Pi-Ramzes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stanowisko archeologiczne Kantir w Egipcie - fragment monumentalnego posągu Ramzesa II

Pi-Ramzes, Pi-Ramesse – starożytne miasto w Egipcie, będące od czasów panowania Ramzesa II (XIII wiek p.n.e.) rezydencją królewską faraonów.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Miasto Pi-Ramzes było zlokalizowane w północno-wschodniej części Egiptu. Lokalizacja była dogodna pod względem polityczno-ekonomicznym. Miejscowość leżała nad taniską odnogą Nilu (wschodnia część Delty Nilu[1]), wpadającą do Morza Śródziemnego, oraz blisko szlaku handlowego, biegnącego z Syrii i Palestyny przez przesmyk Synajski do Egiptu[2]. Współcześnie na terenie Pi-Ramses znajduje się stanowisko archeologiczne Kantir[3].

Badania archeologiczne[edytuj | edytuj kod]

Zlokalizowanie Pi-Ramses sprawiało trudności archeologom. Początkowo miasto było utożsamiane z Tanis i pobliskim Awaris – portem w pobliżu Pi-Ramses. W latach dwudziestych XX wieku w okolicach współczesnego Kantira znaleziono wiele glazurowanych kafelków z wizerunkami ryb, kwiatów, gęsi i in. Na niektórych z nich znajdowały się imiona Setiego I i Ramzesa II. Poza kafelkami odkryto stele, rzeźby i części portali. W wyniku badań ustalono, że pochodziły z okresu XIX i XX dynastii (XIII–XI wiek p.n.e.). Na północ od Kantira znaleziono piedestał, na którym niegdyś umieszczony był kolos Ramzesa II w pozycji siedzącej. Prawdopodobnie statua znajdowała się przed świątynią. W połowie lat sześćdziesiątych na wykopaliskach Pi-Ramzes pracowała austriacka ekspedycja na czele z Manfredem Bietakiem[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto powstało prawdopodobnie w czasach panowania Setiego I[2]. Znajdowała się tu – w bezpośredniej bliskości od Awaris – letnia rezydencja faraonów. Po pogrzebie ojca Ramzes II postanowił, że zostanie ona nowym centrum państwa pod nazwą Pi-Ramesse (Pi-Ramzes)-Aa-nachtu, co w tłumaczeniu oznaczało "Domena Ramzesa Wielkiego Zwycięstwami"[4], "Dom Ramzesa"[1] bądź "Dom Ramzesa umiłowanego przez Amona, ka wielkiego Re-Horachte"[2]. Nad budową Pi-Ramzes pracowali m.in. Hebrajczycy: Budowano wówczas dla faraona miasta na składy: Pitom i Ramses (Wj 1,11) i prawdopodobnie z tego miejsca rozpoczął się exodus biblijny[5]. Wiadomo, że już w czwartym roku panowania Ramzes z wyprawy wojennej 1275 roku p.n.e., mającej na celu przyłączenie do Egiptu Kanaanu, części Fenicji wraz z Irkatą, Tyrem i Byblos oraz kraju Amurru, powracał triumfalnie do swojej nowej stolicy[6]. Stąd też rok później wojska faraona wyruszyły w nieudaną wyprawę na Kadesz[7].

Liczba mieszkańców stolicy Ramzesa II szybko rosła. Ludność była zróżnicowana pod względem kulturowym i religijnych, o czym świadczy zapis o budowie świątyń Amona w zachodniej części Pi-Ramzes, Seta i Astarte – w dzielnicach południowych południu, Buto – na północy[8]. Pi-Ramzes istniało w XIII–XI wieku p.n.e., później zostało opuszczone[9].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 The Cambridge ancient history, T. 2, Cz. 2, History of the Middle East and the Aegean Region c. 1380–1000 B. C., red. E. S. Edwards i in., s. 225.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Пер-Рамсес (Кантир), Египтологический изборник.
  3. M. Skotnicki i in., Nazewnictwo Geograficzne Świata, Z. 2, Bliski Wschód, Warszawa 2004, s. 37.
  4. K. A. Kitchen, Ramzes Wielki i jego czasy, s. 57.
  5. K. A. Kitchen, Ramzes Wielki i jego czasy, s. 80–81.
  6. K. A. Kitchen, Ramzes Wielki i jego czasy, s. 65.
  7. K. A. Kitchen, Ramzes Wielki i jego czasy, s. 66.
  8. Мирная деятельность Рамзеса II, w: В. И. Авдиев, История Древнего Востока.
  9. Pi-Ramzes, Encyklopedia PWN.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]