Pieczarka bulwiasta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Pieczarka zaroślowa)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pieczarka bulwiasta
Agaricus sylvicola G4 (1).JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj pieczarka
Gatunek pieczarka bulwiasta
Nazwa systematyczna
Agaricus sylvicola (Vittad.) Peck
'Ann. Rep. Reg. N.Y. St. Mus. 23: 97 (1872)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Młody owocnik pieczarki bulwiastej
Anis-champignon-Agaricus-silvicola.jpg


Pieczarka bulwiasta (Agaricus sylvicola (Vittad.) Peck) – gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1]

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Alternatywna łacińska pisownia Agaricus silvicola. Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten ma też nazwę pieczarka zaroślowa[2]. Synonimy naukowe[3]:

  • Agaricus campestris subsp. silvicola (Vittad.) Fr. 1838
  • Agaricus campestris var. sylvicola Vittad. 1832
  • Agaricus essettei Bon (1983)
  • Agaricus flavescens (Gillet) Sacc. 1887
  • Fungus flavescens (Gillet) Kuntze 1898
  • Fungus sylvicola (Vittad.) Kuntze 1898
  • Pratella campestris var. sylvicola (Vittad.) Gillet 1878
  • Pratella flavescens Gillet 1878
  • Psalliota campestris var. sylvicola (Vittad.) P. Kumm. 1872
  • Psalliota sylvicola (Vittad.) Richon & Roze 1885
  • Psalliota sylvicola (Vittad.) Richon & Roze 1885 var. sylvicola

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Początkowo półkulisty, później parasolowato otwarty, o średnicy od 6 do 14 cm, biały, dość mięsisty, opatrzony słabym, tępym garbkiem, wierzch od jedwabistego do delikatnie włókienkowatego, a nawet włókienkowato-kosmkowaty[4]. Czasami ma barwę białokremową, siarkowożółtą lub ochrowożółtą. Po uciśnięciu żółknie[5].

Blaszki

Wolne, bardzo ściśle ustawione, u osobników młodych białawe, później o kolorze szarawo-czerwonym, a wreszcie ciemnoczerwonym aż do czarnobrązowego[5].

Trzon

Wysokość 5-10 cm, szerokość 1,5-3 cm, kształt wysmukły, walcowaty, nieco zwężający się ku górze, ponad pierścieniem jedwabiście włóknisty. Powyżej bulwy przeważnie zgięty i u podstawy charakterystycznie rozszerzony, z pierścieniem bardzo cienkim, zwisającym i od strony dolnej obramowanym skórzanymi brodawkami[4].

Miąższ

W kapeluszu biały, bardzo cienki, z jamą koło trzonu. Po nacięciu lub zgnieceniu żółknący. Pachnie przyjemnie anyżkiem[5].

Wysyp zarodników

Purpurowobrunatny. Zarodniki eliptyczne, gładkie, o rozmiarach 6–7,5(8) × 4–5,5 µm, bez pory rostkowej[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W Ameryce Północnej i w Europie gatunek szeroko rozprzestrzeniony[6][7], w Polsce również dość częsty[8]. Rośnie od lata do późnej jesieni (lipiec-październik) w lasach sosnowych, świerkowych, lecz także pod bukami, chętnie na trawiastych obrzeżach wśród iglastej ściółki, przeważnie pojedynczo[4].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny, smaczny. Nie dla każdego przyjemny zapach anyżkowy znika podczas przyrządzania[4]. Zapach ten spowodowany jest przez niewielkie ilości mieszaniny alkoholu benzylowego i benzaldehydu[9]. Grzyb ma zdolność gromadzenia kadmu; stężenie tego pierwiastka może w owocniku być nawet 300 razy większe od stężenia w glebie[10].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

  • młode, stożkowato zamknięte owocniki tego grzyba można pomylić z śmiertelnie trującym muchomorem jadowitym (Amanita virosa), u muchomora jednak skórka kapelusza nie barwi się po uszkodzeniu na kolor żółty. Ostateczne wyjaśnienie daje podstawa trzonu, która u muchomorów jadowitych opatrzona jest pochwą[11],
  • pieczarka biaława (Agaricus arvensis). Jej blaszki nigdy nie mają różowego odcienia[5],
  • pieczarka karbolowa (Agaricus xanthodermus) . Różni się karbolowym zapachem, a jej miąższ po uszkodzeniu silnie żółknie[5].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-10].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, 2006, s. 68. ISBN 83-7404-513-2.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. MushroomEXpert. [dostęp 2013-03-04].
  7. Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  8. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  9. Sylvie Rapior, Sophie Breheret, Thierry Talou, Yves Pélissier, Jean-Marie Bessière: The anise-like odor of Clitocybe odora, Lentinellus cochleatus and Agaricus essettei. In: The Mycological Society of America (Hrsg.): Mycologia. 94, Nr. 3, Mai-Juni 2002, S. 373–376, doi:10.2307/3761770 (http://www.mycologia.org/cgi/content/full/94/3/373)
  10. Hans-Ulrich Meisch, Johannes A. Schmitt, W. Reinle: Schwermetalle in Höheren Pilzen: Cadmium, Zink und Kupfer. In: Zeitschrift für Naturforschung C – A Journal of Biosciences. 32c, 1977, S. 172–181
  11. Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.