Pierścieniak uprawny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pierścieniak uprawny
Pierścieniak uprawny: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pierścieniakowate
Rodzaj pierścieniak
Gatunek pierścieniak uprawny
Nazwa systematyczna
Stropharia rugosoannulata Farl. ex Murrill
Mycologia 14(3): 139 (1922)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
2011-05-19 Stropharia rugosoannulata Farl. ex Murrill 183478.jpg

Pierścieniak uprawny (Stropharia rugosoannulata) – gatunek grzyba z rodziny pierścieniakowatych (SDtrophariaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983. Później w polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był także jako łysiczka uprawna i łysiczka trocinowa[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Geophila rugosoannulata (Farl. ex Murrill) Kühner & Romagn. 1953
  • Naematoloma ferrei (Bres.) Singer 1951
  • Naematoloma rugosoannulatum (Farl. ex Murrill) S. Ito 1959
  • Psilocybe rugosoannulata (Farl. ex Murrill) Noordel. 1995
  • Stropharia ferrii Bres. 1926

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 5-15 cm, barwy ciemnoczerwonobrązowej, blaknący do szaroochrowego lub ochrowożółtawego. Lepki w stanie wilgotnym.

Blaszki

Gęste, początkowo jasnoszare, potem szaroliliowe do fioletowoczarnych, z jaśniejszym ostrzem.

Trzon

Białawy potem ciemniejący, włóknisty, z pierścieniem bruzdowanym na wierzchu, od spodu pękającym gwiaździście. U podstawy trzonu znajdują się małe chwytniki grzybni.

Wysyp zarodników

Czarnofioletowy. Zarodniki o rozmiarach 10-14 x 6,5-8 µm.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb ten owocuje od sierpnia do października, na przegniłej słomie lub odpadach ogrodowych.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny, jednak niedostatecznie podgrzany może powodować zaburzenia trawienne. Wprowadzony do uprawy (w Polsce w 1970). Smakiem przypomina surowe ziemniaki.

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

  • Stropharia hornemannii, u którego występują na trzonie łuski, a pierścień (o ile pozostał) nie pęka, a cały owocnik jest jaśniejszy. Prawdopodobnie trujący.

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2012-13-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Ewald Gerhardt: Przewodnik GRZYBY. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2001, s. 142.
  2. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 326. ISBN 83-7404-513-2.