Piestrzyca kędzierzawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Piestrzyca kędzierzawa
Helvella crispa G3.1.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa kustrzebniaki
Rząd kustrzebkowce
Rodzina piestrzycowate
Rodzaj piestrzyca
Gatunek piestrzyca kędzierzawa
Nazwa systematyczna
Helvella crispa (Scop.) Fr.
Syst. mycol. (Lundae) 2(1): 14 (1822)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Helvella crispa 20081116w.JPG
Marynowane owocniki.

Piestrzyca kędzierzawa (Helvella crispa (Scop.) Fr.) – gatunek grzyba z rodziny piestrzycowatych (Helvellaceae)[1].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

Ma wysokość 2–10 (wyjątkowo do 25) cm, zaznaczoną główkę i trzon. Główka ma rozmiary 2-5 × 2-5 cm, nieregularny kształt, jest płatowata, nieregularnie pofałdowana, czasem siodłowato wklęsła. Trzon ma wysokość3-10 cm, grubość 2-5 cm, jest wyraźnie bruzdkowany, poszerzony na dole. Miąższ cienki, kruchy. Zarówno główka, jak i trzon mają barwę od białawej poprzez kremowożółtawą do brudnoochrowej[2].

Wysyp zarodników

Biały. Askospory eliptyczne, gładkie, bezbarwne, o wymiarach 19×11,5 μm[3] (15-21×10-12 μm)[2].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Piestrzyca kędzierzawa rośnie w wilgotnych lasach liściastych, szczególnie chętnie na glebach wapiennych. W Polsce jest średnio pospolita. Występuje w Europie i Ameryce Północnej, od końca lata do późnej jesieni[4]. Grzyb mikoryzowy. Rośnie także poza lasami: w parkach i ogrodach, na obrzeżach dróg[5].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Wiele książek podaje, że piestrzyca kędzierzawa jest smacznym grzybem jadalnym[2][3]. Owocniki zawierają jednak metylohydrazyny (podobnie jak piestrzenica kasztanowata), mogące wywołać objawy zatrucia, a także wywierające działanie karcynogenne. Opisywano przypadki wystąpienia objawów żołądkowo-jelitowych po zjedzeniu surowych owocników[6].

Niektóre synonimy[edytuj | edytuj kod]

  • Costapeda crispa (Scop.) Falck 1923
  • Helvella nigricans Schaeff. 1774
  • Helvella nigricans Schaeff. 1774, var. nigricans
  • Phallus costatus Batsch 1783
  • Phallus crispus Scop. 1772

(na podstawie Index Fungorum[7])

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Ma tak charakterystyczny wygląd, ze trudno ją pomylić z innymi gatunkami. Nieco podobna jest piestrzyca giętka (Helvella elastica), ale ma trzon gładki, bez jamek i żebrowań, jest mniejsza i ma siodłowatą główkę[8].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. 2,0 2,1 2,2 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  3. 3,0 3,1 R. Phillips: Mushrooms. London: Pan Macmillan Ltd, 2006, s. 360. ISBN 0-330-44237-6. (ang.)
  4. Hans Hsas: The young specialist looks at fungi;. Burke, 1969, s. 184. ISBN 978-0-222-79409-3. (ang.)
  5. Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
  6. Joseph F. Ammirati, James A. Traquair, Paul A. Horgen: Poisonous mushrooms of the northern United States and Canada. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1985, s. 259. ISBN 0-8166-1407-5. (ang.)
  7. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  8. Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.