Piotr Morawski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Piotr Morawski
Data i miejsce urodzenia 27 grudnia 1976
Warszawa
Data i miejsce śmierci 8 kwietnia 2009
Dhaulagiri, Nepal
Przyczyna śmierci wypadek alpinistyczny
Miejsce spoczynku Dhaulagiri, Nepal
Zawód chemik
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Wikicytaty Piotr Morawski w Wikicytatach

Piotr Morawski (ur. 27 grudnia 1976 w Warszawie[1], zm. 8 kwietnia 2009 w Nepalu) – polski himalaista, zdobywca 6 ośmiotysięczników, doktor nauk chemicznych i adiunkt na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej, wiceprezes Polskiego Związku Alpinizmu[2]. Jako pierwszy człowiek zdobył w 2005 r. zimą Sziszapangmę, 14. szczyt świata.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Brał udział w wyprawie zimowej na K2 w sezonie 2002/2003. Wraz z Denisem Urubką dotarł wówczas do wysokości 7650 m, co stanowi najwyższy punkt, jaki kiedykolwiek osiągnięto zimą na tej górze. Podczas wyprawy zimowej na Sziszapangmę w sezonie 2003/2004 dokonał pierwszego zimowego przejścia południowej ściany. Sam szczyt został zdobyty rok później: 14 stycznia 2005 Morawski i Simone Moro jako pierwsi himalaiści w historii zdobyli zimą Sziszapangmę[3].

W tym samym roku Morawski obronił pracę doktorską zatytułowaną: „Wpływ wielkości, kształtu i polarności cząsteczek na równowagi fazowe. Wpływ wysokiego ciśnienia (do 1,5 GPa)”[3] [4].

W 2006 w ramach wyprawy o nazwie Tryptyk Himalajski zdobył dwa kolejne ośmiotysięczniki: 24 kwietnia wraz ze Słowakiem Peterem Hámorem Czo Oju, a 9 lipca Broad Peak po samotnym ataku szczytowym. W ramach Tryptyku Himalajskiego zdobył również wraz z Piotrem Pustelnikiem wschodni wierzchołek Annapurny (8010 m n.p.m.), po czym zawrócił, by udzielić pomocy tybetańskiemu himalaiście, który doznał ślepoty śnieżnej.

15 lipca 2007 o 13:40 czasu lokalnego po 12-godzinnej akcji szczytowej, w zespole polsko-słowackim, wraz z Peterem Hámorem i Dodo Kopoldem zdobył szczyt Nanga Parbat drogą Kinshofera, w ramach aklimatyzacji przed głównym celem, niezdobytą wówczas zachodnią ściana K2[3].

Realizując projekt Trawers Gaszerbrumów od I do III, zdobył Gaszerbrum I (25 czerwca 2008) i Gaszerbrum II (6 lipca 2008). Peter Hámor i Piotr Morawski zdobyli szczyt Gaszerbrum I (8068 m) o 13:30 lokalnego czasu, z sukcesem dokonali trawersu Gaszerbrum I, zdobywając szczyt w stylu alpejskim, pokonując w dolnej części tzw. drogę hiszpańską (prawa grań południowo-zachodniej ściany), a wyżej – drogą pierwszych zdobywców (Amerykanie w 1958 r.) Piotr Morawski i Peter Hámor 6 lipca o godz. 9:15 czasu lokalnego zdobyli Gaszerbrum II (8035 m), wspinając się na wierzchołek w stylu alpejskim normalną drogą.

Okoliczności śmierci[edytuj | edytuj kod]

Zginął podczas polsko-słowackiej wyprawy, której głównym celem było wejście nową drogą na zachodniej ścianie Manaslu w Nepalu. Uczestnicy wyprawy mieli zaplanowane wejście aklimatyzacyjne normalną drogą na Dhaulagiri. Podczas tego wejścia, na wysokości ok. 5760 metrów, Morawski spadł w 25-metrową szczelinę i zaklinował się na 20. metrze. Został wydobyty ze szczeliny przez swojego partnera Petera Hámora, Justynę Szepieniec oraz zespół wspinaczy z TOPR-u, którzy w czasie wypadku przebywali na tym masywie. Reanimacja okazała się nieskuteczna i lekarz stwierdził zgon[5]. Zgodnie ze swoją wolą został pochowany w Himalajach[6]. Jego ciało zostało opuszczone na linach do szczeliny lodowej na wysokości 5700 m n.p.m. 13 kwietnia 2009; w ceremonii uczestniczyli: słowacki partner himalaisty, Peter Hámor, Justyna Szepieniec oraz Grzegorz Bargiel, Edward Lichota, Andrzej Mikler i Ryszard Gajewski z zespołu TOPR[7].

