Piątek, trzynastego IV: Ostatni rozdział

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piątek, trzynastego IV: Ostatni rozdział
Friday the 13th: The Final Chapter
Gatunek horror
Data premiery Ziemia 13 kwietnia 1984
Kraj produkcji Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 90 minut
Reżyseria Joseph Zito
Scenariusz Barney Cohen
Główne role Kimberly Beck,
Corey Feldman,
Erich Anderson,
Crispin Glover
Muzyka Harry Manfredini
Zdjęcia João Fernandes
Scenografia Shelton H. Bishop,
Joe Hoffman
Montaż Joel Goodman
Produkcja Frank Mancuso Jr.
Wytwórnia Paramount Pictures
Georgetown Productions Inc.
Dystrybucja ITI Home Video
Budżet 1 800 000 USD
Poprzednik Piątek, trzynastego III (1982)
Kontynuacja Piątek, trzynastego V: Nowy początek (1985)
Nagrody 2005: Golden Satellite Award (nom.)

Piątek, trzynastego IV: Ostatni rozdział (tytuł oryg. Friday the 13th: The Final Chapter) – amerykański filmowy horror (slasher) z 1984 roku, wyreżyserowany przez Josepha Zito.

Wyprodukowany za niespełna dwa miliony dolarów film, który w zamyśle twórców miał zakończyć serię Piątek, trzynastego, przyniósł jednak spory dochód, zwracając koszty produkcji ponad pięciokrotnie i to w pierwszy weekend wyświetlania go w kinach[1]. Godny pogratulowania sukces horroru twórcy Zabójcy Rosemary (1981) przyczynił się do kontynuacji sagi. Warto podkreślić, że część czwarta jest pierwszą, w której Jason zyskuje zdolności paranormalne (za ten wątek cykl jest niejednokrotnie krytykowany).

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

W Higgins Haven zjawiają się ratownicy medyczni i policja. Jason Voorhees (Ted White) zostaje przewieziony do kostnicy szpitala okręgowego w Wessex County, gdzie w niewyjaśniony sposób ożywa i pozbawia życia doktora Axela (Bruce Mahler) i młodą pielęgniarkę (Lisa Freeman). Następnie rusza w kierunku Crystal Lake, by kontynuować swoje krwawe zbrodnie.

Grupa nastolatków – Paul (Clyde Hayes), Samantha (Judie Aronson), Sara (Barbara Howard), Doug (Peter Barton), Ted (Lawrence Monoson) i Jimmy (Crispin Glover) – wynajmuje domek letniskowy nad jeziorem Crystal Lake. Po drodze do celu, przyjaciele mijają cmentarz, na którym pochowano Pamelę Voorhees, oraz młodą autostopowiczkę, która staje się kolejną ofiarą Jasona. W sąsiedztwie wynajmowanej posesji, opodal lasu, mieszka rodzina Jarvisów – matka (Joan Freeman), nastoletnia córka Trish (Kimberly Beck) i dwunastoletni syn Tommy (Corey Feldman), fan horrorów. Następnego dnia grupa poznaje bliźniaczki Tinę (Camilla More) i Terri (Carey More), które mieszkają w okolicach Crystal Lake. Wszyscy razem wybierają się nad pobliskie jezioro Crystal Point. Nad Crystal Point zjawia się również Trish, która zostaje zaproszona na odbywającą się wieczorem imprezę. W drodze do domu Trish psuje się samochód, a pomocy udziela jej Rob Dier (Erich Anderson), który w okolicach znajduje się, by wziąć odwet na psychopatycznym Jasonie, mordercy swojej siostry Sandry (zabitej w części drugiej cyklu). Po powrocie do domu, Trish dostrzega, że jej matka zniknęła.

