga Collinsa w klubie Chicago Bulls. Spotkał wtedy Texa Wintera, od którego nauczył się ofensywnej taktyki "trójkątów". Głównym trenerem Bulls został w 1989 r. W ciągu dziewięciu lat pracy w klubie zdobył sześć tytułów mistrzowskich (lata 1991-1993 i 1996-1998) trenując drużynę, w której grali m.in. Michael Jordan, Scottie Pippen, Horace Grant, Dennis Rodman, Toni Kukoč, John Paxson i wielu innych. W 1996 r. otrzymał nagrodę im. Reda Auerbacha dla najlepszego trenera ligi (NBA Coach of the Year Award). Po sezonie 1997/1998 Jackson, podobnie jak większość podstawowych zawodników Bulls, odszedł z klubu. W jego przypadku głównym powodem były nieporozumienia z generalnym menedżerem Jerrym Krause.

Po roku przerwy Jackson został trenerem Los Angeles Lakers. Tę drużynę doprowadził do trzech kolejnych tytułów mistrzowskich w latach 2000-2002. Tu jego podopiecznymi byli m.in. Kobe Bryant, Shaquille O'Neal, Glen Rice, Robert Horry, a w sezonach, kiedy zespół nie zdobywał tytułów, także Karl Malone i Gary Payton. Po przegranym finale w 2004 r., Jackson zrezygnował z pracy z Lakersami. Niedobrą atmosferę w zespole, opisał potem w książce The Last Season. Po kompletnie nieudanym dla drużyny sezonie 2004/2005 Jackson został ponownie zatrudniony w czerwcu 2005 r.

W latach 2008-2010 r. trzy razy z rzędu doprowadził drużynę Lakersów do finałów ligi, w pierwszym roku przegranego z Boston Celtics, ale zwycięskich w dwóch latach następnych: w 2009 pokonując w finale Orlando Magic 4:1, zaś w 2010 biorąc rewanż na Celtach 4:3. Tym samym zdobył swoje dziesiąte i jedenaste mistrzostwo jako trener.

Jackson ogłosił zakończenie kariery trenerskiej, a jego następcą jest Mike Brown były trener Cleveland

Czterokrotnie - 1992, 1996, 2000, 2009 - był trenerem w Meczu Gwiazd, przy czym pierwsze dwa razy prowadził drużynę Wschodu, zaś następne dwa ekipę Zachodu.

Jackson jest obecnie najbardziej utytułowanym trenerem NBA: prowadzone przez niego drużyny sięgały po mistrzostwo NBA 11 razy (1991-1993, 1996-1998, 2000-2002, 2009-2010), co stanowi rekord ligi. Rekordem jest także jego 13-krotny triumf w finałach konferencji: jego drużyny 7 razy zdobywały mistrzostwo Konferencji Zachodniej (2000–2002, 2004, 2008–2010) i 6 razy - Konferencji Wschodniej (1991–1993, 1996–1998).

Ciekawostki

Jako rookie miał przydomek "Head'n'Shoulders".

Z racji zainteresowań i stosowania w pracy trenerskiej technik zen zwany jest Zen Master. Sam wymienia książkę Roberta Pirsiga Zen i sztuka oporządzania motocykla jako jedną z najważniejszych rzeczy, które wpłynęły na jego życie.

Ciekawostką z zakresu współpracy Jacksona z zawodnikami jest fakt rekomendowania przez niego swym podopiecznym książek do przeczytania - dla przykładu dla Shaquille'a O'Neala przydzielił dzieło niemieckiego filozofa Fryderyka Nietzsche Ecce Homo, Horacemu Grantowi zalecił powieść Zabić drozda pisarki Harper Lee, a Kobego Bryanta starał się zainspirować książką Mandolina Kapitana Corellego autorstwa Louisa de Bernieres.

Innym pomysłem Phila Jacksona na motywowanie graczy było wykorzystywanie filmów - przed prestiżowym starciem w playoffach z Sacramento Kings wykorzystywał fragmenty kontrowersyjnego filmu Więzień nienawiści.

W 2008 r. otrzymał doktorat honoris causa w swojej macierzystej uczelni, University of North Dakota.

Był związany z Jeanie Buss, córką właściciela Lakersów Jerry'ego Bussa. Ma piątkę dzieci (Ben, Charley, Brooke, Chelsea i Elizabeth), z czego czwórkę z poprzedniego małżeństwa z June Jackson.

Autor książek

• Take It All! (1970, współautor George Kalinsky)
• Maverick (1975, współautor Charley Rosen)
• Sacred Hoops: Spiritual Lessons of a Hardwood Warrior (1995, współautor Hugh Delehanty)
• More Than a Game (2001, współautor Charley Rosen)
• The Last Season: A Team in Search of Its Soul (2004, współautor Michael Arkush)

Linki zewnętrzne

• Phil Jackson coach profile w NBA.com
• Phil Jackson InsideHoops.com profile
• Phil Jackson Basketball