Pinus densata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pinus densata
Pinus densata bud.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj sosna
Gatunek P. densata
Nazwa systematyczna
Pinus densata Mast.
J. Linn. Soc., Bot. 37: 416. 1906.
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Pinus densata Mast. – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Pinus densata jest endemitem, występuje w Chinach (na południu prowincji Qinghai, na zachodzie Syczuan, południowo-wschodnia Tybet, Junnan[2][3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewo o koronie jajowato-stożkowatej, u starszych okazów rozpościerającej się.
Pień
Osiąga 30 m wysokości i 130 cm średnicy. Młoda kora czerwonobrązowa, łuszcząca się i płytkowata, z wiekiem staje się ciemno-szarobrązowa, o grubych, nieregularnie kwadratowych płytkach. Jednoroczne gałązki grube, błyszczące, żółtobrązowe, w drugim i trzecim roku stają się rudawe. Pąki zimowe brązowe, delikatnie ożywiczone, jajowato-stożkowate, o rozmiarach 15 na 6 mm.
Liście
Igły wyrastają po 2 (rzadko 3) na krótkopędzie. Proste, delikatnie skręcone, o długości 8–14 cm i grubości 1–1,5 mm. Brzeg liścia drobnoząbkowany, wierzchołek zaostrzony. Rzędy aparatów szparkowych widoczne na wszystkich powierzchniach igły.
Szyszki
Szyszki męskie cylindryczne, o długości 10–18 mm i średnicy 3–4,5 mm, żółtobrązowe. Szyszki żeńskie wyrastają pojedynczo lub w parach, zwisające, siedzące lub osadzone na krótkiej szypułce. Dojrzałe ciemnobrązowe, błyszczące, zamknięte są jajowate, po otwarciu szerokojajowate, o rozmiarach 4–6 na 4–7 cm. Łuski nasienne z wyraźną, romboidalną tarczką (apofyzą), o grubości 4–7 mm. Piramidka grzbietowa, z krótkim kolcem. Nasiona jasno-szarobrązowe, o długości 4–6 mm, opatrzone skrzydełkiem o długości 15–20 mm.
Gatunki podobne
Pinus yunnanensis, P. tabuliformis.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Dwie wiązki przewodzące w liściu. Przewody żywiczne 3–4, brzegowe, sporadycznie 1–2 środkowe. Pochewki liściowe trwałe. Igły pozostają na drzewie przez 3 lata[2].

Pylenie następuje w maju. Szyszki nasienne dojrzewają w październiku drugiego roku.

Rośnie na wysokościach 2600–3500(4200) m n.p.m. Tworzy lasy jednogatunkowe lub mieszane - poniżej 3000 m n.p.m. towarzyszą jej Pinus armandii i P. yunnanensis.

Systematyka i zmienność[edytuj | edytuj kod]

Synonimy: Pinus prominens Masters, P. sinensis D. Don var. densata (Masters) Shaw, P. tabuliformis Carrière var. densata (Masters) Rehder, P. wilsonii Shaw 1911 non Roezl 1857.

Pozycja gatunku w obrębie rodzaju Pinus[4]:

  • podrodzaj Pinus
    • sekcja Pinus
      • podsekcja Pinus
        • gatunek P. densata

Badania wskazują, że gatunek Pinus densata powstał prawdopodobnie w trzeciorzędzie jako krzyżówka P. yunnanensis i P. tabuliformis[3]. Analiza genetyczna sugeruje, że ewolucja poszczególnych populacji P. densata mogła zachodzić niezależnie[5].

P. densata bywa traktowany jako odmiana sosny chińskiejP. tabuliformis Carr. var. densata (Masters) Rehder.

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa organizacja IUCN umieściła ten gatunek w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych, ale przyznała mu kategorię zagrożenia LC (least concern), uznając go za gatunek najmniejszej troski, o niskim ryzyku wymarcia[6]. Klasyfikację tę utrzymano w kolejnym wydaniu księgi w 2013 roku[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. P. F. Stevens: PINACEAE (ang.). W: Angiosperm Phylogeny Website [on-line]. 2001–.
  2. 2,0 2,1 Wu i Raven, 1999, Pinus densata.
  3. 3,0 3,1 Christopher J. Earle: Pinus densata (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2011-08-25].
  4. Christopher J. Earle: Pinus (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2011-08-25].
  5. Ma Xiao-Fei, A.E. Szmidt, Wang Xiao-Ru. Genetic structure and evolutionary history of a diploid hybrid pine Pinus densata inferred from the nucleotide variation at seven gene loci. „Molecular Biology and Evolution”. 23(4), s. 807-816, 2006 (ang.). [dostęp 2011-08-25]. 
  6. Conifer Specialist Group (1998): Pinus densata (ang.). W: IUCN 2011. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2011.1 [on-line]. [dostęp 2011-08-25].
  7. A. Farjon: Pinus densata (ang.). W: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.1 [on-line]. [dostęp 2013-08-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Christopher J. Earle: Pinus densata (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2011-08-25].
  2. Pinus densata. „Flora of China”. Vol. 4, 1999. Wu Zhengyi, Peter H. Raven, Hong Deyuan (red.). Beijing: Science Press; St. Louis: Missouri Botanical Garden (ang.). [dostęp 2011-08-25].