Wieczorem Jason zaczyna mordować nastoletnich imprezowiczów. Trish i Rob, wraz z psem Gordonem, wybierają się do sąsiedniego domu, by sprawdzić, co się w nim dzieje. W tym czasie Tommy zostaje pozostawiony sam w domu i odnajduje w plecaku Roba artykuł o "zmartwychwstaniu" Jasona Voorheesa. Rob zostaje zamordowany przez Jasona, a Trish, w obawie o brata, wraca do domu. Tommy goli głowę na łyso, by upodobnić się do Jasona z dzieciństwa. Gdy Jason atakuje Trish, ten go powstrzymuje swoim szokującym wyglądem. Trish obezwładnia Jasona, a Tommy zabija go serią histerycznym ciosów maczetą.

Film wieńczy scena w szpitalu, do którego trafiają cudem ocaleni bohaterowie.

Bohaterowie[edytuj | edytuj kod]

  • Patricia "Trish" Jarvis − główna żeńska bohaterka filmu, filmowa "final girl". Postać silna i charakterna. Wraz z matką, bratem oraz psem zamieszkuje rejony Crystal Lake, jej dom znajduje się nieopodal feralnego jeziora Crystal. Trish jest opiekuńczą siostrą, jednak − jak na nastoletnią dziewczynę − zdaje się nie posiadać wielu przyjaciół (powodem może być życie z dala od rówieśników), dlatego też jest zadowolona, gdy nawiązuje znajomość Robem Dierem, który podróżuje po lasach w jej okolicy. Wspólnie z bratem Tommym bohaterka pokonuje Jasona Voorheesa, choć wcześniej niemalże ginie z jego rąk. Trafia do szpitala w stanie silnego szoku.
  • Thomas "Tommy" Jarvis − protagonista dziecięcy, brat Trish. Ma jedynie dwanaście lat, co czyni z niego najmłodszego głównego bohatera jakiegokolwiek filmu z serii Piątek, trzynastego. Wychowywany jedynie przez matkę, jest dość nietypowym chłopcem. Fascynuje się tworzeniem masek rodem z horrorów. Z oddaniem grywa także w gry komputerowe oraz oddaje się życiu rodzinnemu. Nieoczekiwanie, staje się pierwszą osobą, której udaje się definitywnie uśmiercić psychopatycznego Jasona Voorheesa, czego dokonuje zresztą w akcie obrony siostry. Starcie z tymże odbija się jednak na jego psychice, a wątek problemów emocjonalnych Tommy'ego staje się tematem dwóch następnych filmów z serii.
  • Jason Voorhees − etatowy antagonista serii Piątek, trzynastego. W tym filmie powraca do życia w niewyjaśnionych okolicznościach, po czym morduje pracowników szpitala, do którego trafiają jego zwłoki. Rusza nad jezioro Crystal, by siać spustoszenie.
Information icon.svg Osobny artykuł: Jason Voorhees.
  • Rob Dier − męski bohater pierwszoplanowy, który ginie, zamordowany przez Jasona Voorheesa w jednej z finalnych scen filmu. Nie zamieszkuje Crystal Lake. W nadjeziorne tereny przybywa, aby odnaleźć mordercę swojej siostry Sandry (bohaterki Piątku, trzynastego II), którym jest właśnie Jason, prawdopodobnie planując wymierzyć mu odpowiednią karę (śmierć) na własną rękę. Zapytany przez Trish Jarvis, co robi nad jeziorem Crystal, początkowo odpowiada, że poluje na niedźwiedzie, wkrótce jednak deklaruje się jako żądny pomsty krewny zamordowanej Sandry.
  • Pani Jarvis − bezimienna bohaterka drugoplanowa, matka Trish i Tommy'ego, jedna ze śmiertelnych ofiar Jasona Voorheesa. Jest to żyjąca w separacji kobieta w średnim wieku, troskliwa, wzorowa wręcz rodzicielka.
  • Sara − postać drugoplanowa. Wraz z pięciorgiem przyjaciół przybywa nad jezioro Crystal na imprezę organizowaną w domku letniskowym (umiejscowionym w bezpośrednim sąsiedztwie posiadłości Jarvisów). Jest cnotliwą i stonowaną nastolatką, która niespodziewanie zakochuje się w jednym z towarzyszy podróży. Pada ofiarą Jasona Voorheesa jako ostatnia z grona przyjaciół-imprezowiczów.
  • Ted − jeden z sześciorga nastolatków, którzy zjawiają się w domku nad jeziorem Crystal. Nieudolny flirciarz, przyjaciel Jimmy'ego Mortimera, często jednak skłonny mu dokuczać. Dziesiąta filmowa ofiara Jasona.
  • Jimmy Mortimer, pseud. "Jimbo" − przyjaciel Teda, który początkowo nie może dojść do siebie po rozstaniu z dziewczyną. Jego troski rozwiewa pojawienie się na imprezie w domku letniskowym sióstr Tiny i Terri; z pierwszą z nich ma go połączyć namiętny seks. Bezpośrednio po stosunku Jimmy zostaje jednak zabity przez Jasona Voorheesa.
  • Samantha, pseud. "Sam" − jedno z sześciorga nastoletnich bohaterów drugoplanowych, którzy pojawiają się na weekend nad Crystal Lake. Przyjaźni się z Sarą, choć − w przeciwieństwie do niej − jest doświadczona seksualnie; otwarcie przyznaje, że wcześnie pozbyła się dziewictwa. Poirytowana faktem, że jej chłopak Paul poświęca swój czas innej dziewczynie, opuszcza imprezę, niemal natychmiast padając ofiarą Jasona.
  • Tina i Terri − siostry-bliźniaczki zamieszkałe w okolicach jeziora Crystal. Zaproszone na imprezę w sąsiedztwie Jarvisów, pojawiają się na niej i (najprawdopodobniej świadomie) doprowadzają do konfliktów między poszczególnymi bohaterami. Tina odbywa stosunek płciowy z Jimmym i decyduje się spędzić z nim noc; wtedy Terri postanawia wrócić do domu i zostaje zamordowana przez Jasona Voorheesa. Tina ostatecznie także ginie z jego rąk, wyrzucona przez okno z pierwszego piętra.
  • Paul − chłopak Samanthy. Podczas imprezy zdaje się aż nadto interesować jedną z sióstr-bliźniaczek, czym złości Sam i powoduje, że ta opuszcza domek letniskowy. Wybrawszy się na jej poszukiwania, staje się ofiarą Jasona.
  • Doug − chłopak Sary, pierwszy w jej życiu kochanek. Jedenasta z kolei ofiara Jasona Voorheesa w tym filmie.
  • Lekarz Axel i pielęgniarka Morgan − postacie epizodyczne, funkcjonariusze szpitala okręgowego w hrabstwie Wessex, wzajemnie sobą zainteresowani. Pierwsze filmowe ofiary Jasona Voorheesa (którego ciało trafia do kostnicy w miejscu ich pracy).

