Pierwszy gabinet Roberta Menziesa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Premier Menzies w czasie przemówienia radiowego 3 września 1939, w którym ogłosił, iż Australia znalazła się w stanie wojny z Niemcami
Minister spraw wewnętrznych Harry Holl
Minister poczty i repatriacji Eric Harrison
Prokurator generalny i minister przemysłu Billy Hughes

Pierwszy gabinet Roberta Menziesa (ang. First Menzies Ministry) - dwudziesty szósty gabinet federalny Australii i zarazem pierwszy z dziesięciu, jakie podczas swojej długiej kariery politycznej sformował Robert Menzies. Urzędował od 26 kwietnia 1939 do 14 marca 1940 roku.

Okoliczności powstania[edytuj | edytuj kod]

Powstanie gabinetu było pośrednio spowodowane nagłą śmiercią premiera Josepha Lyonsa, który 7 kwietnia 1939 zmarł na atak serca. Jego ostatni gabinet tworzony był przez koalicję składającą się z Partii Zjednoczonej Australii (UAP) oraz Partii Wiejskiej (CP). Decyzją gubernatora generalnego Australii, lorda Gowrie, bezpośrednio po śmierci Lyonsa tymczasowym premierem został lider CP Earle Page, natomiast dominująca w koalicji UAP otrzymała czas na wyłonienie nowego lidera. Menzies zwyciężył w tej rywalizacji, w związku z czym to jemu przypadło zadanie utworzenie nowego, stałego gabinetu.

Premier Page uszanował to rozstrzygnięcie i podał swój gabinet do dymisji, ale jednocześnie w imieniu Partii Wiejskiej odmówił udziału w nowym rządzie, co wiązało się z osobistymi animozjami między nim a Menziesem. Page zarzucał nowemu premierowi między innymi tchórzostwo, przywołując jego decyzję, aby w przeciwieństwie do tysięcy australijskich mężczyzn nie zaciągnąć się na ochotnika do armii podczas I wojny światowej, a także nielojalność wobec zmarłego premiera Lyonsa. Ostatecznie UAP utworzyła gabinet samodzielnie.

Okoliczności dymisji[edytuj | edytuj kod]

Znalezienie się poza rządem wywołało wkrótce bunt w szeregach CP, w wyniku którego Page został obalony ze stanowiska lidera partii. Zastąpił go Archie Cameron, zwolennik współpracy z UAP. W efekcie 14 marca 1940 obie partie powróciły do koalicji i stworzyły drugi gabinet Roberta Menziesa.

Skład[edytuj | edytuj kod]

stanowisko członek gabinetu od do
premier Robert Menzies 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister skarbu Robert Menzies 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister koordynacji obronnej Robert Menzies 12 września 1939 14 marca 1940
prokurator generalny Billy Hughes 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister przemysłu Billy Hughes 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister obrony Geoffrey Street 26 kwietnia 1939 13 listopada 1939
minister wojsk lądowych Geoffrey Street 13 listopada 1939 14 marca 1940
minister zaopatrzenia i rozwoju Richard Casey 26 kwietnia 1939 26 stycznia 1940
Frederick Stewart 26 stycznia 1940 14 marca 1940
minister spraw zagranicznych Henry Gullett 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister informacji Henry Gullett 12 września 1939 14 marca 1940
minister gospodarki George McLeay 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister handlu i ceł John Lawson 26 kwietnia 1939 23 lutego 1940
Robert Menzies 23 lutego 1940 14 marca 1940
minister poczty Eric Harrison 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister ds. repatriacji Eric Harrison 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister lotnictwa cywilnego James Fairbairn 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister sił powietrznych James Fairbairn 13 listopada 1939 14 marca 1940
wiceprzewodniczący Federalnej Rady Wykonawczej James Fairbairn 26 kwietnia 1939 26 stycznia 1940
Percy Spender 26 stycznia1940 14 marca 1940
minister zdrowia Frederick Stewart 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister służb społecznych Frederick Stewart 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister marynarki wojennej Frederick Stewart 13 listopada 1939 14 marca 1940
minister spraw wewnętrznych Harry Foll 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister bez teki, zarządzający terytoriami zewnętrznymi John Perkins 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister bez teki, zarządzający programem mieszkań dla weteranów Herbert Collett 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister bez teki, wspierający ministra zaopatrzenia i rozwoju Harold Holt 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister bez teki, wspierający ministra handlu i ceł Harold Holt 23 lutego 1940 14 marca 1940
minister bez teki, wspierający ministra gospodarki Philip McBride 26 kwietnia 1939 14 marca 1940
minister bez teki, wspierający ministra skarbu Percy Spender 26 kwietnia 1939 3 listopada 1939

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]