Piotr Morawski pozostawił żonę Olgę Morawską i dwóch synów Ignacego i Gustawa.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Tablica upamiętniająca himalaistę Piotra Morawskiego w Kościele św. Antoniego Padewskiego na warszawskim Śródmieściu

16 kwietnia 2009 odbyła się w Warszawie msza pożegnalna, podczas której himalaista został przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego pośmiertnie odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla rozwoju polskiego himalaizmu, za rozsławianie Polski w świecie[8].

17 października 2009 na Symbolicznym Cmentarzu Ofiar Gór pod Osterwą poświęcono i odsłonięto tablicę pamiątkową Piotra Morawskiego[9]. Drugą tablicę pamiątkową w październiku 2009 r. umieszczono na Przełęczy Francuzów w rejonie Dhaulagiri[10].

Od 2010 roku jego imię nosi memoriał "Miej odwagę", wspierający nowe projekty górskie, badawcze i podróżnicze[11][12][13]. Do pierwszej edycji Memoriału im. Piotra Morawskiego zgłoszono 120 wypraw[14][15]. Zwyciężył Stefan Czerniecki i jego projekt "Śladem szeptu amazońskiego potoku". Ponadto powołano Alpinus Test Team i wsparto 5 dalszych wypraw[16]. Do drugiej edycji zgłoszono 108 wypraw[17][18]. Zwyciężył Szymon Kowalczyk, z wyprawą "Samotnie na dach Sahary". Dodatkowo wyróżniono 2 wyprawy "Na handbike'u Kobieta na Pico del Veleta" (Karina Jasińska) i "Jak skończę roczek to pojadę pod Kazbek. Z mamą" (Natalia Kozub, Pauliną Kozub) (wyniki ogłoszono na Festiwalu Podróżników "Kolosy" w Gdyni 11 marca 2012[19].

Po śmierci Piotra Morawskiego jego żona Olga Morawska opracowała i wydała zbiór jego opowiadań i felietonów, które przez lata ukazywały się głównie na łamach magazynu „Góry”. Książka Zostają góry zilustrowana została zdjęciami wykonanymi przez Piotra Morawskiego. Dopełniają ją wspomnienia himalaistów Krzysztofa Wielickiego, Simone Moro, Petera Hámora, Dariusza Załuskiego i Piotra Pustelnika. Następnie Olga Morawska wydała książkę Od początku do końca, która jest historią ich życia. Są to zapiski z dzienników Piotra Morawskiego prowadzone podczas wypraw w góry oraz wspomnienia Olgi Morawskiej.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Piotr Morawski był laureatem Nagrody Środowisk Wspinaczkowych „Jedynka” za rok 2005, za pierwsze zimowe wejście na Shisha Pangma 8027 m, drogą klasyczną, w zespole z Simone Moro[20][21]. Uroczyste wręczenie nagrody odbyło się 11 grudnia 2005 r. podczas III Krakowskiego Festiwalu Górskiego[22]. Za tę wyprawę wraz z uczestnikami polskiej części wyprawy otrzymał też nagrodę "Kolosa" w kategorii "Alpinizm"[23]. Ponadto dwukrotnie był finalistą nagrody „Jedynka”: w 2006 r. (wraz z Piotrem Pustelnikiem za Tryptyk Himalajski - Cho Oyu (droga norm), Annapurna Wschodnia (wsch. grań), Broad Peak (droga normalna) - projekt zrealizowany bez zdobycia głównej Annapurny z powodu konieczności udzielenia pomocy Tybetańczykowi[24][25] i w 2008 r. za Trawers Gasherbrum I 8068m i Gasherbrum II 8035 m oraz próbę na zach. ścianie Annapurnny zakończoną na grani szczytowej. Pomimo niezdobycia szczytu - pokonana została trudna droga na wielkiej ścianie[26].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Piotr Morawski publikował relacje z wypraw w magazynach podróżniczych i górskich, od 2008 roku miał swoją stałą rubrykę w magazynie „Góry”[27].