Obsada[edytuj | edytuj kod]

"(...) Powiedziałam, że przyjmę rolę w tym filmie. (...) W pewnym momencie miałam role w dwóch poważnych filmach, a ostatecznie – nic. Więc, gdy trafił się 'Ostatni rozdział', byłam zadowolona. Wszyscy znali tę serię. Nawet wracając w tamte czasy, seria była kultowa. Oczywiście miałam obawy, jak 'Czy ta rola nie zrujnuje mojej kariery?'. To był film klasy B, slasher, w którym było pełno scen golizny. Film był straszny. Byłam jednak bardzo podekscytowana, ponieważ to był mój pierwszy film. Miałam dziewiętnaście lat."
— Aktorka Judie Aronson, Crystal Lake Memories (str. 20).
Dziwaczny taniec, który wykonuje bohater grany przez Crispina Glovera (na zdj.) w jednej ze scen, w istocie został całkowicie zaimprowizowany przez aktora[2]..
Rola Aktor
Trish Jarvis Kimberly Beck
Rob Dier E. Erich Anderson
Tommy Jarvis Corey Feldman
Sara Barbara Howard
Doug Peter Barton
Ted Lawrence Monoson
pani Jarvis Joan Freeman
Jimmy "Jimbo" Mortimer Crispin Glover
Paul Clyde Hayes
Samantha Judie Aronson
Tina Camilla More
Terri Carey More
Axel Bruce Mahler
pielęgniarka Morgan Lisa Freeman
autostopowiczka Bonnie Hellman
oficer Jamison Wayne Grace
prezenter wiadomości telewizyjnych John Walsh
Jason Voorhees Ted White

