Pierwsze damy Stanów Zjednoczonych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Byłe pierwsze damy Stanów Zjednoczonych (od lewej): Rosalynn Carter, Hillary Clinton, Barbara Bush oraz Laura Bush.

Pierwsza dama Stanów Zjednoczonych – tytuł przyznawany gospodyni Białego Domu. Stanowisko to tradycyjnie pełnione jest przez żonę urzędującego prezydenta Stanów Zjednoczonych, choć w historii zdarzało się, że tytułem tym określano kobiety niebędące żonami prezydentów, np. jeśli prezydent był kawalerem albo wdowcem, albo w przypadku, gdy małżonka urzędującej głowy państwa nie była w stanie pełnić obowiązków pierwszej damy. Nie jest to stanowisko wybieralne, ani nie wiąże się z żadnymi oficjalnymi obowiązkami lub wynagrodzeniem. Niemniej jednak, pierwsza dama bierze udział w wielu oficjalnych ceremoniach oraz reprezentuje państwo zarówno z prezydentem, jak i bez niego. Tradycyjnie, pełniąc tę funkcję małżonka prezydenta nie pracuje zawodowo[1]. Za organizację oraz prawidłowy przebieg uroczystych wydarzeń, które mają miejsce w Białym Domu odpowiedzialny jest urząd pierwszej damy Stanów Zjednoczonych. Pierwszej damie podlega specjalny personel, w tym m.in. specjalny sekretariat ds. socjalnych, szef personelu Białego Domu, sekretarz prasowy, szef ds. dekoracji kwiatowych oraz szef kuchni. Urząd pierwszej damy jest częścią Executive Office of the President.

Według danych Białego Domu oraz National First Ladies Library w historii Stanów Zjednoczonych było czterdzieści sześć pierwszych dam, choć tytuł ten nosiło jedynie czterdzieści pięć kobiet. Sprzeczność wynika z tego, że Grover Cleveland pełnił funkcję prezydenta dwukrotnie, ale kadencje nie następowały bezpośrednio po sobie, więc chronologicznie był on dwudziestym drugim oraz dwudziestym czwartym prezydentem Stanów Zjednoczonych, w związku z czym jego żona, Frances Cleveland, również liczona jest podwójnie[2]. W następstwie zaprzysiężenia Baracka Obamy na prezydenta, 20 stycznia 2009 r., jego małżonka Michelle Obama została czterdziestą szóstą z kolei pierwszą damą Stanów Zjednoczonych, zastępując na tym stanowisku Laurę Bush, żonę byłej głowy państwa George’a W. Busha.

Jako pierwsza, obowiązki pierwszej damy Stanów Zjednoczonych pełniła Martha Washington[3], małżonka George’a Washingtona. Prezydenci John Tyler oraz Woodrow Wilson żenili się powtórnie w czasie trwania swoich kadencji, w związku z czym, zarówno ich pierwsze, jak i drugie żony uzyskiwały tytuł pierwszej damy[4][5]. Małżonki czterech prezydentów zmarły przed zaprzysiężeniem ich mężów na urząd prezydenta, jednakże nadal uznawane są za oficjalne pierwsze damy przez Biały Dom oraz National First Ladies' Library, wśród nich są: Martha Jefferson[6][7], żona Thomasa Jeffersona; Rachel Jackson[8][9], żona Andrew Jacksona; Hannah Van Buren[10][11], żona Martina Van Burena oraz Ellen Arthur[12][13], żona Chestera Arthura.

Pochodzenie tytułu[edytuj | edytuj kod]

We wczesnym okresie istnienia Stanów Zjednoczonych nie istniał żaden zwyczajowy tytuł, którym zwracano się do małżonki urzędującego prezydenta. Wiele gospodyń Białego Domu nazywanych było zgodnie z ich własnym życzeniem np. Martha Washington preferowała tytuł „pani Washington”, Abigail Adams – „pani prezydent”, Dolley Madison – „królowa Dolley”, a Mary Todd Lincoln – „pani prezydent Lincoln”[14].

Zgodnie z powszechnym przekonaniem, najwcześniej tytułu „pierwsza dama”, użył prezydent Zachary Taylor, który w swojej przemowie na pogrzebie Dolley Madison w 1849 r. miał o niej powiedzieć: „Nigdy nie zostanie zapomniana, ponieważ, zaprawdę, przez pół wieku była naszą pierwszą damą”[14][15]. Wyrażenie to, z biegiem czasu, zaczęło być coraz częściej stosowane w waszyngtońskich kręgach społecznych.

