Pieter Bruegel (starszy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pieter Bruegel (starszy)
BruegelPortrait.jpg
Autoportret
Data i miejsce urodzenia ok. 1525, Broghel koło Bredy
Data i miejsce śmierci 9 września 1569, Bruksela
Dziedzina sztuki malarstwo, grafika
Styl renesans
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Pieter Bruegel (starszy) (wymowa niderlandzka [ˈpitəɾ ˈbɾøːɣəl], uproszczona polska [piter brechel]) (ur. ok. 1525 w Broghel koło Bredy, zm. 9 września 1569 w Brukseli) – malarz niderlandzki. Zwano go „Chłopskim” ze względu na tematykę jego obrazów. Zachowały się zapisy wskazujące, że urodził się w Broghel koło Bredy – nie jest jednak jasne, czy chodzi o miasto Breda w Holandii, czy o belgijskie miasto Bree (po łacinie zwane Breda). Od 1559 zaczął pomijać literę „h” w swym nazwisku, podpisując obrazy jako Bruegel.

Naukę rozpoczynał w pracowni Pietera Coecka van Aelsta, następnie terminował u Claude’a Doriziego w Mechelen. W roku 1551 został z tytułem mistrza przyjęty do cechu malarzy Antwerpii. Podróżował po Włoszech i Francji, po powrocie mieszkał okresowo w Antwerpii, w końcu na stałe osiadł w Brukseli w roku 1563.

W roku 1563 ożenił się z Mayeken, córką swego pierwszego nauczyciela Pietera Coecka. Miał z nią dwóch synów – Pietera Brueghela (zw. Piekielnym) i Jana Brueghela (zw. Aksamitnym). Obaj synowie zostali malarzami, chociaż nie uczyli się od swego ojca (jeden miał 5 lat, a drugi około roku, gdy Pieter starszy zmarł). Malarz spoczął wraz z żoną w kościele Notre-Dame de la Chapelle w Brukseli. Epitafium malarza znajduje się w jednej z kaplic bocznych kościoła.

Malował przede wszystkim pejzaże, zapełnione postaciami chłopskimi (stąd przydomek). Czerpał motywy z codziennego życia ludu (wesela, uczty, biesiady, kiermasze), z Biblii, ilustrował przysłowia. Często wskazywany jako pierwszy malarz zachodni malujący pejzaże dla nich samych, a nie tylko jako tło dla alegorii religijnych. Malował stylem prostym, nie poddając się dominującej wówczas modzie włoskiej. Często nawiązywał do stylu Boscha. Najsławniejsze jego obrazy znajdują się w muzeum wiedeńskim.

Dzieła zebrane[edytuj | edytuj kod]

Piotrowi Brueglowi przypisuje się autorstwo 45 dzieł w większości namalowanych olejem na desce[1]:

Obrazy[edytuj | edytuj kod]

