Piotr Światopołk-Mirski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piotr Światopołk-Mirski
Pyotr dmitrievich svyatopolk.jpg
Data i miejsce urodzenia 18 sierpnia 1857
Petersburg
Data i miejsce śmierci 16 maja 1914
Petersburg
minister spraw wewnętrznych Imperium Rosyjskiego
Okres urzędowania od 16 września 1904
do 18 stycznia 1905
Poprzednik Wiaczesław Plehwe
Następca Aleksandr Bułygin
Piotr Światopołk-Mirski
generał-porucznik generał-porucznik
Data i miejsce urodzenia 1857
Petersburg
Data i miejsce śmierci 1914
Petersburg
Przebieg służby
Lata służby 1877 - 1904
Siły zbrojne Armia Imperium Rosyjskiego
Główne wojny i bitwy Wojna rosyjsko-turecka (1877-1878)
Późniejsza praca polityk

Piotr Daniłowicz Światopołk-Mirski (ur. 1857, zm. 16 maja 1914) – rosyjski polityk, arystokrata, minister spraw wewnętrznych Imperium Rosyjskiego w latach 1904-1905.

Pochodził z rodziny arystokratycznej o polskich korzeniach, chociaż następnie całkowicie zrusyfikowanej[1]. Ukończył Korpus kadetów i Akademię Sztabu Generalnego. Walczył w wojnie rosyjsko-tureckiej lat 1877-1878. W 1895 został gubernatorem penzeńskim, następnie w 1897 - gubernatorem jekatierinosławskim. W 1900 mianowany zastępcą ministra spraw wewnętrznych Dmitrija Sipiagina i komendantem korpusu żandarmów, po roku otrzymał stopień generała lejtnanta. W sierpniu 1902 uczestniczył w rozwiązywaniu konfliktu rządu ze zbuntowanymi rosyjskimi studentami, sprawdzając zachowanie na zesłaniu studentów ukaranych zsyłką do Azji Środkowej. Rozmawiał z 59 studentami i z powodzeniem apelował następnie o złagodzenie nałożonych na nich kar[2]. W latach 1902-1904 sprawował urząd gubernatora wileńskiego, kowieńskiego i grodzieńskiego[3]. Popierał plany masowych wywózek Polaków z Litwy do Azji, chociaż deklarował się jako przyjaciel ludności polskiej. Dopuścił natomiast zapisywanie języka litewskiego za pomocą znaków języka polskiego w miejsce obowiązkowo wprowadzonej po powstaniu styczniowym grażdanki[1].

W sierpniu 1904, po zabójstwie Wiaczesława Plehwego, objął po nim urząd ministra spraw wewnętrznych Imperium Rosyjskiego. Pragnąc ratować zagrożone samodzierżawie, zmienił ogólny kurs polityki - ograniczył cenzurę, pozwolił na organizację zjazdów ziemskich, ogłosił częściową amnestię, zmniejszył liczbę aresztowań z powodów politycznych[3]. W odróżnieniu od większości urzędników carskich, według określenia Riasanovsky'ego

Quote-alpha.png
otwarcie mówił o znalezieniu sposobu na to, by rozległ się wreszcie "głos społeczeństwa"[4]

Deklarował poparcie dla wolności obywatelskich i postępu; w związku z tym okres sprawowania przez niego urzędu ministra spraw wewnętrznych określano jako epokę "wiosny" i "zaufania"[3], tym drugim pojęciem posługiwał się zresztą sam Światopołk-Mirski[1]. Dążył do pozyskania poparcia kręgów liberalnych[1]. Jego główny projekt reformy, zakładający dopuszczenie przedstawicieli ziemstw i rad miejskich do Rady Państwa, został jednak odrzucony przez cara Mikołaja II[3]. Efektem polityki Światopełka-Mirskiego było wzmożenie się społecznych żądań gruntownych reform ustrojowych w Rosji. W ostatnich miesiącach 1904 liberałowie, wzorując się na działaniach opozycji francuskiej okresu monarchii lipcowej, rozpoczęli kampanię publicznych bankietów, w czasie których głosili hasła demokratyzacji systemu politycznego państwa. Podobne postulaty wysunął również w listopadzie 1904 kongres ziemstw oraz szereg nowo powstałych organizacji społecznych i zawodowych[4].

Zdymisjonowany przez cara 18 stycznia 1905, gdy Mikołaj II uznał, że minister spraw wewnętrznych stracił kontrolę nad wydarzeniami rewolucyjnymi w Rosji. W późniejszej polityce rosyjskiej nie odgrywał już żadnej roli[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 L. Bazylow: Polityka wewnętrzna caratu i ruchy społeczne w Rosji na początku XX wieku. Warszawa: Książka i Wiedza, 1966, s. 297-306.
  2. L. Bazylow: Polityka wewnętrzna caratu i ruchy społeczne w Rosji na początku XX wieku. Warszawa: Książka i Wiedza, 1966, s. 201.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Святополк-Мирский Петр Дмитриевич
  4. 4,0 4,1 Riasanovsky N. V., Steinberg M. D.: Historia Rosji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, s. 423. ISBN 978-83-233-2615-1.