Pierwsza alija

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Żydowska osada rolnicza Riszon le-Cijjon.
Żydowska osada rolnicza Zikhron Ya'aqov.

Pierwsza alija – pierwsza masowa imigracja pobudzonych ideami syjonizmu Żydów do Palestyny, która trwała w latach 1881-1903[1][2]. Szacuje się, że w tym okresie osiedliło się w Palestynie około 25 000[3] – 35 000[4] Żydów, pochodzących w większości z Rosji i Jemenu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1881-1914 doszło do serii 223 pogromów Żydów w Rosji. Wielu z Żydów (około 3,5 mln ludzi[5]) uciekało przed pogromami. Około 2 mln[6] wyemigrowało do USA. Jednak pewna część imigrantów skierowała się do Palestyny.

Od roku 1881 baron Edmond de Rothschild, kryjąc się pod pseudonimem „Znanego dobroczyńcy” (hebr. Ha-Nadiw ha-Jadua), wspierał materialnie nowotworzone żydowskie osady rolnicze w Palestynie.

W 1882 roku rumuńscy Żydzi osiedlili się w pobliżu Safedu i założyli tam kolonię Rosz Pina (130 rodzin) oraz pod Hajfą, zakładając Zikhron Ya'aqov. Natomiast Żydzi rosyjscy z Charkowa założyli kolonię Riszon le-Cijjon (10 rodzin). Nowopowstałe osady miały charakter rolniczy i miały na celu osiągnięcie pełnej samowystarczalności. Ci żydowscy pionierzy byli zjednoczeni przez wspólne hasło: „Domie Jakuba powstań, a pójdziemy” (po hebrajsku: בית יעקב לכו ונלכה [Bet Jaakow, lechu we-nelcha]; cytat z Księgi Izajasza 2,5). Od początkowych liter tego hasła powstał skrót ביל"ו (Bilu), który stał się nazwą ruchu osadników. Pozostali żydowscy osadnicy w Palestynie sprzeciwiali się ruchowi „Bilu”, gdyż utrzymywali się głównie z tzw. „chaluki”, czyli datków od diaspory. Idea nowych, samowystarczalnych osad bardzo spodobała się Baronowi Edmondowi de Rothschildowi, który udzielał im wsparcia finansowego.

W 1885 roku powstała kolonia Gedera. W chwilach ciężkiego kryzysu osada przetrwała dzięki wsparciu materialnemu i duchowemu Jechwela Michaela Pinesa.

W 1903 roku w żydowskiej osadzie Chowewej Cijon, rozpoczął swoją działalność Aharon David Gordon. Prowadził on badania naukowe nad nowoczesnymi metodami upraw rolniczych, wprowadzając ruch syjonistyczny w nową zaawansowaną erę.

Przypisy

  1. aliyah: Definition from Answers.com
  2. Scharfstein, Sol, Chronicle of Jewish History: From the Patriarchs to the 21st Century, p.231, KTAV Publishing House (1997), ISBN 0-88125-545-9
  3. The Zionist Century | Concepts | Aliyah
  4. The First Aliyah
  5. Industrial Revolution
  6. Jewish Immigration

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]