Jako pierwsza tytułu „pierwszej damy” używała, pełniąca obowiązki gospodyni Białego Domu, siostrzenica piętnastego prezydenta Stanów Zjednoczonych Jamesa Buchanana, Harriet Lane[16]. Najstarszym pisemnym świadectwem zastosowania tytułu „pierwsza dama” wobec żony prezydenta jest artykuł z 1860 r., zamieszczony w gazecie Leslie’s Illustrated Newspaper[16].

Pierwsze damy Stanów Zjednoczonych[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza dama Data zawarcia małżeństwa Prezydent Data uzyskania tytułu Data utraty tytułu
1 Martha Washington Martha Custis Washington[17][3]
(z domu Dandridge)
6 stycznia 1759 r. George Washington 30 kwietnia 1789 r. 4 marca 1797 r.
2 Abigail Adams Abigail Adams[18][19]
(z domu Smith)
25 października 1764 r. John Adams 4 marca 1797 r. 4 marca 1801 r.
3 Martha Jefferson Randolph Martha Jefferson Randolph[6][7]
(z domu Jefferson)
[A 1] Thomas Jefferson 4 marca 1801 r. 4 marca 1809 r.
4 Dolley Madison Dolley Todd Madison[20][15]
(z domu Payne)
14 września 1794 r. James Madison 4 marca 1809 r. 4 marca 1817 r.
5 Elizabeth Monroe Elizabeth Monroe[21][22]
(z domu Kortright)
16 lutego 1786 r. James Monroe 4 marca 1817 r. 4 marca 1825 r.
6 Louisa Adams Louisa Catherine Adams[23][24]
(z domu Johnson)
26 lipca 1797 r. John Quincy Adams 4 marca 1825 r. 4 marca 1829 r.
7 Rachel Jackson Rachel Robards Jackson[8][9]
(z domu Donelson)
7 stycznia 1794 r. Andrew Jackson [A 2]
Emily Donelson Emily Donelson
(z domu Donelson)
4 marca 1829 r. 19 grudnia 1836 r.
Sarah Jackson Sarah Jackson
(z domu Yorke)
19 grudnia 1836 r. 4 marca 1837 r.
8 Hannah Van Buren Hannah Van Buren[10][11]
(z domu Hoes)
21 lutego 1807 r. Martin Van Buren [A 3]
Angelica van Buren Angelica Van Buren
(z domu Singleton)
4 marca 1837 r. 4 marca 1841 r.
9 Anna Harrison Anna Tuthill Harrison[25][26]
(z domu Symmes)
22 listopada 1795 r. William Henry Harrison 4 marca 1841 r.[A 4] 4 kwietnia 1841 r.
Jane Harrison Jane Harrison
(z domu Irwin)
10 Letitia Tyler Letitia Tyler[27][28]
(z domu Christian)
29 marca 1813 r. John Tyler 4 kwietnia 1841 r. 10 września 1842 r.[A 5]
Priscilla Tyler Priscilla Tyler[29]
(z domu Cooper)
10 września 1842 r.[A 6] 26 czerwca 1844 r.
11 Julia Tyler Julia Tyler[30][4]
(z domu Gardiner)
26 czerwca 1844 r. 26 czerwca 1844 r.[A 7] 4 marca 1845 r.
12 Sarah Polk Sarah Polk[31][32]
(z domu Childress)
1 stycznia 1824 r. James Polk 4 marca 1845 r. 4 marca 1849 r.
13 Margaret Taylor Margaret Mackall Taylor[33][34]
