Pinus engelmannii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pinus engelmannii
Pinus engelmannii Chiricahua.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj sosna
Gatunek P. engelmannii
Nazwa systematyczna
Pinus engelmannii Carrière
3: 227. 1854
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Pinus engelmannii Carrière – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Występuje w północnym Meksyku (Chihuahua, Coahuila, Nuevo León, Sinaloa, Sonora, Zacatecas) i USA (południowo-wschodnia Arizona, południowo-zachodni Nowy Meksyk)[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Korona drzewa nieregularnie zaokrąglona.
Pień
Prosty, osiąga do 35 m wysokości i 60 cm średnicy.
Siewka i stara szyszka
Liście
Igły zebrane po 3, czasem do 5, na krótkopędach.
Szyszki
Szyszki męskie o średnicy 25 mm, cylindryczne, żółte do żółto-brązowych. Szyszki żeńskie prawie siedzące lub na krótkich szypułkach. Często asymetryczne, zakrzywione. Po otwarciu jajowate, o długości 11–14 cm, jasnobrązowe. Nasiona owalne, ciemnobrązowe, o średnicy 8–9 mm, opatrzone 20 mm skrzydełkiem.
Gatunki podobne
P. engelmannii przypomina P . palustris m.in. wyglądem igieł, głębokim systemem korzeniowym oraz tendencją do tworzenia formy trawiastej[3].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Siewki mają tendencję do przybierania formy trawiastej, w której rozwija się silny system korzeniowy i dorosła postać igieł, ale pędy nie przyrastają na długość[2]. Igły pozostają na drzewie przez 2 lata. Szyszki nasienne dojrzewają w ciągu 2 lat i uwalniają nasiona wkrótce potem[3].

Liczba chromosomów: 2n=24.

Występuje na wysokich i suchych stanowiskach górskich, w dolinach i na płaskowyżach, na wysokościach 1500–2500 m n.p.m. Dosyć dobrze przystosowana do niezbyt intensywnych pożarów lasu, występujących nie częściej niż co 5 lat[2].

Pinus engelmannii jest głównym gospodarzem roślin pasożytniczych: Arceuthobium globosum subsp. globosum, A. rubrum, A. vaginatum subsp. vaginatum, A. vaginatum subsp. cryptopodum i A. verticilliflorum[4].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Synonimy: Pinus latifolia Sargent (Peattie), P. macrophylla Engelm. non Lindl., P. apacheca Lemmon, P. ponderosa var. macrophylla (Engelm.) Shaw, P. mayriana Sudworth, P. ponderosa var. mayriana (Sudworth) Sargent, P. macrophylla var. blancoi Martínez, P. engelmannii var. blancoi (Martínez) Martínez.

Nazwa naukowa gatunku upamiętnia amerykańskiego botanika Georga Engelmanna, który odkrył go w 1848 r. Engelmann nadał mu pierwotnie nazwę Pinus macrophylla, jednak nazwa ta została już wykorzystana dla innej sosny. W 1854 r. francuski botanik Carrière nadał gatunkowi obecną nazwę Pinus engelmannii, oddając w ten sposób honor odkrywcy.

Pozycja gatunku w obrębie rodzaju Pinus[5]:

  • podrodzaj Pinus
    • sekcja Trifoliae
      • podsekcja Ponderosae
        • gatunek P. engelmannii

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa organizacja IUCN umieściła ten gatunek w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych, ale przyznała mu kategorię zagrożenia LC (least concern), uznając go za gatunek najmniejszej troski, o niskim ryzyku wymarcia[6]. Po ponownej ocenie w 2011 r. klasyfikację tę utrzymano i opublikowano w roku 2013[7]. Gatunek jest w wielu miejscach w Meksyku pospolity, a liczebność populacji stabilna.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. P. F. Stevens: PINACEAE (ang.). W: Angiosperm Phylogeny Website [on-line]. 2001–.
  2. 2,0 2,1 2,2 Christopher J. Earle: Pinus engelmannii (ang.). W: Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2010-03-01].
  3. 3,0 3,1 R. Kral. Pinus. „Flora of North America North of Mexico”. Vol. 2, 1993. Flora of North America Editorial Committee (red.). Oxford University Press (ang.). [dostęp 2010-03-05]. 
  4. F.G. Hawksworth, D. Wiens. Dwarf mistletoes: Biology, pathology and systematics. „Agriculture Handbook”. 709, 1996. Washington, DC: U.S.D.A. Forest Service (ang.). [dostęp 2010-03-05]. 
  5. Christopher J. Earle: Pinus (ang.). W: The Gymnosperm Database [on-line]. [dostęp 2010-03-05].
  6. Conifer Specialist Group (1998): Pinus engelmannii (ang.). W: IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1 [on-line]. [dostęp 2010-03-05].
  7. A. Farjon: Pinus engelmannii (ang.). W: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.1 [on-line]. [dostęp 2013-08-15].