Pilos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pilos na głowie jednego z Dioskurów

Pilos – (gr. πῖλος), stożkowata czapka noszona przez mężczyzn w starożytnej Grecji w VI i V wieku p.n.e. Czasami występowała z daszkiem i bogatymi zdobieniami. Jej odmianą był pilidion (mały pilos) z filcu lub wełny noszony przez niewolników, żeglarzy i wolnych wyrobników.

Ateńczyk z wyższych warstw społecznych nie mógł wyjść z domu w takim nakryciu głowy, chyba, że chciał uchodzić za oryginała. Solon, chcąc bezpiecznie głosić swoje poglądy polityczne, udawał człowieka niezrównoważonego i pojawiał się na Agorze w pilidionie na głowie.

Po pilos na głowie rozpoznawano w sztuce Dioskurów, co w starożytności wywodzono ze skorupy jaja, z którego wyszli po narodzinach. Czapka ta pojawia się na głowach wotywnych figurynek w sanktuarium Kabirów w Tebach.

Pilos był nakryciem głowy lekkiej piechoty (peltastów), często w połączeniu z lekkim chitonem exomís. Niektórzy hoplici wkładali pilos pod ciężki hełm zwany "korynckim", lecz było to niewygodne i utrudniało obserwację otoczenia, więc z czasem (w V wieku p.n.e.) hełm przybrał kształt i przyjął nazwę pilosu. Takie miedziane lub mosiężne hełmy były w powszechnym użytku podczas zmagań wojny peloponeskiej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Monika Bielska-Łach, Anna Manteuffel-Szarota: Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-12365-9.
  • Francesco Adorno, Luigi Beschi, Henri van Effenterre, Giovanni Ferrara, Siegfried Lauffer: W dawnych Atenach. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1971.