Piestrzenica kasztanowata
| Piestrzenica kasztanowata | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | woreczniaki |
| Klasa | kustrzebniaki |
| Rząd | kustrzebkowce |
| Rodzina | krążkownicowate |
| Rodzaj | piestrzenica |
| Gatunek | piestrzenica kasztanowata |
| Nazwa systematyczna | |
| 'Gyromitra esculenta' | |
Piestrzenica kasztanowata (babie ucho, murchla, babie uszy) (Gyromitra esculenta) – gatunek grzyba z klasy workowców.
[edytuj] Charakterystyka
- Owocniki
- Przypominają pokrojem podstawczaki. Składają się z główki i trzonu, wewnątrz są puste.
- Główka
- Wymiary 4-12 × 2-6 cm. Nieregularnie kulista, silnie pofałdowana, ciemnobrązowa niekiedy z odcieniem fioletowym. Główkę powleka warstwa hymenialna.
- Trzon
- Krótki, nieregularny, brudnobiały, w dolnej części nieco zgrubiały. Na całej powierzchni ma nieregularne wgłębienia. U młodych okazów jest pełny, u starszych pusty w środku.
- Miąższ
- Chrząstkowaty, łamliwy, o zapachu niedojrzałych orzechów. Jest białawy i bardzo kruchy.
- Wysyp zarodników
- Białawy. Zarodniki bezbarwne, eliptyczne, gładkie, o rozmiarach 18-22 × 8-12 μm.
- Biotop
- Występuje od kwietnia do końca maja, w lasach sosnowych, często na zrębach i piaszczystych glebach.
Zmienność barwy
Kapelusz może mieć kolor żółtawobrązowy lub czerwonawobrązowy. Trzon początkowo białawy, z czasem nabiera fioletowoczerwonego odcienia.
[edytuj] Znaczenie
- Grzyb trujący: często mylony ze smardzem, powoduje największą liczbę zatruć po olszówce i muchomorze zielonawym. Zawiera lotną substancję toksyczną - gyromitrynę, która powoduje zaburzenia żołądkowo-jelitowe, uszkodzenia wątroby, śledziony, nerek, szpiku kostnego i wzroku.
[edytuj] Ciekawostki
Przymiotnik gatunkowy esculenta w języku łacińskim oznacza jadalny. Dawniej piestrzenica masowo była sprzedawana na straganach i spożywana. Gdy ustalono, że przyczyną zatruć była piestrzenica zakazano jej sprzedaży. Nawet po dokładnym wysuszeniu substancja trująca nie jest usuwana z grzyba – by pozbyć się trucizny zarówno świeże jak i suszone owocniki muszą zostać przynajmniej dwukrotnie wygotowane przez co najmniej 5 minut w dużej ilości wody. Należy przy tym zwrócić uwagę by nie wdychać powstających oparów – one także mogą powodować objawy zatrucia gyromitryną.
Grzyb został dopuszczony do przetwórstwa, głównie na susz po zastosowaniu odpowiednich procesów technologicznych.
