Piżmaczkowate

Piżmaczkowate
Piżmaczek wiosenny
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	klad astrowych
Rząd	szczeciowce
Rodzina	piżmaczkowate
Nazwa systematyczna
Adoxaceae Trautv.1853 Estestv. Istorija Gub. Kievsk. Ucebn. Okr.: 35. 1853

Piżmaczkowate (Adoxaceae Trautv.) – rodzina roślin należąca do rzędu szczeciowców (Dipsacales Dumort.). Należy do niej 5 rodzajów z ok. 200 gatunkami. Przedstawiciele występują przede wszystkim w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, rzadziej w górach strefy międzyzwrotnikowej. W systemach XX-wiecznych (np. w systemie Cronquista z 1981 i Reveala z 1993) do rodziny tej zaliczano tylko rośliny zielne, krzewy grupując w rodzinie przewiertniowatych (Caprifoliaceae), ew. kalinowatych (Viburnaceae) i bzowatych Sambucaceae. Obecnie przewiertniowate wyodrębniane są wąsko jako grupa monofiletyczna, wyodrębnianie bzu zmieniłoby rodzinę piżmaczkowatych w takson parafiletyczny.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzina stanowiąca klad bazalny w obrębie rzędu szczeciowców Dipsacales w grupie euasterids II wchodzącej w skład kladu astrowych (asterids) należącego do dwuliściennych właściwych (eudicots).

szczeciowce	piżmaczkowate Adoxaceae dierwillowate Diervillaceae przewiertniowate Caprifoliaceae zimoziołowate Linnaeaceae raźniowate Morinaceae szczeciowate Dipsacaceae kozłkowate Valerianaceae

Podział wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj kalina (Viburnum) jest taksonem siostrzanym wobec kladu obejmującego wszystkie pozostałe rodzaje.

• rodzaj: Viburnum L. – kalina
• rodzaj: Adoxa L. – piżmaczek
• rodzaj: Sambucus L. – bez
• rodzaj: Sinadoxa C. Y. Wu et al.
• rodzaj: Tetradoxa C. Y. Wu

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal), nadrząd Dipsacanae Takht., rząd szczeciowce (Dipsacales Dumort.), rodzina piżmaczkowate (Adoxaceae Trautv.).

W węższym ujęciu Reveala do rodziny zaliczane były rodzaje:

• rodzaj: piżmaczek (Adoxa L.) - występuje w strefie klimatu umiarkowanego na całej półkuli północnej (także w Polsce),
• rodzaj: Sinadoxa C.Y.Wu et al. - występuje we wschodniej Azji,
• rodzaj: Tetradoxa C.Y.Wu - występuje we wschodniej Azji.