Pietro d'Abano

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pietro d'Abano (ilustracja z Kroniki norymberskiej)
Justus z Gandawy i Pedro Berruguete: Portret Pietro d’Abano (ok. 1473-1475)

Pietro d'Abano (Piotr Albański, Pietro Albano, Pietro Apono, Piotr Apoński, Petrus Aponensis lub Petrus de Apono, także Piotr z Padwy, Petrus de Padua i Petrus Paduanus) (ur. 1250? w Abano Bagni, zm. 1316? w Trevigii) – włoski lekarz, filozof i astrolog.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo minęło mu w Padwie. Po studiach medycznych i filozoficznych w Konstantynopol u (gdzie zyskał znajomość języka greckiego) i w Paryżu osiadł w Padwie, gdzie szybko uzyskał reputację wielkiego medyka, co umożliwiło mu zaspokojenie chciwości przez pobieranie niezmiernie wysokich opłat od pacjentów. Przez pewien czas był osobistym lekarzem papieża Honoriusza IV. Prawdopodobnie to właśnie chciwość, obok zainteresowania astrologią, sprawiła, że oskarżono go zajmowanie się także magią (mówiono, że wielka ilość pieniędzy jaką posiada pochodzi z kontaktów z diabłem i posiadania kamienia filozoficznego)[potrzebne źródło].

Na skutek tego oskarżenia, do którego dołączyły się głosy, że pisma jego tchną kacerstwem, po dwóch rozprawach sąd inkwizycji wydał nań wyrok śmierci przez spalenie na stosie. D'Abano popełnił samobójstwo przed ukończeniem procesu[1] – mimo to wyrok chciano wykonać pośmiertnie dokonując ekshumacji i spalenia jego ciała – przyjaciel wykradł jednak zwłoki, wobec czego święta Inkwizycja ogłosiła i wykonała wyrok in effigie. W 1415 wystawiono mu pomnik w Padwie.

Dokonania[edytuj | edytuj kod]

Walczył ze scholastyczną dialektyką w obronie Galena i Awicennyjego sławne dzieło Conciliator differentiarum philosophorum et praecipue medicorum dążące do pogodzenia spekulatywnej greckiej wiedzy o naturze z empiryczną medycyną arabską do XVI wieku stanowi jeden z najwyższych autorytetów medycznych.[potrzebne źródło] Zajmował katedry uniwersyteckie w Paryżu (12921303), Padwie (13081314) i Trevigiiskutecznie dążył do przekształcenia Padwy w najważniejszy europejski ośrodek wiedzy medycznej.[potrzebne źródło] Pod względem wiadomości fizycznych i chemicznych przewyższał wszystkich ówczesnych uczonych; znał i oceniał ciężkość powietrza, nerwy wyprowadzał z mózgu, naczynia krwionośne z serca; długość roku określał dokładnie, na 365 dni, 6 godzin i 4 minuty[1]. Tłumaczył dawne dzieła astrologiczne, przypisuje mu się też (błędnie) liczne grimoiry. Niektóre jego dzieła są niepewnej autentyczności.

Najważniejsze dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Conciliator differentiarum philosophorum et praecipue medicorum – Mantua, 1472.
  • De venetis eorumque remedis – Mantua, 1472.
  • Liber compilationis physiognomiae – Padua, 1474.
  • Expositio problematum Aristotelis – Mantua, 1475.
  • Quastiones de febribus – Padua, 1482.
  • Hippocratus libellus de medicorum astrologia – Venetiis, 1485.
  • Astrolabium planum it tabulis ascendens etc. cum tractatu natuvitatum – Venetiis, 1502.
  • Geomantia – Venetiis, 1549.
  • Opera artis. Heptameron seu Elementa magica – Parisiis, 1567

Dzieło Physionomia w końcu XIX wieku znajdowało się w rękopisie w Bibliotece Paduańskiej.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Jerzy Alexandrowicz (red.): Wielka encyklopedia powszechna ilustrowana. Warszawa: Saturnin Józef Sikorski, 1890-1891.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]