Morderstwa popełnione w filmie[edytuj | edytuj kod]

Morderstwa popełnione przez Jasona Voorheesa:

  • 1. Axel – gardło poderżnięte chirurgiczną piłą do metalu, złamany kark
  • 2. Pielęgniarka Morgan – zadźgana skalpelem
  • 3. Autostopowiczka – zadźgana nożem w szyję
  • 4. Samantha – zadźgana w tors
  • 5. Paul – zadźgany włócznią w pachwinę
  • 6. Terri – zadźgana włócznią w plecy
  • 7. Pani Jarvis – zabita (offscreen)
  • 8. Jimmy – korkociąg wbity w dłoń, ostrze wbite w twarz
  • 9. Tina – wyrzucona przez okno
  • 10. Ted – nóż wbity w głowę
  • 11. Doug – zgnieciona głowa
  • 12. Sara – uderzenie siekiery w tors
  • 13. Rob – ostrze wbite w gardło

Morderstwa popełnione przez Tommy'ego Jarvisa:

  • 1. Jason Voorhees – maczeta wbita w głowę

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Bohater filmu, Rob Dier, jest bratem Sandry, obozowiczki zamordowanej w części drugiej. Gdy Rob dowiaduje się o ucieczce Jasona ze szpitala okręgowego w Wessex, przybywa w strony Crystal Lake. Posiada całą gamę wycinków prasowych na temat osoby Jasona Voorheesa, jak i krwawych morderstw znad Crystal Lake, pomimo, iż wydarzenia z drugiej, trzeciej i czwartej części filmu dzielą zaledwie dwa dni.
  • Ted White, filmowy Jason, nie rozmawiał na planie z innymi aktorami, ponieważ uznał, że mogłoby to zniszczyć ich strach przed Jasonem.
  • Gdy widzimy grupę nastolatków śpiewających piosenkę w czasie jazdy samochodem, sceneria za nimi zmienia się w nienaturalny sposób pomiędzy ujęciami.
  • Ted White wyjaśnił, że rola Jasona Voorheesa była mu obojętna, gdyż odegrał ją tylko dla pieniędzy.
  • Gdy Trish wypada przez okno, można zauważyć na jej ciele strój ochraniający przed urazami, który ma założony na biodrach i na dolnych partiach nóg.
  • Wydarzenia z części trzeciej i czwartej horroru dzieli zaledwie jeden dzień. Pomimo, że Jason w "trójce" ma krótkie paznokcie, w tej części są one już długie.
  • Charakteryzator Tom Savini, który pracował przy pierwszym Piątku, trzynastego, zgodził się powrócić na plan filmu pod warunkiem, że sam podejmie decyzję jak uśmiercić Jasona.
  • Gdy Trish uderza Jasona odbiornikiem telewizyjnym, duża lampa upada na podłogę. W następnych ujęciach ta sama lampa stoi na swoim miejscu.
  • Mimo iż wydarzenia z 3 części i 4 dzieli tylko jeden dzień , to w 3 części Jason ma normalną twarz, a w 4 ma już całą pomarszczoną i podgniłą

Box Office[edytuj | edytuj kod]

Świat US$ 32,980,880

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]