(z domu Smith)
21 czerwca 1810 r. Zachary Taylor 4 marca 1849 r. 9 lipca 1850 r.
14 Abigail Fillmore Abigail Fillmore[35][36]
(z domu Powers)
5 lutego 1826 r. Millard Fillmore 9 lipca 1850 r. 4 marca 1853 r.
15 Jane Pierce Jane Means Pierce[37][38]
(z domu Appleton)
19 listopada 1834 r. Franklin Pierce 4 marca 1853 r. 4 marca 1857 r.
16 Harriet Lane Harriet Lane[39][40] [A 8] James Buchanan 4 marca 1857 r. 4 marca 1861 r.
17 Mary Lincoln Mary Todd Lincoln[41][42]
(z domu Todd)
4 listopada 1842 r. Abraham Lincoln 4 marca 1861 r. 15 kwietnia 1865 r.
18 Eliza Johnson Eliza Johnson[43][44]
(z domu McCardle)
17 marca 1827 r. Andrew Johnson 15 kwietnia 1865 r. 4 marca 1869 r.
19 Julia Grant Julia Boggs Grant[45][46]
(z domu Dent)
22 sierpnia 1848 r. Ulysses Grant 4 marca 1869 r. 4 marca 1877 r.
20 Lucy Hayes Lucy Ware Hayes[47][48]
(z domu Webb)
30 grudnia 1852 r. Rutherford Hayes 4 marca 1877 r. 4 marca 1881 r.
21 Lucretia Garfield Lucretia Garfield[49][50]
(z domu Rudolph)
30 grudnia 1852 r. James Garfield 4 marca 1881 r. 19 września 1881 r.
22 Ellen Arthur Ellen Lewis Arthur[12][13]
(z domu Herndon)
25 października 1859 r. Chester Arthur [A 9]
Mary McElroy Mary Arthur McElroy 19 września 1881 4 marca 1885
Rose Cleveland Rose Elizabeth Cleveland Grover Cleveland 4 marca 1885 2 czerwca 1886[A 10]
23 Frances Cleveland Frances Clara Cleveland[51][2]
(z domu Folsom; później Preston)
2 czerwca 1886 r. 2 czerwca 1886 r.[A 11] 4 marca 1889 r.
24 Caroline Harrison Caroline Lavinia Harrison[52][53]
(z domu Scott)
20 października 1853 r. Benjamin Harrison 4 marca 1889 r. 25 października 1892 r.[A 12]
Mary Harrison Mary Scott Harrison McKee
(z domu Harrison)
25 października 1892 r.[A 13] 4 marca 1893 r.
25 Frances Cleveland Frances Clara Cleveland[51][2]
(z domu Folsom; później Preston)
2 czerwca 1886 r. Grover Cleveland 4 marca 1893 r. 4 marca 1897 r.
26 Ida McKinley Ida McKinley[54][55]
(z domu Saxton)
25 stycznia 1871 r. William McKinley 4 marca 1897 r. 14 września 1901 r.
27 Edith Roosevelt Edith Kermit Roosevelt[56][57]
(z domu Carow)
2 grudnia 1886 r. Theodore Roosevelt 14 września 1901 r. 4 marca 1909 r.
28 Helen Louise Taft Helen Louise Taft[58][59]
(z domu Herron)
19 czerwca 1886 r. William Taft 4 marca 1909 r. 4 marca 1913 r.
29 Ellen Wilson Ellen Louise Wilson[60][61]
(z domu Axson)
19 czerwca 1886 r. Woodrow Wilson 4 marca 1913 r. 6 sierpnia 1914 r.[A 14]
