Pieśni i tańce śmierci
| Ten artykuł od 2009-10 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Pieśni i tańce śmierci to cykl czterech pieśni na głos z fortepianem Modesta Musorgskiego powstały na przestrzeni lat 1875-1877.
Pieśni te zaliczane są do najwybitniejszych utworów w dorobku kompozytora. Środkami muzycznymi Musorgski oddał tragizm i okrutne prawdy tekstów A. Goleniszczewa-Kutuzowa. Cztery maski śmierci - nienawidzącej, okrutnej w swej hipokryzji i bezwzględności - są zwycięskie w stosunku do prawdziwej miłości, marzeń i pragnień ludzkich.
Kołysanka
Jest wstrząsającym dialogiem prawdziwej i fałszywej miłości. Umierającemu dziecku śpiewa ją początkowo matka, później śmierć.
Serenada
Dziewczynie, która umierając marzy o pierwszej miłości, śmierć ukazuje się pod postacią rycerza zabiegającego o jej względy.
Trepak
Zbłąkanego w śnieżnej zamieci pijanego chłopa śmierć porywa w ostatni taniec, tytułowy trepak, "pocieszając" go zwidami lata.
Wódz
Prawdziwym wodzem i zwycięzcą na polu bitwy i okazuje się nie człowiek, lecz śmierć.
Interesującym jest fakt, iż czwartą pieśń - "Wódz" - Musorgski zbudował w oparciu o polską pieśń powstańczą Chorał ("Z dymem pożarów") Józefa Nikorowicza. Dotychczas pozostają nie zbadane powody powiązania wykorzystanej pieśni Nikorowicza z tematyką finałowej pieśni cyklu, jak i ze stosunkiem kompozytora wobec wydarzeń w Polsce.