Lp. Tytuł obrazu Rok powstania Metoda Wielkość Miejsce przechowywania Grafika
1 Pejzaż z przypowieścią o siewcy 1557 olej na desce 74 × 102 cm Timken Art Museum Pieter Bruegel d. Ä. 030.jpg
2 Pejzaż z upadkiem Ikara ok. 1558 olej na płótnie naciągniętym na drewno 73,5 × 112 cm Musées Royaux des Beaux-Arts, Bruksela Bruegel, Pieter de Oude - De val van icarus - hi res.jpg
3. Widok Neapolu ok. 1558 obraz olejny 39,8 × 69,5 cm Galleria Doria Pamphilj, Rzym Pieter Bruegel d. Ä. 031.jpg
4. Dwanaście przysłów 1558 olej na desce 75 × 98 cm Museum Mayer van den Bergh, Antwerpia Zwölf Sprichwörter (Bruegel).jpg
5. Przysłowia niderlandzkie 1559 olej na desce 117 × 163 cm Gemäldegalerie, Berlin Pieter Bruegel the Elder - The Dutch Proverbs - Google Art Project.jpg
6. Walka karnawału z postem 1559 olej na desce 118 × 164,5 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel d. Ä. 066.jpg
7. Zabawy dziecięce 1560 olej na desce 118 × 161 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel the Elder - Children's Games - WGA3343.jpg
8. Triumf śmierci 1562 olej na desce 117 × 162 cm Prado, Madryt Thetriumphofdeath.jpg
9. Upadek zbuntowanych aniołów 1562 olej na desce 117 × 162 cm Musées Royaux des Beaux-Arts, Bruksela Pieter Bruegel the Elder - The Fall of the Rebel Angels - Google Art Project.jpg
10. Samobójstwo Saula 1562 olej na desce 33,5 × 55 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel d. Ä. 039b.jpg
11. Pokłon Trzech Króli 1562 płótno 168 × 122 cm Musées Royaux des Beaux-Arts, Bruksela Pieter Bruegel the Elder - The Adoration of the Kings - WGA03460.jpg
12. Dwie małpy 1562 obraz olejny 20 × 23 cm Gemäldegalerie, Berlin Pieter Bruegel d. Ä. 095.jpg
13. Pejzaż z ucieczką do Egiptu 1563 olej na płótnie 37 cm x 56 cm Courtauld Institute of Art Pieter Bruegel the Elder - Landscape with the Flight into Egypt - WGA03341.jpg
14. Wieża Babel 1563 olej na dębowej desce 114 × 155 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel the Elder - The Tower of Babel (Vienna) - Google Art Project - edited.jpg
15. Mała wieża Babel ok. 1563 olej na desce 60 × 74,5 cm Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam Bruegel d. Ä., Pieter - Tower of Babel - Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam.jpg
16 Szalona Małgorzata 1564 olej na desce 117,4 × 162 cm Museum Mayer van der Bergh, Antwerpia Mad meg.jpg
17. Pokłon Trzech Króli 1564 olej na płótnie 111 × 83,5 cm National Gallery w Londynie Anbetung der Könige (Bruegel, 1564).jpg
18. Droga krzyżowa 1564 olej na płótnie 124 × 170 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel d. Ä. 007.jpg
19. Głowa starej wieśniaczki po 1564 olej na dębowej desce 22 × 17 cm Stara Pinakoteka, Monachium Pieter Bruegel d. Ä. 001.jpg
20. Rzeź niewiniątek 1565 olej na dębowej desce 116 × 160 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel the Elder - The Massacre of the Innocents - WGA3479.jpg
21. Wino w Dniu Świętego Marcina 1565-1568 tempera na płótnie 168 × 122 cm Prado, Madryt Brueghel The Wine Of Saint Martins Day Private Collection Madrid.jpg
22. Zimowy pejzaż z łyżwiarzami i pułapką na ptaki 1565 olej na dębowej desce 38 × 56 cm Wilton House, Wiltshire Pieter Bruegel d. Ä. 093.jpg
23. Żniwa 1565 olej na dębowej desce 118 × 163 cm Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork Pieter Bruegel the Elder- The Corn Harvest (August).JPG
24. Powrót stada 1565 olej na dębowej desce 117 × 159 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel the Elder - The Return of the Herd (November) - WGA3456.jpg
25. Sianokosy ok. 1565 olej na desce 114 × 158 cm Galeria Narodowa, Praga Harvesting-brueghel.jpg
26. Pochmurny dzień 1565 olej na dębowej desce 118 × 163 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel d. Ä. 096.jpg
27. Myśliwi na śniegu 1565 olej na desce 117 × 162 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel d. Ä. 106b.jpg
28. Spis ludności w Betlejem 1566 olej na desce 115,5 × 164,5 cm Musées Royaux des Beaux-Arts, Bruksela Brueghel7.jpg
29. Kraina szczęśliwości 1566 olej na dębowej desce 52 × 78 cm Stara Pinakoteka, Monachium Pieter Bruegel d. Ä. 037.jpg
30. Kazanie św. Jana Chrzciciela 1566 olej na płótnie 95 × 160,5 cm Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie Brueghel l'Ancien - La Prédication de Saint Jean-Baptiste.jpg
31. Wiejski taniec 1566 olej na desce 114 × 164 cm Detroit Institute of Arts Pieter Bruegel de Oude - De bruiloft dans (Detroit).jpg
32. Nawrócenie Szawła 1567 olej na desce 108 × 156 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel the Elder - The Conversion of Saul - WGA3329.jpg
33. Pokłon Trzech Króli na śniegu 1567 tempera na desce 35 × 55 cm Oskar Reinhart Collection, Winterthur Pieter Bruegel the Elder - Adoration of the Kings in the Snow - WGA03466.jpg
34. Taniec wieśniaków 1568 olej na desce 114 × 164 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel the Elder - The Peasant Dance - WGA3499.jpg
35. Ślepcy 1568 tempera na desce 86 × 154 cm Museo di Capodimonte Neapol Pieter Bruegel d. Ä. 025.jpg
36. Kalecy 1568 olej na desce 18 × 21 cm Luwr, Paryż Pieter Bruegel d. Ä. 024.jpg
37. Mizantrop 1568 tempera na płótnie 86 × 85 cm Museo di Capodimonte, Neapol Pieter Bruegel the Elder - The Misanthrope - WGA3521.jpg
38. Chłopskie wesele 1568 olej na desce 114 × 163 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel d. Ä. 011.jpg
39. Złodziej gniazd 1568 olej na desce 59 × 68 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Pieter Bruegel the Elder - The Peasant and the Birdnester - WGA3519.jpg
40. Pejzaż z szubienicą 1568 olej na desce 45,9 × 50,8 cm Hessisches Landesmuseum, Darmstadt Die Elster auf dem Galgen.jpg