- Margaret Woodrow Wilson Margaret Woodrow Wilson[60][61] - 6 sierpnia 1914 r.[A 15] 18 grudnia 1915 r.
30 Edith Wilson Edith Galt Wilson[62][5]
(z domu Bolling)
18 grudnia 1915 r. 18 grudnia 1915 r. 4 marca 1921 r.
31 Florence Harding Florence Mabel De Wolfe Harding[63][64]
(z domu Kling)
8 lipca 1891 r. Warren Harding 4 marca 1921 r. 2 sierpnia 1923 r.
32 Grace Coolidge Grace Anna Coolidge[65][66]
(z domu Goodhue)
4 października 1905 r. Calvin Coolidge 2 sierpnia 1923 r. 4 marca 1929 r.
33 Lou Hoover Lou Hoover[67][68]
(z domu Henry)
10 lutego 1899 r. Herbert Hoover 4 marca 1929 r. 4 marca 1933 r.
34 Eleanor Roosevelt Anna Eleanor Roosevelt[69][70]
(z domu Roosevelt)
17 marca 1905 r. Franklin Delano Roosevelt 4 marca 1933 r. 12 kwietnia 1945 r.
35 Bess Truman Elizabeth Virginia Truman[71][72]
(z domu Wallace)
28 czerwca 1919 r. Harry Truman 12 kwietnia 1945 r. 20 stycznia 1953 r.
36 Mamie Eisenhower Mamie Geneva Eisenhower[73][74]
(z domu Doud)
1 lipca 1916 r. Dwight Eisenhower 20 stycznia 1953 r. 20 stycznia 1961 r.
37 Jacqueline Kennedy Jacqueline Lee Kennedy[75][76]
(z domu Bouvier, później Onassis)
12 września 1953 r. John Fitzgerald Kennedy 20 stycznia 1961 r. 22 listopada 1963 r.
38 Lady Bird Johnson Claudia Alta „Lady Bird” Johnson[77][78]
(z domu Taylor)
17 listopada 1934 r. Lyndon B. Johnson 22 listopada 1963 r. 20 stycznia 1969 r.
39 Pat Nixon Thelma Catherine „Pat” Nixon[79][80]
(z domu Ryan)
21 czerwca 1940 r. Richard Nixon 20 stycznia 1969 r. 9 sierpnia 1974 r.
40 Betty Ford Elizabeth Ann „Betty” Warren Ford[81][82]
(z domu Bloomer)
15 października 1948 r. Gerald Ford 9 sierpnia 1974 r. 20 stycznia 1977 r.
41 Rosalynn Carter Eleanor Rosalynn Carter[83][84]
(z domu Smith)
7 lipca 1946 r. Jimmy Carter 20 stycznia 1977 r. 20 stycznia 1981 r.
42 Nancy Reagan Nancy Davis Reagan[85][86]
(z domu Robbins, Davis)
6 marca 1952 r. Ronald Reagan 20 stycznia 1981 r. 20 stycznia 1989 r.
43 Barbara Bush Barbara Bush[87][88]
(z domu Pierce)
6 stycznia 1945 r. George H. W. Bush 20 stycznia 1989 r. 20 stycznia 1993 r.
44 Hillary Rodham Clinton Hillary Diane Rodham Clinton[89][90]
(z domu Rodham)
11 października 1975 r. Bill Clinton 20 stycznia 1993 r. 20 stycznia 2001 r.
45 Laura Bush Laura Lane Bush[91][92]
(z domu Welch)
5 listopada 1977 r. George W. Bush 20 stycznia 2001 r. 20 stycznia 2009 r.
46 Michelle Obama Michelle LaVaughn Obama[93][94]
(z domu Robinson)
3 października 1992 r.[95] Barack Obama 20 stycznia 2009 r. nadal

