Piotr I (cesarz Brazylii)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Piotr I
Cesarz Brazylii, król Portugalii
DpedroI-brasil-full.jpg
Cesarz Brazylii
Okres panowania od 1822
do 1831
Poprzednik Jan I Bragança
Następca Piotr II
Dane biograficzne
Dynastia Bragança
Urodziny 12 października 1798
w Queluz
Śmierć 24 września 1834
w Queluz
Ojciec Jan VI
Matka Karolina Joachima Burbon
Żona Maria Leopoldyna Habsburg
Dzieci Piotr II
Odznaczenia
Krzyż Wielki Królewskiego Orderu Rycerzy Pana Naszego Jezusa Chrystusa Wielka Kollana Wojskowego Orderu Wieży i Miecza (Portugalia) Krzyż Wielki Wojskowego Orderu Aviz (Portugalia) Wielka Kollana Orderu Świętego Jakuba od Miecza (Portugalia) Order Niepokalanej Matki Boskiej z Vila Viçosa (Portugalia) Cesarski Order Chrystusa (Brazylia) Wielka Kollana Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Cesarski Order Piotra I (Brazylia) Cesarski Order Róży (Brazylia) Krzyż Wielki Orderu św. Stefana Order św. Ducha (Francja) Order św. Michała (Francja) Krzyż Wielki Orderu św. Ludwika (Francja) Order Złotego Runa (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Karola III (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Piotr I deklaruje niepodległość Brazylii – fragment obrazu François-René Moreaux z 1844

Pedro I (ur. 12 października 1798 w Queluz, zm. 24 września 1834 tamże) – cesarz Brazylii w latach 1822-1831, także krótko król Portugalii jako Piotr IV, zwany Królem-Żołnierzem (port. Pedro IV o Rei-Soldado) od 10 marca do 28 maja 1826. W Brazylii zwany potocznie Dom Pedro. Najstarszy syn króla Jana VI z portugalskiej dynastii Bragança i jego żony Charlotty Joachimy, córki króla Hiszpanii Karola IV. Należał do masonerii[1].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w pałacu Queluz w pobliżu Lizbony. Jego ojciec był jeszcze regentem swej matki Marii I. Na chrzcie nadano mu imię: Pedro de Alcântara Francisco António João Carlos Xavier de Paula Miguel Rafael Joaquim José Gonzaga Pascoal Cipriano Serafim de Bragança e Bourbon.

W 1807 w obliczu wojen napoleońskich rodzina królewska opuściła Portugalię i przeniosła się do Brazylii, aby pozostać tam przez okres 13 lat. W tym czasie Rio de Janeiro stało się de facto stolicą imperium portugalskiego. Podniosło to znacznie status Brazylii, która została wyniesiona do rangi równoległego królestwa.

W Rio 5 listopada 1817 Piotr poślubił swą pierwszą żonę Marię Leopoldynę, arcyksiężną Austrii. Król Jan nadał mu tradycyjny tytuł księcia Brazylii.

Na początku lat 20. dwór wreszcie powrócił do europejskiej metropolii. Większość przywilejów nadanych Brazylii została cofnięta, co wywołało niezadowolenie w kręgach nacjonalistycznych. Jako regent w kolonii pozostał Piotr, który popierał brazylijski ruch nacjonalistyczny. W 1820 poparł nawet bunt w Porto wywołany przez portugalskich konstytucjonalistów. Naciskany do powrotu przez dwór w Portugalii odmówił. Został wówczas zdegradowany ze stanowiska regenta do zwykłego przedstawiciela dworu.

Wieści te dotarły do niego 7 września 1822, gdy wrócił do São Paulo z wyjazdu do Santos. Wówczas na brzegu rzeki Ipiranga z wyciągniętym mieczem w dłoni dom Pedro zakrzyknął: „Niepodległość albo śmierć” – co zostało zapamiętane w dziejach Brazylii jako tzw. grito de Ipiranga. 12 października Piotr został ogłoszony cesarzem i następnie koronowany 1 grudnia.

Piotr przybrał tytuł cesarza, zarówno aby podkreślić różnorodność brazylijskich stanów, jak i wzorując się na Napoleonie, który połączył ideę imperium – w przeciwieństwie do królestwa – z rewolucją francuską i modernizacją. Niemniej cesarz musiał lawirować między względnie kosmopolityczną socjetą Rio a konserwatywnym i patriarchalnym interiorem. Wkrótce okazało się, że zapomniał o swych liberalnych ideałach uchwalając 24 lutego 1824 konstytucję, która dawała mu znaczną władzę. Było to jednak koniecznością, aby utrzymać spójność i kontrolę nad krajem, zwłaszcza wciąż feudalną Północą.

Wiele prowincji, szczególnie na północy, skłaniało się ku utrzymaniu związków z metropolią. Narastały także dążenia republikańskie. W 1825 w czasie wojny z Argentyną, doszło do secesji prowincji cisplatańskiej, która dała początek dzisiejszemu Urugwajowi. Dom Pedro miał także wiele romansów, za co płacił spadkiem popularności.

