Piet Hein (1928)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Piet Hein
Piet Hein podczas marszu z pełną prędkością
Piet Hein podczas marszu z pełną prędkością
Klasa niszczyciel
Typ Admiralen (I seria – Van Ghent)
Historia
Stocznia Burgerhout, Rotterdam, Holandia
Położenie stępki 16 sierpnia 1925[a]
Wodowanie 2 kwietnia 1927[a]
 Koninklijke Marine
Wejście do służby 25 stycznia 1928[a]
Los okrętu zatopiony 19 lutego 1942
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 1316 ts
pełna: 1640 ts
Długość 98,15 m
Szerokość 9,53 m
Zanurzenie 2,97 m
Prędkość 34 węzły
Napęd
2 turbiny parowe Parsons o mocy 31 000 KM, 3 kotły parowe Yarrow, 2 śruby
Zasięg 3200 Mm przy 18 w
Uzbrojenie
4 działa 120 mm L/50 (4xI)
2 działa plot 75 mm L/55 (2xI)
4 wkm 12,7 mm
6 wyrzutni torped 533 mm (2xIII)
4 mbg (12 bomb głębinowych)
Załoga 129

Hr. Ms. Piet Hein – holenderski niszczyciel z okresu międzywojennego i II wojny światowej, typu Admiralen. Nosił znak burtowy PH. Służył na wodach Holenderskich Indii Wschodnich, został zatopiony 19 lutego 1942 w bitwie w cieśninie Badung.

Budowa i opis[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Niszczyciele typu Admiralen.

„Piet Hein” należał do standardowych holenderskich niszczycieli z okresu międzywojennego, budowanych według projektu brytyjskiego i określanych jako typ Admiralen (admirałowie). Był jedną z czterech jednostek pierwszej serii typu Admiralen, określanej też jako typ Van Ghent. Budowany był w stoczni Burgerhout's Scheepswerf en Machinefabriek w Rotterdamie. Położenie stępki miało miejsce 16 sierpnia 1925, wodowanie 2 kwietnia 1927, a okręt wszedł do służby 25 stycznia 1928[a]. Nazwę otrzymał na cześć holenderskiego żeglarza i admirała Pieta Heina (1577–1629).

Okręty typu Admiralen były typowymi niszczycielami średniej wielkości okresu międzywojennego. Ich kadłub miał podniesiony pokład dziobowy na ok. 1/3 długości, sylwetka była dwukominowa. Uzbrojenie główne składało się z 4 pojedynczych dział kalibru 120 mm Bofors L/50 No.4, umieszczonych po dwa na dziobie i rufie w superpozycji[1]. Uzbrojenie przeciwlotnicze pierwszej serii składało się z dwóch dział 75 mm na burtach na śródokręciu, jednakże słabe było uzbrojenie małokalibrowe – 4 wkm-y 12,7 mm Browning. Uzbrojenie torpedowe, przeciętne dla tej klasy okrętów, stanowiło sześć wyrzutni torped kalibru 533 mm w dwóch potrójnych aparatach. Uzbrojenie przeciw okrętom podwodnym stanowiły 4 miotacze bomb głębinowych, z zapasem 3 bomb na każdy[2]. Na torach minowych okręty mogły przenosić 24 miny morskie[2]. Unikalną cechą wśród okrętów tej klasy była możliwość przenoszenia wodnosamolotu zwiadowczego Fokker C.VII-W, stawianego na wodę za pomocą dźwigu, jednakże przenoszenie go nie było praktyczne i do początku wojny wodnosamolot zdjęto[1].

Napęd niszczycieli stanowiły 2 turbiny parowe Parsons o mocy 31 000 KM, umieszczone we wspólnej maszynowni, napędzające 2 śruby. Zasilane były w parę przez 3 kotły parowe Yarrow, umieszczone w dwóch kotłowniach. Prędkość maksymalna wynosiła 34 węzły (podczas prób, przy przeciążaniu siłowni, „Piet Hein” osiągnął 36,1 w przy mocy 34 000 KM)[2].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Po wejściu do służby, „Piet Hein” służył początkowo na wodach Holandii. 29 sierpnia 1934 wraz z niszczycielem „Evertsen” wyszedł z Holandii w celu przebazowania do Holenderskich Indii Wschodnich. Płynąc przez Kanał Sueski i składając wizyty w portach po drodze (Palermo, Port Said, Aden, Kolombo), okręty dotarły na miejsce do Sabangu 7 stycznia 1935[3].

