Pinot gris

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kiść winogron odmiany Pinot gris

Pinot gris - biały szczep winny z gatunku Vitis vinifera pochodzący z Francji. Uważany jest za mutację szczepu Pinot noir. Nazwa pochodzi od francuskiego słowa pinot oznaczającego szyszkę (najprawdopodobniej z uwagi na kształt gron) i przymiotnika gris (szary - jakkolwiek grona mają najczęściej ciemnoróżowe zabarwienie).

Historia i synonimy[edytuj | edytuj kod]

Szczep pochodzi z Burgundii (gdzie w Średniowieczu znany był pod nazwą Fromenteau), skąd rozprzestrzenił się na inne europejskie kraje. W roku 1300 dotarł do Szwajcarii i dalej do Włoch, gdzie występuje pod nazwą Pinot grigio. W 1375 mnisi cystersi sprowadzili sadzonki szczepu do Węgier (pierwsze nasadzenia w Badacsony nad Balatonem), gdzie znany był pod nazwą Szürkebarát. W 1711, niemiecki kupiec Johann Seger Ruland znalazł dziko rosnące krzewy winorośli na polach Palatynatu. Wino wyprodukowane z tych winorośli trafiło do handlu pod nazwą Ruländer - później ustalono, że krzewy te to zdziczałe rośliny Pinot gris. Obecnie w Niemczech używa się równolegle terminów Ruländer (dla win półsłodkich) lub Grauburgunder (dla win wytrawnych). W Czechach i na Słowacji szczep znany jest pod nazwą Rulandské šedé.

Regiony uprawy[edytuj | edytuj kod]

Francja[edytuj | edytuj kod]

Podstawowy szczep Alzacji, uprawiany na 14,7% obszaru winnic (dane z 2007)[1]. Wina produkowane w Alzacji z tego szczepu znane były do końca ubiegłego wieku pod nazwą Tokay d'Alsace. Nazwa mylna - Pinot gris nie ma nic wspólnego ze szczepami, z których wytwarza się wino Tokaj (Furmint, Hárslevelű, Sárga Muskotály, Orémus), została nadana w XVI wieku z przyczyn prestiżowo - marketingowych. Przed akcesem Węgier do Unii Europejskiej osiągnięto porozumienie, na mocy którego nazwa Tokaj została zastrzeżona dla win węgierskich z regionu Tokaj.

Oprócz Alzacji szczep Pinot gris uprawiano również w XVIII i XIX wieku na terenie Burgundii, Szampanii i Doliny Loary. Jednak słabe i zawodne plony spowodowały zanik uprawy tego szczepu poza Alzacją, gdzie znalazł on sprzyjające warunki klimatyczne i glebowe.

Włochy[edytuj | edytuj kod]

Szczep znany jest pod nazwą Pinot grigio i jest szczególnie popularny w północnych regionach kraju, takich jak Trydent-Górna Adyga i Friuli-Wenecja Julijska. Włoskie wina z tego szczepu, w porównaniu z alzackim Pinot gris charakteryzują się jaśniejszym, słomkowo-żółtym kolorem.

Niemcy[edytuj | edytuj kod]

Grauburgunder (Ruländer) zajmuje 4,3% powierzchni niemieckich winnic (4413 ha według danych z roku 2007[2]) i jest czwartym pod tym względem białym szczepem winorośli. Szczególnie popularny jest w Badenii (1636 ha), Hesji (1153 ha) i Palatynacie (1044 ha).

Austria[edytuj | edytuj kod]

Szczep ten, pod nazwą Ruländer uprawiany jest na 293 ha, czyli 0,6% powierzchni winnic[3].

Polska[edytuj | edytuj kod]

W Polsce uprawiany w okresie międzywojennym w Winiarach koło Warki [4]

Grona Pinot Gris

Obecnie uprawiany w wielu rejonach. Dojrzewa wystarczająco dobrze.

Uprawa polowa w Skierniewicach :

2009 rok, zbiór 2/10, masa gron 104 g, masa jagody 1,56 g, ekstrakt cukrowy 18,5% [5].

2012 rok, zbiór 27/09, masa gron 69 g, masa jagody 1,45 g, ekstrakt cukrowy 17,8%*[6]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Nowy Świat[edytuj | edytuj kod]

Od początku XXI wieku Pinot gris zyskuje na popularności w USA (Oregon, Kalifornia), Australii i Nowej Zelandii

Przypisy

  1. Vin blanc d'Alsace, les grands blancs - Vins d’Alsace, CIVA, grands crus, crémant, vendanges tardives, sélections grains nobles, riesling, gewurztraminer, pinot gris, pinot bl...
  2. Statistik_09_RZ.pdf
  3. Oesterreich und seine Weine
  4. Stanisław Madej: Winorośl (wydanie trzecie). Warszawa: PWRiL, 1957, s. 38,39,57,73.
  5. Jerzy Lisek: Winorośl w uprawie przydomowej i towarowej. Warszawa: Hortpress, 2011, s. 69,2013.
  6. Jerzy Lisek: Sad Nowoczesny “Plonowanie w 2012r. i perspektywy”. Warszawa: Hortpress, 4/2013, s. 120-121.