Piżmaczkowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piżmaczkowate
Piżmaczek wiosenny
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd szczeciowce
Rodzina piżmaczkowate
Nazwa systematyczna
Adoxaceae Trautv.1853
Estestv. Istorija Gub. Kievsk. Ucebn. Okr.: 35. 1853

Piżmaczkowate (Adoxaceae Trautv.) – rodzina roślin należąca do rzędu szczeciowców (Dipsacales Dumort.). Należy do niej 5 rodzajów z ok. 200 gatunkami. Przedstawiciele występują przede wszystkim w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, rzadziej w górach strefy międzyzwrotnikowej. W systemach XX-wiecznych (np. w systemie Cronquista z 1981 i Reveala z 1993) do rodziny tej zaliczano tylko rośliny zielne, krzewy grupując w rodzinie przewiertniowatych (Caprifoliaceae), ew. kalinowatych (Viburnaceae) i bzowatych Sambucaceae. Obecnie przewiertniowate wyodrębniane są wąsko jako grupa monofiletyczna, wyodrębnianie bzu zmieniłoby rodzinę piżmaczkowatych w takson parafiletyczny[1].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)[1]

Rodzina stanowiąca klad bazalny w obrębie rzędu szczeciowców Dipsacales w grupie euasterids II wchodzącej w skład kladu astrowych (asterids) należącego do dwuliściennych właściwych (eudicots).

szczeciowce

piżmaczkowate Adoxaceae




dierwillowate Diervillaceae




przewiertniowate Caprifoliaceae




zimoziołowate Linnaeaceae




raźniowate Morinaceae




szczeciowate Dipsacaceae



kozłkowate Valerianaceae








Podział według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)[1]

Rodzaj kalina (Viburnum) jest taksonem siostrzanym wobec kladu obejmującego wszystkie pozostałe rodzaje.

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal), nadrząd Dipsacanae Takht., rząd szczeciowce (Dipsacales Dumort.), rodzina piżmaczkowate (Adoxaceae Trautv.)[2].

W węższym ujęciu Reveala do rodziny zaliczane były rodzaje:

  • rodzaj: piżmaczek (Adoxa L.) - występuje w strefie klimatu umiarkowanego na całej półkuli północnej (także w Polsce),
  • rodzaj: Sinadoxa C.Y.Wu et al. - występuje we wschodniej Azji,
  • rodzaj: Tetradoxa C.Y.Wu - występuje we wschodniej Azji.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-16].
  2. Crescent Bloom: Adoxaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-04-19].