Grafiki[edytuj | edytuj kod]

Lp. Tytuł obrazu Rok powstania Metoda Wielkość Miejsce przechowywania Grafika
1 Wielkie ryby jedzą małe ryby 1557 21,5 × 30,2 cm Wiedeń, Graphische Sammlung Albertina Pieter Bruegel the Elder- Big Fish Eat Little Fish.JPG
2. Targ w Hoboken 1559 ołówek na papierze 26,5 × 39,4 cm Courtauld Gallery Pieter Bruegel the Elder - The Fair at Hoboken - WGA03527.jpg

Grisaille[edytuj | edytuj kod]

Lp. Tytuł obrazu Rok powstania Metoda Wielkość Miejsce przechowywania Grafika
1. Chrystus i cudzołożnica 1565 34 × 24 cm Courtald Institute Galleries w Londynie Pieter Bruegel the Elder - Christ and the Woman Taken in Adultery - WGA03469.jpg
2. Śmierć Marii Panny 1564 55 × 36 cm Upton House, Banbury Pieter Bruegel the Elder - Death of the Virgin - WGA03468.jpg

Dzieła ze szkoły Bruegla[edytuj | edytuj kod]

Lp. Tytuł obrazu Rok powstania Metoda Wielkość Miejsce przechowywania Grafika
1. Kuszenie św. Antoniego 1557 – 1558 olej na desce 57,8 × 85,7 cm National Gallery of Art Pieter Bruegel d. Ä. 034.jpg

Dzieła o wątpliwym autorstwie Bruegla[edytuj | edytuj kod]

Lp. Tytuł obrazu Rok powstania Metoda Wielkość Miejsce przechowywania Grafika
1. Chrystus i Jezioro Galilejskie 1553 olej na desce 67 cm x 100 cm Nowy Jork, kolekcja prywatna Christus und die Apostel am See Genezareth (Bruegel 1553).jpg
2. Sztorm na morzu 1568 olej na desce 71 cm x 97 cm Kunsthistorisches Museum, Wiedeń Joos de Momper the Younger - Storm at Sea - WGA3342.jpg
3. Trzech żołnierzy 1568 olej na desce 20,3 × 17,8 cm Nowy Jork, Frick Collection Pieter Brueghel, the Elder - Three soldiers.JPG

Genealogia Brueghlów[edytuj | edytuj kod]

 
 
 
Pieter Bruegel (starszy)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Pieter Brueghel (młodszy)
 
Jan Brueghel (starszy)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ambrosius Brueghel
 
Jan Brueghel (młodszy)
 
Anna Brueghel
 
David Teniers (młodszy)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Abraham Brueghel


Przypisy

  1. Rainer Hagen, Rose-Marie Bruegel – dzieła wszystkie, wyd. Taschen, Kielce 2005, ISBN = 83-60160-19-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Białostocki, Bruegel – pejzażysta, Poznań 1956.
  • D. Bianco, Bruegel, Warszawa 2006 (Klasycy Sztuki)
  • Breugel, Warszawa 1985 (Geniusze Sztuki)
  • Bruegel, Warszawa 2001.
  • J. Francis, Bruegel przeciwko władzy, Warszawa 1976.
  • R. Hagen, R. M. Hagen, Bruegel. Dzieła wszystkie, Kolonia 2001.
  • J. Kass, A. Lukacsy, Zabawy dziecięce według obrazu Pietera Bruegla Starszego, Warszawa 1985.
  • Pieter Bruegel, Poznań 2006 (Wielka Kolekcja Sławnych Malarzy, t. 5)
  • F. de Poli, E. Baccheschi, Bruegel, Warszawa 1985.
  • S. Rodary, Pieter Bruegel Starszy, Siechnice 1999 (Wielcy Malarze; nr 56)
  • F. Timmermans, Piotr Brueghel, Kraków 1973.
  • D. Varga, Wieża Babel. Piotr Bruegel Starszy, Warszawa 1984.
  • M. Walicki, Bruegel, Warszawa 1957.

Linki Zewnętrzne

http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=4993 - Zdjęcia epitafium malarza i kościoła w którym spoczywa ze strony Find a grave.