Pinus devoniana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pinus devoniana
Pinus devoniana forest.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj sosna
Gatunek P. devoniana
Nazwa systematyczna
Pinus devoniana Lindl.
1839
Mapa zasięgu
Pinus devoniana range map 1.png
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Pinus devoniana Lindl. – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Występuje w Gwatemali i Meksyku.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewo o szerokiej, stożkowatej lub zaokrąglonej koronie. Koronę kształtują długie, rozpostarte lub wzniesione gałęzie pierwszego poziomu z rzadkimi gałęziami kolejnych poziomów.
Pień
Najczęściej pojedynczy, wyprostowany, osiąga do 20–30 m wysokości i 80–100 cm średnicy. Kora czerwonobrązowa do ciemnobrązowej, szorstka, z wiekiem wykształca podłużne płytki rozdzielone głębokimi czarnymi szczelinami.
Liście
Równowąskie igły zebrane w pęczki po 5, o długości (17)25–40(45) cm i szerokości 1,1–1,6 mm. Igły mogą być sztywne i proste lub giętkie i opadające.
Szyszki
Męskie kwiatostany zebrane w klastry blisko końców młodych pędów. Szyszki żeńskie wyrastają na krańcach pędów, w okółkach złożonych z 1–4 szyszek. Niedojrzałe często rosną wzniesione, jednak po zapyleniu odginają się ku nasadzie pędów. Młode szyszki są podłużnie jajowate i purpurowobrązowe. Dojrzałe są podłużnie jajowate ze skośną podstawą, osadzone na krótkich i trwałych szypułkach. Po otwarciu osiągają 15–35 cm długości i 8–15 cm średnicy[2].
Gatunki podobne
Pinus montezumae.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Pinus devoniana to drzewo wieczniezielone. Igły pozostają na drzewie przez 2–3 lata. Szyszki nasienne dojrzewają w ciągu 2 lat, po czym otwierają się i opadają, pozostawiając na gałązkach po kilka łusek[3].

Pinus devoniana jest głównym gospodarzem rośliny pasożytniczej Arceuthobium aureum subsp. petersonii (Oaxaca, Chiapas), A. durangense (Durango, Sinaloa, Jalisco), A. globosum subsp. grandicaule (południowy Meksyk) i A. oaxacanum[4].

Systematyka i zmienność[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[3]: Pinus macrophylla Lind. 1839, P. montezumae A. B. Lambert var. macrophylla (Lind.) Parl. in Candolle 1868, P. filifolia Lind. 1839, P. grenvilleae G. Gordon 1847, P. wincesteriana G. Gordon 1847, P. michoacaensis Roezl 1857, P. magnifica Roezl 1857, P. ocampii Roezl 1857, P. zitacuarensis Roezl 1857, P. nee-plus-ultra Roezl 1858, P. zitacuarensis Roezl var. nitida Roezl ex Carriere 1867, P. verschaffeltii Roezl ex Carriere 1867, P. pawlowskiana Roezl ex Carriere 1867, P. michoacana Martínez 1944, P. michoacana Martínez var. cornuta Martínez 1944, P. michoacana Martínez var. quevedoi Martínez 1944, P. michoacana Martínez var. cornuta Martínez f. nayaritana Martínez 1948, P. michoacana Martínez f. procera Martínez 1948, P. michoacana Martínez f. tumida Martínez 1948.

Pozycja gatunku w obrębie rodzaju Pinus[5]:

  • podrodzaj Pinus
    • sekcja Trifoliae
      • podsekcja Ponderosae
        • gatunek P. devoniana

Tworzy mieszańce z Pinus montezumae[3].

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa organizacja IUCN umieściła ten gatunek w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych, ale przyznała mu kategorię zagrożenia LC (least concern), uznając go za gatunek najmniejszej troski, o niskim ryzyku wymarcia[6]. Klasyfikację tę utrzymano w kolejnym wydaniu księgi w 2013 roku[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. P. F. Stevens: PINACEAE (ang.). W: Angiosperm Phylogeny Website [on-line]. 2001–.
  2. A. Farjon, B.T. Styles: Pinus (Pinaceae). Nowy Jork: The New York Botanical Garden, 1997, seria: Flora Neotropica Monograph 75. ISBN 0893274119.
  3. 3,0 3,1 3,2 Christopher J. Earle: Pinus devoniana (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2009-12-08].
  4. F.G. Hawksworth, D. Wiens. Dwarf mistletoes: Biology, pathology and systematics. „Agriculture Handbook”. 709, 1996. Washington, DC: U.S.D.A. Forest Service (ang.). [dostęp 2009-07-28]. 
  5. Christopher J. Earle: Pinus (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2009-12-08].
  6. Conifer Specialist Group (1998): Pinus devoniana (ang.). W: IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1 [on-line]. [dostęp 2009-12-08].
  7. A. Farjon: Pinus devoniana (ang.). W: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.1 [on-line]. [dostęp 2013-08-12].