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Adnotacje[edytuj | edytuj kod]

  1. Pierwsza żona Thomasa Jeffersona, Martha Wayles Skelton Jefferson, zmarła w 1792 r., dziewiętnaście lat przed objęciem przez niego urzędu prezydenta. Rolę gospodyni Białego Domu oraz pierwszej damy pełniła ich córka Martha Jefferson Randolph, gdy nie mogła tego robić zastępowała ją Dolley Madison, żona ówczesnego sekretarza stanu Jamesa Madisona[6][7].
  2. Rachel Jackson zmarła w grudniu 1828 r., trzy miesiące przed tym jak Andrew Jackson został prezydentem. Obowiązki gospodyni Białego Domu oraz pierwszej damy, aż do swojej śmierci 9 grudnia 1836 r. pełniła jej bratanica Emily Donelson. Synowa Jacksona, Sarah Jackson, od 26 listopada 1834 r. także służyła jako pierwsza dama. Pełniła tę rolę do końca kadencji prezydenta, która upłynęła 4 marca 1837 r.[8][9]
  3. Hannah Van Buren zmarła 5 lutego 1819 r., osiemnaście lat przed objęciem przez Martina Van Burena urzędu prezydenta. Rolę pierwszej damy w czasie jego kadencji pełniła synowa prezydenta Angelica Van Buren[10][11].
  4. Anna Harrison, żona prezydenta Williama Henry Harrisona, była zbyt chora, aby udać się osobiście na inaugurację kadencji męża. Poprosiła więc swoją synową, Jane Harrison, aby ta towarzyszyła prezydentowi elektowi, a także pełniła funkcję gospodyni Białego Domu do czasu jej planowanego na maj przyjazdu do Waszyngtonu. William Harrison zmarł po zaledwie 31 dniach sprawowania kadencji, a Anna nigdy nie przyjechała do stolicy Stanów Zjednoczonych[25][26].
  5. Letitia Christian Tyler zmarła w czasie prezydentury Johna Tylera. Po jej śmierci, obowiązki pierwszej damy do czasu powtórnego ożenku prezydenta, pełniła ich synowa Priscilla Tyler[27][28].
  6. Priscilla Tyler funkcję pierwszej damy objęła po Letitii Christian Tyler, swojej teściowej[29].
  7. Julia Tyler wyszła za mąż za Johna Tylera 26 czerwca 1844 r.[30][4]
  8. James Buchanan przez całe życie pozostał kawalerem. Funkcję pierwszej damy pełniła jego siostrzenica Harriet Lane[39][40].
  9. Ellen Arthur zmarła w 1880 r. Gdy Chester Arthur został prezydentem po śmierci Jamesa Garfielda, poprosił swoją siostrę Mary McElroy, aby pełniła obowiązki pierwszej damy[12][13].
  10. Gdy jej brat będąc kawalerem został prezydentem USA, postanowił oddać Rose Elizabeth Cleveland prowadzenia Białego Domu.Obowiązki przestała pełnić gdy jej brat ożenił się z Frances Cleveland.[51][2].
  11. Frances Clara Folsom poślubiła Grovera Clevelanda 2 czerwca 1886 r. Grover objął urząd prezydenta 4 marca 1885 r. jako kawaler; do ślubu prezydenta obowiązki pierwszej damy pełniła jego siostra Rose Cleveland[51][2].
  12. Caroline Harrison zmarła, gdy Benjamin Harrison nadal sprawował urząd prezydenta. Ich córka Mary Harrison odgrywała rolę gospodyni Białego Domu oraz pierwszej damy do końca kadencji ojca[52][53].
  13. Mary Harrison pełniła funkcję pierwszej damy w czasie gdy jej matka, Caroline Harrison, była poważnie chora oraz po jej śmierci.[52][53].
  14. Ellen Wilson zmarła 6 sierpnia 1914 r., gdy Woodrow Wilson nadal pozostawał prezydentem. Po śmierci żony Wilsona, rolę pierwszej damy pełniła ich córka Margaret Woodrow Wilson[12][61].
  15. Ellen Wilson zmarła 6 sierpnia 1914 r., gdy Woodrow Wilson nadal pozostawał prezydentem. Po śmierci żony Wilsona, rolę pierwszej damy pełniła ich córka Margaret Woodrow Wilson[12][61].

