Pieprznik ametystowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pieprznik ametystowy
Pieprznik ametystowy: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Podklasa bezblaszkowce
Rząd pieprznikowce
Rodzina pieprznikowate
Rodzaj pieprznik
Gatunek pieprznik ametystowy
Nazwa systematyczna
Cantharellus amethysteus (Quél.) Sacc.
Syll. fung. (Abellini) 5: 482 (1887)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Pomarszczone listewki z anastomozami na starszych okazach pieprznika ametystowego
Kapelusze starszych okazów

Pieprznik ametystowy (Cantharellus amethysteus (Quél.) Sacc.) – gatunek grzybów z rodziny pieprznikowatych (Cantharellaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

W wielu opracowaniach mykologicznych i w atlasach grzybów uważany był za odmianę pieprznika jadalnego (Cantharellus cibarius var. amethysteus), jednak według Index Fungorum jest to odrębny gatunek. Nazwę pieprznik ametystowy podają niektóre atlasy grzybów[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 2–8 cm. U młodych okazów łukowaty, poduchowaty, z czasem płaski, u starszych okazów staje się lejkowaty. Z początku ma podwinięte brzegi, później jest falisto powyginany i płatowaty. Skórka barwy żółtej, ale z fioletowym kutnerem, który u starszych okazów zasycha i przyjmuje postać drobnych i przylegających łuseczek, szczególnie na środku kapelusza[2].

Hymenofor

W postaci listewek głęboko zbiegających na trzon. Są one widlasto rozgałęzione i połączone poprzecznymi anastomozami[2]. Mają kolor żółtopomarańczowy, często z różowym odcieniem i są pofalowane, przez co przypominają zmarszczki[3].

Trzon

Wysokość 3–7 cm, grubość do 2,5 cm, twardy, żółty. Kształt walcowaty, w górnej części rozszerza się stożkowato, płynnie przechodząc w kapelusz[2].

Miąższ

Bladożółty, sprężysty i twardy[2].

Wysyp zarodników

Biały lub żółtawy. Zarodniki gładkie, eliptyczne, o rozmiarach 4–65 x 7–11 μm[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W Polsce jest rzadki. Występuje głównie w buczynach i w górskich lasach świerkowych[2]. Rośnie w lasach, głównie w trawie i na opadłych liściach, szczególnie takich gatunków, jak brzozy, buki, dęby, rzadziej sosny[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy. Grzyb jadalny, ale z powodu twardości jest bardziej ciężkostrawny od pieprznika zwyczajnego[2].

Synonimy[edytuj | edytuj kod]

  • Cantharellus cibarius var. amethysteus Quél. 1883
  • Cantharellus cibarius var. amethysteus (Quél.) Cetto 1987
  • Craterellus amethysteus (Quél.) Quél. 1888
  • Merulius amethysteus (Quél.) Kuntze 1891

(na podstawie Index Fungorum[5])

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

  • Pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius). Różni się brakiem fioletowego kutneru na kapeluszu i ma mniej pofałdowane i rozwidlone listewki[6].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  3. 3,0 3,1 Grzybland. Pieprznik ametystowy. [dostęp 2012-09-15].
  4. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  5. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  6. Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.