Pietà

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy terminu w sztuce. Zobacz też: Pietà – miasto na Malcie.
Pietà w sztuce

Pietà (w polszczyźnie, poza literaturą specjalistyczną dominuje pisownia pieta), z włoskiego pietà,'miłosierdzie', 'litość'; z łac. pietas, 'miłość zgodna z powołaniem') – w sztukach plastycznych przedstawienie Matki Boskiej trzymającej na kolanach martwego Jezusa Chrystusa.

Pierwsze przedstawienia tego typu, najczęściej rzeźbione, pojawiły się w Niemczech w I połowie XIV wieku. Następnie w okresie późnego gotyku nastąpiło upowszechnienie się tego wizerunku w całej Europie, a wkrótce stał się on jednym z najczęstszych przedstawień dewocyjnych. Powstały różne odmiany, m.in. Pietà corpusculum (z Chrystusem jako dzieckiem), Pietà anielska z aniołami towarzyszącymi Matce Boskiej.

Jedną z najbardziej znanych jest Pietà watykańska Michała Anioła z bazyliki św. Piotra na Watykanie z 1499. Innym dziełem tego samego rzeźbiarza jest Pietà Rondanini z Castello Sforzesco w Mediolanie czy Pietà Florencka. W Polsce najbardziej znanymi przykładami są XIV. wieczna Pietà z Lubiąża, XV. wieczne tzw. "Piękne Piety" w kościołach św. Barbary w Krakowie i Mariackim w Gdańsku

W chrześcijaństwie wschodnim, odpowiednikiem Piety jest ikona Nie rozpaczaj po mnie Matko.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Piety.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lech Kalinowski, Geneza Piety średniowiecznej, Prace Komisji Historii Sztuki 10, 1952.