Przypisy

  1. Betty Boyd Caroli: First Ladies from Martha Washington to Laura Bush. Oxford University Press, 2003, s. 200. ISBN 978-0195166767.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 First Lady Biography: Frances Cleveland (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-03-07].
  3. 3,0 3,1 First Lady Biography: Martha Washington (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 First Lady Biography: Julia Tyler (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  5. 5,0 5,1 First Lady Biography: Edith Wilson (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-03-07].
  6. 6,0 6,1 6,2 „Biography of Martha Jefferson” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  7. 7,0 7,1 7,2 First Lady Biography: Martha Jefferson (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  8. 8,0 8,1 8,2 „Biography of Rachel Jackson” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  9. 9,0 9,1 9,2 First Lady Biography: Rachel Jackson (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  10. 10,0 10,1 10,2 „Biography of Hannah Van Buren” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  11. 11,0 11,1 11,2 First Lady Biography: Hannah Van Buren (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 „Biography of Ellen Arthur” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-03-07].
  13. 13,0 13,1 13,2 First Lady Biography: Ellen Arthur (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-03-07].
  14. 14,0 14,1 The Mavens' Word of the Day (ang.). [dostęp 2010-03-16].
  15. 15,0 15,1 First Lady Biography: Dolley Madison (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  16. 16,0 16,1 Carl Sferrazza Anthony: The Role of the First Lady (ang.). 28 września 2008. [dostęp 2010-03-16]. [zarchiwizowane z adresu 2008-10-02].
  17. „Biography of Martha Washington” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  18. „Biography of Abigail Adams” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  19. First Lady Biography: Abigail Adams (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  20. „Biography of Dolley Madison” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  21. „Biography of Elizabeth Monroe” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  22. First Lady Biography: Elizabeth Monroe (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  23. „Biography of Louisa Adams” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  24. First Lady Biography: Louisa Adams (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  25. 25,0 25,1 „Biography of Anna Harrison” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  26. 26,0 26,1 First Lady Biography: Anna Harrison (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  27. 27,0 27,1 „Biography of Letitia Tyler” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  28. 28,0 28,1 First Lady Biography: Letitia Tyler (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  29. 29,0 29,1 „Biography: Elizabeth Priscilla Cooper Tyler” (ang.). Helium - Where Knowledge Rules. [dostęp 2011-01-11].
  30. 30,0 30,1 „Biography of Julia Tyler” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  31. „Biography of Sarah Polk” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  32. First Lady Biography: Sarah Polk (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  33. „Biography of Margaret Taylor” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  34. First Lady Biography: Margaret Taylor (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  35. „Biography of Abigail Fillmore” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  36. First Lady Biography: Abigail Fillmore (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  37. „Biography of Jane Pierce” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  38. First Lady Biography: Jane Pierce (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  39. 39,0 39,1 „Biography of Harriet Lane” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  40. 40,0 40,1 First Lady Biography: Harriet Lane (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  41. „Biography of Mary Lincoln” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  42. First Lady Biography: Mary Lincoln (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  43. „Biography of Eliza Johnson” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  44. First Lady Biography: Eliza Johnson (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  45. „Biography of Julia Grant” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  46. First Lady Biography: Julia Grant (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  47. „Biography of Lucy Hayes” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  48. First Lady Biography: Lucy Hayes (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  49. „Biography of Lucretia Garfield” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-03-07].
  50. First Lady Biography: Lucretia Garfield (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-03-07].
  51. 51,0 51,1 51,2 51,3 „Biography of Frances Cleveland” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-03-07].
  52. 52,0 52,1 52,2 „Biography of Caroline Harrison” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-03-07].
  53. 53,0 53,1 53,2 First Lady Biography: Caroline Harrison (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-03-07].
  54. „Biography of Ida McKinley” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-03-07].
  55. First Lady Biography: Ida Mckinley (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-03-07].
  56. „Biography of Edith Roosevelt” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-03-07].
  57. First Lady Biography: Edith Roosevelt (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-03-07].
  58. „Biography of Helen Taft” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-03-07].
  59. First Lady Biography: Helen Taft (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-03-07].
  60. 60,0 60,1 „Biography of Ellen Wilson” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-03-07].
  61. 61,0 61,1 61,2 61,3 First Lady Biography: Ellen Wilson (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-03-07].
  62. „Biography of Edith Wilson” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-03-07].
  63. „Biography of Florence Harding” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  64. First Lady Biography: Florence Harding (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  65. „Biography of Grace Coolidge” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  66. First Lady Biography: Grace Coolidge (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  67. „Biography of Lou Hoover” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  68. First Lady Biography: Lou Hoover (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  69. „Biography of Eleanor Roosevelt” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  70. First Lady Biography: Eleanor Roosevelt (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  71. „Biography of Bess Truman” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  72. First Lady Biography: Bess Truman (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  73. „Biography of Mamie Eisenhower” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  74. First Lady Biography: Mamie Eisenhower (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  75. „Biography of Jacqueline Kennedy” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  76. First Lady Biography: Jackie Kennedy (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  77. „Biography of Lady Bird Johnson” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  78. First Lady Biography: Lady Bird Johnson (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  79. „Biography of Pat Nixon” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  80. First Lady Biography: Pat Nixon (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  81. „Biography of Betty Ford” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  82. First Lady Biography: Betty Ford (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  83. „Biography of Rosalynn Carter” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  84. First Lady Biography: Rosalynn Carter (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  85. „Biography of Nancy Reagan” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  86. First Lady Biography: Nancy Reagan (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  87. „Biography of Barbara Bush” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  88. First Lady Biography: Barbara Bush (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  89. „Biography of Hillary Clinton” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  90. First Lady Biography: Hillary Clinton (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  91. „Biography of Laura Bush” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  92. First Lady Biography: Laura Bush (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  93. „Biography of Michelle Obama” (ang.). Biały Dom. [dostęp 2010-02-15].
  94. First Lady Biography: Michelle Obama (ang.). First Ladies National Historic Site. [dostęp 2010-02-15].
  95. Scott Fornek: „Michelle Obama: 'He Swept Me Off My Feet'„ (ang.). Chicago Sun-Times, 3 października 2007. [dostęp 2010-02-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]