Monetnica plamista
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Pieniążek plamisty)
| Monetnica plamista | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Podklasa | podstawczaki pieczarkopodobne |
| Rząd | pieczarkowce |
| Rodzina | twardzioszkowate |
| Rodzaj | monetnica |
| Gatunek | monetnica plamista |
| Nazwa systematyczna | |
| Rhodocollybia maculata (Alb. & Schwein.) Singer[2] Schweiz. Z. Pilzk. 17: 71 (1939) |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Monetnica plamista, pieniążek plamisty (Rhodocollybia maculata (Alb. & Schwein.) Singer) – gatunek grzyba należący do rodziny twardzioszkowatych (Marasmiaceae).
Morfologia[edytuj]
- Kapelusz
- O średnicy 4-10 cm, u młodych osobników półkulisty, u starszych łukowaty, w końcu rozpostarty z tępym garbem. Brzeg kapelusza długo podwinięty. Nie jest wodochłonny. Skórka kapelusza gładka, w kolorze od białego do żółtawo-kremowego[3]. Charakterystyczną cechą jest występowanie na skórce rdzawych plamek, przy czym z wiekiem jest ich coraz więcej, tak, że u starszych okazów cała skórka staje się jednolicie rdzawobrązowa[4].
- Blaszki
- Wąskie, gęste i zbiegające ząbkiem na trzon. Mają biały kolor, ale po uciśnięciu zmieniają go na czerwonobrązowy. Ostrza blaszek słabo ząbkowane, u starszych okazów pokryte rdzawymi plamkami[3].
- Trzon
- Wysokość 6-10 cm, średnica 1-2 cm, walcowaty, twardy i często wygięty. Czasami u nasady rozszerza się, natomiast poniżej niej jest zaostrzony. Jest pełny, dopiero u starych okazów staje się pusty w środku. Ma kolor podobny jak kapelusz i również z czasem jest rdzawo cętkowany, a u starszych okazów rdzawy[3].
- Miąższ
- Sprężysty, białawy, uszkodzony stopniowo ciemnieje. Pachnie trocinami, smak gorzki[3].
- Wysyp zarodników
- Jasnokremowy. Zarodniki gładkie, eliptyczno-okrągłe o rozmiarach 4-5 × 5-6 μm[5]
Występowanie[edytuj]
W Europie Środkowej jest pospolity. Występuje głównie na ściółce w lasach iglastych, chociaż spotykany jest również w lasach mieszanych. Rośnie głównie pod świerkami i sosnami, zwykle gromadnie[4].
Znaczenie[edytuj]
Synonimy[edytuj]
- Agaricus maculatus Alb. & Schwein., 1805
- Agaricus maculatus var. immaculatus Cooke, 1881
- Collybia maculata (Alb. & Schwein.) P. Kumm., 1871
- Collybia maculata var. immaculata (Cooke) Sacc., 1881
- Collybia maculata (Alb. & Schwein.) P. Kumm., 1871, var. maculata
(na podstawie Species Fungorum[2])
Gatunki podobne[edytuj]
Najłatwiej można go pomylić z innymi gatunkami monetnic, ale różni się od nich wyraźnie gorzkim, wręcz piekącym smakiem i bardzo gęstymi blaszkami[4]. Może też być pomylony z łysostopkiem wrzecionowatotrzonowym (Gymnopus fusipes), ale jest on ciemny, czerwonobrązowy[6].
Przypisy
- ↑ Bisby, Roskov, Orrell, Nicolson, Paglinawan, Bailly, Kirk, Bourgoin, Baillargeon: 2009 Annual Checklist (ang.). W: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 19 czerwca 2013].
- ↑ 2,0 2,1 CABI Bioscience Databases (ang.). [dostęp 2012-01-02].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
- ↑ Grzybland. Monetnica plamista. [dostęp 2012-08-18].
- ↑ Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
