Pieczarka słomkowożółta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pieczarka słomkowożółta
Agaricus alberti.JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj pieczarka
Gatunek pieczarka słomkowożółta
Nazwa systematyczna
Agaricus urinascens (Jul. Schäff. & F.H. Møller) Singer
Lilloa 22: 431 (1951)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Agaricus macrosporus 20100930w.JPG

Pieczarka słomkowożółta (Agaricus urinascens (Jul. Schäff. & F.H. Møller) Singer) – gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 (dla synonimu Agaricus stramineus (Jul. Schäff. & F.H. Møller) Singer)[2]. Gatunek ten opisywany był także jako pieczarka słomkowa[3][4]. W niektórych opracowaniach (m.in. w checklist W. Wojewody) opisywany jest jako pieczarka wielkozarodnikowa (Agaricus macrosporus (F.H. Møller & Jul. Schäff.) Pilát)[2], jednak według Index Fungorum jest to synonim Agarucus urinascens[5].

Niektóre synonimy naukowe[5]:

  • Agaricus albertii Bon 1988
  • Agaricus crocodilinus var. stramineus (Jul. Schäff. & F.H. Møller) Hlaváček 1976
  • Agaricus macrosporus (F.H. Møller & Jul. Schäff.) Pilát 1951
  • Agaricus macrosporus var. stramineus (Jul. Schäff. & F.H. Møller) Bon 1985
  • Agaricus schaefferianus Hlaváček 1987
  • Agaricus schaefferianus Hlaváček 1987
  • Agaricus stramineosquamulosus Rauschert 1992
  • Agaricus stramineus (Jul. Schäff. & F.H. Møller) Singer 1951
  • Agaricus substramineus Courtec. 1985
  • Agaricus villaticus Brond. 1830
  • Fungus villaticus (Brond.) Kuntze 1898
  • Pratella campestris var. villatica (Brond.) Gillet 1878
  • Pratella villatica (Brond.) Gillet 1884
  • Psalliota arvensis subsp. macrospora F.H. Møller & Jul. Schäff. 1938
  • Psalliota arvensis var. villatica (Brond.) Cleland & Cheel 1918
  • Psalliota campestris var. villatica (Brond.) Cheel 1913
  • Psalliota macrospora (F.H. Møller & Jul. Schäff.) F.H. Møller 1951
  • Psalliota straminea Jul. Schäff. & F.H. Møller 1938
  • Psalliota urinascens Jul. Schäff. & F.H. Møller 1938

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Za młodu półkulisty, później wypukły do płaskiego; biały, mięsisty, przy nacisku powoli przebarwiający się na żółto; z wierzchu delikatnie jedwabisto-łuseczkowaty. Średnicy 15-25 cm, a nawet do 50 cm.

Blaszki

Początkowo szare potem purpurowobrązowe; gęste, nie przyrośnięte do trzonu.

Trzon

Mocny i bardzo gruby, dosyć krótki, z delikatnie kosmkowatą powierzchnią; z pierścieniem bardzo szerokim, grubym, początkowo odstającym poziomo, o ząbkowanym brzegu; niżej żółtawy.

Miąższ

Biały, na przekroju w trzonie wolno przebarwia się na pomarańczowo lub czerwonawo; smak łagodny, słaby zapach anyżku.

Wysyp zarodników

Ciemny, purpurowobrązowy. Zarodniki eliptyczne, gładkie, o rozmiarach 8,5–12,5 × 5,5–6,5 µm, bez pory rostkowej.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie od sierpnia do października, przeważnie na skrajach lasów, w miejscach trawiastych (na łąkach, pastwiskach), zwłaszcza w średnich górach i w Alpach; dość rzadki, miejscami rozpowszechniony. W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[6]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Belgii i Norwegii[2].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny i bardzo wydajny.

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Może być mylony ze śmiertelnie trującymi muchomorami, na przykład z muchomorem zielonawym czyli sromotnikowym (Amanita phalloides), czy też z muchomorem wiosennym (Amanita verna) bądź z muchomorem jadowitym (Amanita virosa). Podobna jest również blisko spokrewniona, jadalna pieczarka biaława (Agaricus arvensis), która ma mniejsze zarodniki. Porównaj też z trującą pieczarką karbolową (Agaricus xanthoderma)

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. 2,0 2,1 2,2 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  4. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, 2006, s. 68. ISBN 83-7404-513-2.
  5. 5,0 5,1 Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-28].
  6. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Edmund Garnweidner, Hertha Garnweidner, Alicja Borowska, Alina Skirgiełło: Grzyby: przewodnik do poznawania i oznaczania grzybów Europy Środkowej. Warszawa: MUZA SA, 2006. ISBN 83-7319-976-4.
  2. Agaricus macrosporus (ang.) na www.IndexFungorum.org (baza danych CABI Bioscience).
  3. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, 2006, s. 68. ISBN 83-7404-513-2.