Pośmiertnie ukazały się jego książki:

  • Zostają góry: opowiadania, felietony, wspomnienia, Wydawnictwo Góry Books, Kraków 2010 ISBN 978-83-62301-00-3
  • Od początku do końca (wraz z żoną Olgą Morawską), National Geographic, Warszawa 2010. ISBN 978-83-7596-091-4
  • Od początku do końca (wyd. 2 zm.) (wraz z żoną Olgą Morawską), National Geographic, Warszawa 2010. ISBN 978-83-7596-172-0

Wejścia na wierzchołki ośmiotysięczników[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Lista pierwszych zimowych wejść na ośmiotysięczniki

Przypisy

  1. Piotr Morawski - biografia. piotrmorawski.com.
  2. Artur Paszczak: Wspomnienie o Piotrze Morawskim, "A-Zero", nr 1(16), 2009, s. 6-7
  3. 3,0 3,1 3,2 Marcin Miotk: Piotr Morawski zginął na Dhaulagiri. www.pza.org.pl. [dostęp 8 kwietnia 2009].
  4. Piotr Morawski w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2012-03-12].
  5. Janusz Kurczab: Zginął Piotr Morawski, wspinanie.pl
  6. Zabrały go góry – Piotr Morawski (1976–2009)
  7. Wiadomość została podana 17.04.2009 na stronie głównej TOPR
  8. Informacja na stronie Prezydenta RP z 16.04.2009.
  9. Odsłonięcie tablicy Piotra Morawskiego. wspinanie.pl. [dostęp 2012-03-11].
  10. RED: Ostatnie „pa” Olgi Morawskiej, N.p.m., styczeń 2010, nr 1 (106). npm.pl. [dostęp 2012-03-12].
  11. Memoriał im. Piotra Morawskiego - Strona główna
  12. Miej odwagę! – Memoriał im. Piotra Morawskiego. wspinanie.pl. [dostęp 2012-03-11].
  13. Miej odwagę! – Memoriał im. Piotra Morawskiego. national-geographic.pl. [dostęp 2012-03-12].
  14. Miej odwagę! Głosowanie rozpoczęte (2 luty 2011). wspinanie.pl. [dostęp 2012-03-11].
  15. Projekty wypraw zgłoszonych do Edycji 2010. alpinus-miejodwage.pl. [dostęp 2012-03-11].
  16. Zwycięska wyprawa. alpinus-miejodwage.pl. [dostęp 2012-03-11].
  17. Ostatnie dni głosowania na prace zgłoszone do II edycji Memoriału im. Piotra Morawskiego Miej odwagę! (29 lutego 2012). wspinanie.pl. [dostęp 2012-03-11].
  18. Projekty wypraw zgłoszonych do Edycji 2011. alpinus-miejodwage.pl. [dostęp 2012-03-11].
  19. Ogłaszamy zwycięzców!!! 11 marca 2012. alpinus-miejodwage.pl. [dostęp 2012-03-11].
  20. JEDYNKA 2005 przyznana!, 12 grudnia 2005. wspinanie.pl. [dostęp 2012-03-21].
  21. Laureaci "Jedynki". wspinanie.pl. [dostęp 2012-03-21].
  22. KFG zakończone - krótki raport, 12 grudnia 2005. wspinanie.pl. [dostęp 2012-03-21].
  23. Gra w stylu alpejskim (sylwetka Piotra Morawskiego), 5 luty 2012. kolosy.pl. [dostęp 2012-03-21].
  24. Jedynka dla Kingi Ociepki, 11 grudnia 2006. wspinanie.pl. [dostęp 2012-03-21].
  25. NAGRODA ŚRODOWISK WSPINACZKOWYCH - JEDYNKA : Finaliści Jedynki 2006 wyłonieni!. kfg.pl. [dostęp 2012-03-21].
  26. Finaliści Jedynki 2008 wyłonieni!, 2 grudnia 2008. wspinanie.pl. [dostęp 2012-03-21].
  27. Piotr Morawski. piotrmorawski.com. [dostęp 2012-03-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wojciech Nowicki: Góry, partnerstwo, życie - rozmowa z Piotrem Morawskim (luty 2008), "A-Zero", nr 1(16), 2009, s.8-13

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]