Po śmierci swego ojca, 10 marca 1826 Piotr postanowił przyjąć tytuł króla Portugalii jako Piotr IV, ignorując tym samym ograniczenia, które sam wprowadził w konstytucji. Jeszcze 26 kwietnia obwieścił liberalną konstytucję dla Portugalii, jednak 28 maja został zmuszony do abdykacji z tronu metropolii na rzecz swej córki Marii II. Jako że miała ona dopiero 7 lat, cesarz wyznaczył na jej opiekuna swego brata Miguela, który obiecał także się z nią ożenić. Niezdecydowanie Piotra pomiędzy oboma krajami pogłębiało niezadowolenie w Brazylii.

17 października 1829 Piotr poślubił w Rio swą drugą żonę, księżną Amelię de Beauharnais von Leuchtenberg. Amelia była córką pasierba NapoleonaEugeniusza de Beauharnais i tym samym wnuczką cesarzowej Józefiny. Była także siostrą Karola Augusta de Beauharnais, który później (26 stycznia 1835) poślubił świeżo przywróconą na tron monarchinię portugalską, córkę Piotra – Marię II da Glória.

W obliczu politycznego kryzysu, który nastąpił po odwołaniu przez niego rządu, 7 kwietnia 1831 Piotr ustąpił z tronu brazylijskiego na rzecz swego pięcioletniego syna Piotra młodszego. Następnie powrócił do Portugalii, aby walczyć ze swym bratem Miguelem próbującym utrzymać tron zagarnięty 23 czerwca 1828, po odsunięciu Marii od władzy. Była to tzw. wojna dwóch braci (port. a guerra dos dois irmãos). W maju 1834 udało mu się obalić uzurpatora i zwrócić tron córce.

Zmarł w Queluz, miejscu swego urodzenia, w wieku 36 lat z powodu gruźlicy. W 1972 jego szczątki przewieziono do Brazylii i pogrzebano w Ipiranga.

Dzieci[edytuj | edytuj kod]

Ślubne[edytuj | edytuj kod]

Z pierwszą żoną, Marią Leopoldyną, arcyksiężną Austrii:

Z drugą żoną, Amalią de Beauharnais von Leuchtenberg:

  • Maria Amélia Bragança (1831-1853).

Nieślubne[edytuj | edytuj kod]

Piotr miał także 9 dzieci spoza małżeństwa: ze swoją najbardziej znaną kochanką - Domitílią de Castro e Canto Melo, markizą Santos:

  • Isabel Maria de Alcântara Brasileira (1824-1898), księżniczka Goiás, żona Ernesto José João Fischler von Treuberg,
  • Pedro de Alcântara Brasileiro (1825–1826),
  • Maria Isabel de Alcântara Brasileira (1827–1828), księżniczka Ceará,
  • Maria Isabel II Alcântara Brasileira (1830–1896), żona Pedro Caldeira Branta, hrabiego Iguaçu.

Z Francuzką Noémi Thierry:

  • Pedro (zmarły w dzieciństwie),
  • Menina (zmarła w dzieciństwie).

Z Marią Beneditą de Castro Canto e Melo, baronową Sorocaba, siostrą Domitílii:

  • Rodrigo Delfim Pereira.

Z Francuzką Clémence Saisset:

  • Pedro de Alcântara Brasileiro.

Przodkowie[edytuj | edytuj kod]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Piotr II Spokojny
 
 
 
 
 
 
 
Jan V Wielkoduszny
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Maria Zofia von Pfalz-Neuburg
 
 
 
 
 
 
 
Piotr III
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Leopold I Habsburg
 
 
 
 
 
 
 
Maria Anna Habsburg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Eleonora Magdalena von Pfalz-Neuburg
 
 
 
 
 
 
 
Jan VI
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jan V Wielkoduszny
 
 
 
 
 
 
 
Józef I Reformator
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Maria Anna Habsburg
 
 
 
 
 
 
 
Maria I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Filip V Hiszpański
 
 
 
 
 
 
 
Marianna Wiktoria Burbon
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Elżbieta Farnese
 
 
 
 
 
 
 
Piotr I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Filip V Hiszpański
 
 
 
 
 
 
 
Karol III Hiszpański
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Elżbieta Farnese
 
 
 
 
 
 
 
Karol IV Burbon
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
August III Sas
 
 
 
 
 
 
 
Maria Amalia Wettyn
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Maria Józefa Habsburżanka
 
 
 
 
 
 
 
Karolina Joachima Burbon
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Filip V Hiszpański
 
 
 
 
 
 
 
Filip I Parmeński
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Elżbieta Farnese
 
 
 
 
 
 
 
Maria Ludwika Burbon-Parmeńska
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ludwik XV
 
 
 
 
 
 
 
Maria Ludwika Elżbieta Burbon
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Maria Leszczyńska
 
 
 
 
 
 

Przypisy

  1. Jakub Jałowiczor: Brazylia, kraj stworzony przez masonerię?. www.fronda.pl, 2013-10-26. [dostęp 2013-10-26].


Poprzednik
Jan VI Bragança
Armoiries Portugal 1247.svg Król Portugalii
1826
Armoiries Portugal 1247.svg Następca
Maria II da Gloria