Po niemieckim ataku na Holandię w maju 1940, skutkującym przystąpieniem jej do wojny, „Piet Hein” brał udział w eskortowaniu alianckich transportów na Oceanie Indyjskim. Po przystąpieniu Japonii do wojny w grudniu 1941 i jej ataku na wyspy Archipelagu Malajskiego, działał głównie na Morzu Jawajskim. W składzie międzynarodowych alianckich sił ABDA wziął udział w akcji przeciw japońskiemu konwojowi w rejonie cieśniny Makassar 3-4 lutego 1942. Do przechwycenia Japończyków nie doszło, a 4 lutego rano siły alianckie były atakowane przez zmasowane naloty japońskiego lotnictwa, przy czym „Piet Hein” nie poniósł szkód[3]. Następnie wziął udział w akcji przeciw japońskim siłom desantowym pod Palembangiem 14/15 lutego 1942, podczas której również nie doszło do przechwycenia Japończyków, a zespół był atakowany nieskutecznie 15 lutego przez japońskie lotnictwo, co spowodowało przerwanie akcji[3].

„Piet Hein” wziął następnie udział w akcji przeciwko japońskim siłom desantowym koło Bali, zakończonej bitwą w cieśninie Badung w nocy z 19 na 20 lutego 1942, w której został zatopiony artylerią i torpedami japońskich niszczycieli „Asashio” i „Oshio”. Okręt zatonął o 23.16 na pozycji 8°40′S 115°20′E/-8,666667 115,333333[4], zginęło 64 członków załogi, w tym dowódca[5].

Dowódca okrętu kmdr ppor. J.M.L.I. Chömpff, oficer maszynowy Willem Marie van Moppes i marynarz N.F.B. Vet – dowódca obsady działa nr 2, zostali za męstwo w ostatniej bitwie odznaczeni Orderem Wojskowym Wilhelma IV klasy (dwaj pierwsi – pośmiertnie)[6][7].

Uwagi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Położenie stępki 16 sierpnia 1925, wodowanie 2 kwietnia 1927 i wejście do służby 25 stycznia 1928 wg M.J. Whitley, Zerstörer..., s.215; S.W. Patianin, M.S. Barabanow, Korabli... i Admiralen-class destroyers, natomiast S. Brzeziński, Holenderskie..., s.22 podaje odpowiednio: 26 sierpnia 1925, 4 kwietnia 1927 i 25 czerwca 1928. Data wejścia do służby 25 stycznia 1928 budzi jednak wątpliwości, jako najwcześniejsza z okrętów typu – holenderska Wikipedia podaje 25 stycznia 1929 r.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 S. Patianin, M. Barabanow, Korabli...
  2. 2,0 2,1 2,2 S. Brzeziński, Holenderskie..., ss.4-10
  3. 3,0 3,1 3,2 S. Brzeziński, Holenderskie..., ss.22-23
  4. S. Brzeziński, Holenderskie..., s.23 (oczywista omyłka w źródle co do szerokości północnej zamiast południowej)
  5. Jan Visser: Admiralen-class destroyer w serwisie netherlandsnavy.nl [dostęp 4-5-2013]
  6. Het Scheepvaartmuseum (niderl.) [dostęp 6-5-2013]
  7. T. Womack, Fire in the Night: The loss of Bali and Timor w serwisie netherlandsnavy.nl [dostęp 9-5-2013]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sławomir Brzeziński: Holenderskie niszczyciele typu Evertsen & Van Galen. BS: Wyszków, 2001. ISBN 83-87918-19-9
  • S.W. Patianin, M.S. Barabanow (С.В. Патянин, М.С. Барабанов): Korabli Wtoroj mirowoj wojny – WMS Niderlandow i małych stran Zapadniej Jewropy (Корабли Второй мировой войны. ВМС Нидерландов и малых стран Западной Европы), seria Morskaja Kampanija 2/2006.
  • M.J. Whitley: Zerstörer im Zweiten Welkrieg, Motorbuch Verlag: Stuttgart, 1997, ISBN 3-613-01426-2 (niem.)