Pinus dalatensis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pinus dalatensis
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj sosna
Gatunek P. dalatensis
Nazwa systematyczna
Pinus dalatensis Ferré
Synonimy

Pinus wallichiana A.B.Jacks. var. dalatensis (Ferré) Silba.

Kategoria zagrożenia
"(systm)" Systematyka w Wikispecies

Pinus dalatensis Ferré – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Występuje w centralnym i południowo-centralnym Wietnamie i Laos[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewo o stożkowatej koronie.
Pień
Osiąga wysokość 15–25(45) m i średnicę 60–100 cm (120 cm[4]). Kora szara.
Liście
Igły zabrane po 5 na krótkopędach, o długości (3)5–10(14) cm i szerokości 0,5–1 mm.
Szyszki
Szyszki żeńskie pojedyncze, liczą 20–30 łusek nasiennych, żółtawo brązowe, ciemnoszare po osiągnięciu dojrzałości. Osiągają długość 6–23 cm. Nasiona brązowe, o długości 7–10 mm, opatrzone skrzydełkiem o długości do 2,5 cm.
Gatunki podobne
Pinus dalatensis jest podobna do P. wallichiana i P. strobus, ale różni się pyłkiem i występuje na stanowiskach odległych geograficznie od obu gatunków.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Nasiona zaczynają dojrzewać w lutym i marcu, osiągają dojrzałość od października do grudnia[5]. Siewki wykształcają 8–10 liścieni.

Występuje w górach, na wysokościach powyżej 1500 m n.p.m. (1400–2300 m[6]), w gęstych, wilgotnych, wiecznie zielonych lasach podzwrotnikowych. Często razem z P. krempfii, P. kesiya, Dacrydium elatum i Fokienia hodginsii. Rośnie w grupach od kilku do ok. 30 drzew, otoczonych przeważnie przez drzewa liściaste.

Systematyka i zmienność[edytuj | edytuj kod]

Synonimy: Pinus wallichiana A.B.Jacks. var. dalatensis (Ferré) Silba.

Pozycja gatunku w obrębie rodzaju Pinus[3]:

  • podrodzaj Strobus
    • sekcja Quinquefoliae
      • podsekcja Strobus
        • gatunek P. dalatensis

W obrębie populacji i pomiędzy nimi istnieje duża zmienność w morfologii igieł, szyszek i pędów, dlatego gatunek dzielony jest na podgatunki i odmiany[4]:

  • P. dalatensis var. dalatensis Businsky – odmiana typowa
  • P. dalatensis var. bidoupensis Businsky
  • P. dalatensis subsp. procera Businsky

Populacja P. dalatensis znaleziona w Laos została także opisana jako odrębny gatunek Pinus anemophila Businsky[7].

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

W 1998 r. międzynarodowa organizacja IUCN uznała ten gatunek za narażony na wyginięcie i przyznała mu kategorię zagrożenia VU (Vulnerable). W 2007 r. zmieniła klasyfikację na kategorię DD (data deficient), w związku z niepewnym statusem systematycznym taksonu. Kategoria ta oznacza, że nie ma dostatecznych danych o sytuacji taksonu, aby ocenić stopień jego zagrożenia[6]. W 2010 r. ponownie poddano takson ocenie i przyznano mu status NT (near threatened), uznając za bliski zagrożeniu. Podstawą do nadania tej kategorii był rozmiar powierzchni zajmowanej przez populacje (mniej niż 2 tys. km²), występowanie w mniej niż 10 lokalizacjach oraz niewielkie zmniejszenie liczebności oraz pogorszenie jakości siedlisk[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website - PINACEAE. 2001–.
  2. 2,0 2,1 P. Thomas, K. L. Phan: Pinus dalatensis (ang.). IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.1. [dostęp 2013-08-11].
  3. 3,0 3,1 Christopher J. Earle: Pinus (ang.). W: The Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2009-07-22].
  4. 4,0 4,1 Luu Nguyen Duc To, Philip Ian Thomas: Cay La Kim Vietnam. Conifers of Vietnam. Darwin Initiative, 2004, s. 38-41. ISBN 1872291643. [dostęp 2009-07-22].
  5. Christopher J. Earle: Pinus dalatensis (ang.). W: The Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2009-07-22].
  6. 6,0 6,1 Conifer Specialist Group (2007): Pinus dalatensis (ang.). IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1. [dostęp 2009-07-22].
  7. R. Businský. A new species of soft pine from the Vietnamese border of Laos. „Acta Pruhoniciana”. 96, s. 5-13, 2010 (ang.).