Pierścieniak uprawny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pierścieniak uprawny
Stropharia Rugosoannulata 5.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pierścieniakowate
Rodzaj pierścieniak
Gatunek pierścieniak uprawny
Nazwa systematyczna
Stropharia rugosoannulata Farl. ex Murrill
Mycologia 14(3): 139 (1922)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
2011-05-19 Stropharia rugosoannulata Farl. ex Murrill 183478.jpg

Pierścieniak uprawny (Stropharia rugosoannulata) – gatunek grzyba z rodziny pierścieniakowatych (SDtrophariaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983. Później w polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był także jako łysiczka uprawna i łysiczka trocinowa[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Geophila rugosoannulata (Farl. ex Murrill) Kühner & Romagn. 1953
  • Naematoloma ferrei (Bres.) Singer 1951
  • Naematoloma rugosoannulatum (Farl. ex Murrill) S. Ito 1959
  • Psilocybe rugosoannulata (Farl. ex Murrill) Noordel. 1995
  • Stropharia ferrii Bres. 1926

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 5-15 cm, barwy ciemnoczerwonobrązowej, blaknący do szaroochrowego lub ochrowożółtawego. Lepki w stanie wilgotnym.

Blaszki

Gęste, początkowo jasnoszare, potem szaroliliowe do fioletowoczarnych, z jaśniejszym ostrzem.

Trzon

Białawy potem ciemniejący, włóknisty, z pierścieniem bruzdowanym na wierzchu, od spodu pękającym gwiaździście. U podstawy trzonu znajdują się małe chwytniki grzybni.

Wysyp zarodników

Czarnofioletowy. Zarodniki o rozmiarach 10-14 x 6,5-8 µm.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb ten owocuje od sierpnia do października, na przegniłej słomie lub odpadach ogrodowych.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny, jednak niedostatecznie podgrzany może powodować zaburzenia trawienne. Wprowadzony do uprawy (w Polsce w 1970). Smakiem przypomina surowe ziemniaki.

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

  • Stropharia hornemannii, u którego występują na trzonie łuski, a pierścień (o ile pozostał) nie pęka, a cały owocnik jest jaśniejszy. Prawdopodobnie trujący.

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2012-13-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Ewald Gerhardt: Przewodnik GRZYBY. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2001, s. 142.
  2. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 326. ISBN 83-7404-513-2.