Pieprznik ametystowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pieprznik ametystowy
2008-08-12 Cantharellus amethysteus 19170 cropped.JPG
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Podklasa bezblaszkowce
Rząd pieprznikowce
Rodzina pieprznikowate
Rodzaj pieprznik
Gatunek pieprznik ametystowy
Nazwa systematyczna
Cantharellus amethysteus (Quél.) Sacc.
Syll. fung. (Abellini) 5: 482 (1887)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Pomarszczone listewki z anastomozami na starszych okazach pieprznika ametystowego
Kapelusze starszych okazów

Pieprznik ametystowy (Cantharellus amethysteus (Quél.) Sacc.) – gatunek grzybów z rodziny pieprznikowatych (Cantharellaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

W wielu opracowaniach mykologicznych i w atlasach grzybów uważany był za odmianę pieprznika jadalnego (Cantharellus cibarius var. amethysteus), jednak według Index Fungorum jest to odrębny gatunek. Nazwę pieprznik ametystowy podają niektóre atlasy grzybów[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 2–8 cm. U młodych okazów łukowaty, poduchowaty, z czasem płaski, u starszych okazów staje się lejkowaty. Z początku ma podwinięte brzegi, później jest falisto powyginany i płatowaty. Skórka barwy żółtej, ale z fioletowym kutnerem, który u starszych okazów zasycha i przyjmuje postać drobnych i przylegających łuseczek, szczególnie na środku kapelusza[2].

Hymenofor

W postaci listewek głęboko zbiegających na trzon. Są one widlasto rozgałęzione i połączone poprzecznymi anastomozami[2]. Mają kolor żółtopomarańczowy, często z różowym odcieniem i są pofalowane, przez co przypominają zmarszczki[3].

Trzon

Wysokość 3–7 cm, grubość do 2,5 cm, twardy, żółty. Kształt walcowaty, w górnej części rozszerza się stożkowato, płynnie przechodząc w kapelusz[2].

Miąższ

Bladożółty, sprężysty i twardy[2].

Wysyp zarodników

Biały lub żółtawy. Zarodniki gładkie, eliptyczne, o rozmiarach 4–65 x 7–11 μm[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W Polsce jest rzadki. Występuje głównie w buczynach i w górskich lasach świerkowych[2]. Rośnie w lasach, głównie w trawie i na opadłych liściach, szczególnie takich gatunków, jak brzozy, buki, dęby, rzadziej sosny[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy. Grzyb jadalny, ale z powodu twardości jest bardziej ciężkostrawny od pieprznika zwyczajnego[2].

Synonimy[edytuj | edytuj kod]

  • Cantharellus cibarius var. amethysteus Quél. 1883
  • Cantharellus cibarius var. amethysteus (Quél.) Cetto 1987
  • Craterellus amethysteus (Quél.) Quél. 1888
  • Merulius amethysteus (Quél.) Kuntze 1891

(na podstawie Index Fungorum[5])

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

  • Pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius). Różni się brakiem fioletowego kutneru na kapeluszu i ma mniej pofałdowane i rozwidlone listewki[6].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  3. 3,0 3,1 Grzybland. Pieprznik ametystowy. [dostęp 2012-09-15].
  4. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  5. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  6. Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.