Piotr Wandycz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Piotr Stefan Wandycz (ur. 20 września 1923 w Krakowie) – polski i amerykański historyk, emerytowany profesor Yale University, znawca dziejów najnowszych Polski i Europy Środkowo-Wschodniej.

Syn Damiana Stanisława Wandycza i Stefanii z Dunikowskich. Do agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 mieszkał we Lwowie, gdzie zdał małą maturę. Po agresji ZSRR na Polskę jego rodzina przekroczyła granicę polsko-rumuńską, udając się do Francji. Tu w 1941 roku zdał maturę w Polskim Liceum im. Cypriana Norwida w Villard de Lans w nieokupowanej strefie Francji. W latach 1941-1942 studiował na uniwersytecie w Grenoble. W 1942 przedostał się do Wielkiej Brytanii i wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Służbę wojskową zakończył w stopniu podporucznika. Ukończył Cambridge University, gdzie uzyskał licencjat (BA) i magisterium (MA), a następnie London School of Economics and Political Science, gdzie w 1951 uzyskał doktorat (Ph.D.). Wyjechał następnie do USA, gdzie wykładał historię Europy Środkowo – Wschodniej i historię dyplomacji najpierw na Indiana University (1954-1966), później Yale University (1966-1997). Prezes Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce (od 1999); członek Rady Instytutu Józefa Piłsudskiego.

Członek Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk. Członek komitetów wydawniczych periodyków, m.in. Kosmas, Polin. Studies in Polish Jewry, The Polish Review, Niepodległość, Przegląd Wschodni, serii Annales of Communism (Yale University). Członek komisji doradczej Instytutu Studiów Politycznych PAN, Fundacji Artes Liberales, Czechosłowackiego Stowarzyszenia Nauk (SVU) oraz wielu innych stowarzyszeń zagranicznych, emigracyjnych i krajowych; członek zagraniczny Polskiej Akademii Umiejętności, Polskiej Akademii Nauk, honorowy członek Polskiego Towarzystwa Historycznego. Członek Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie. Laureat nagrody Fundacji Jurzykowskiego, Fundacji Guggenheima, nagrody im. Lenkszewicza, Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie, nagrody im. O. Haleckiego Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce, nagrody Instytutu Piłsudskiego. Otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego (1993), Université Paris I – Sorbonne (1997), Uniwersytetu Jagiellońskiego (2000) i KUL (2004). Jest autorem około 400 artykułów, recenzji i artykułów popularnonaukowych oraz książek.

Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta i Medalem im. Hlavki (nadanym przez Czechosłowacką Akademię Nauk).

Jego żoną jest Maria Teresa z Chrząszczów. Ojciec Anny Katarzyny, Joanny i Antoniego.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Bibliografie[edytuj | edytuj kod]

  • Barbara Rynkiewicz, Bibliografia prac Piotra Stefana Wandycza [w:] Studia z dziejów Polski i Europy w XIX i XX wieku. Księga dedykowana Profesorowi Piotrowi Stefanowi Wandyczowi, Gorzów Wielkopolski 2004, s. 13-30.

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • PAX EUROPEA. Dzieje systemów międzynarodowych w Europie 1815-1914, Arkana historii, Wydawnictwo ARCANA, Kraków 2003.
  • Cena wolności. Historia Europy Środkowo-Wschodniej od średniowiecza do współczesności, przeł. Tadeusz Wyrozumski, Kraków: Znak 1995.
  • The Landsof Partitioned Poland 1795-1918, Seattle 1984, polski przekład: Pod zaborami. Z: ziemie Rzeczypospolitej w latach 1795-1918, przeł. Wojciech Zajączkowski, Warszawa 1994.
  • Czechoslovak-Polish Confederation and the Great Powers 1940-43, Bloomington 1956.
  • France and her Eastern Allies 1919-1925. French-Czechoslovak-Polish Relations from the Paris Peace Conference to Locarno, Minneapolis 1962.
  • Zjednoczona Europa. Teoria i praktyka, (wraz z L. Frendlem), Londyn 1965.
  • Soviet-Polish Relations 1917-21, Cambridge, Mass. 1969.
  • The United States and Poland, Cambridge, Mass. 1980.
  • August Zaleski, minister spraw zagranicznych RP 1926-32 w świetle wspomnień i dokumentów, Paryż 1980.
  • Polska a zagranica, Paryż 1986.
  • Stracone szanse. Stosunki polsko-amerykańskie 1939-1987, Warszawa 1987.
  • The Twilight of French Eastern Alliances 1926-1936: French-Czechoslovak-Polish Relations from Locarno to the Remilitarization of the Rhineland, Princeton 1988.
  • O czasach dawniejszych i bliższych. Studia z dziejów Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2009.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Wandycz [w:] Polak w świecie. Leksykon Polonii i Polaków za granicą, Warszawa 2001, s. 332.
  • Henryk Bułhak, Piotr Wandycz. Historyk Polski na emigracji i w ojczyźnie, "Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej" 30 (1995), s. 14-16.
  • Andrzej Nowak, Wandycz Piotr Stefan [w:] Emigranci o sobie, „Arka” (1985), nr 15, s. 46-49.
  • Wandycz Piotr Stefan [w:] Villardczycy. Słownik biograficzny, red. E. Stączek, Wrocław 2000.
  • Rafał Habielski, Piotr Wandycz [w:] Leksykon kultury polskiej poza krajem od roku 1939, red. K. Dybciak, Z. Kudelski, t. I, Lublin 2000, s. 459-460.
  • Mieczysław Biskupski, Neal Pease i Anna Cienciała, Piotr S. Wandycz – Pionier badań w Ameryce nad dziejami Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, "Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej" 30 (1995), s. 5–13.
  • O federalizmie i emigracji. Reminiscencje o rzeczach istotnych i błahych, rozmowy przeprowadził Sławomir Łukasiewicz, Lublin 2003.
  • Marek Szczerbiński, Od polityki do historii. Zarys biografii Piotra Stefana Wandycza [w:] Studia z dziejów Polski i Europy w XIX i XX wieku. Księga dedykowana Profesorowi Piotrowi Stefanowi Wandyczowi, pod red. Janusza Farysia, Romana Nira i Marka Szczerbińskiego, Gorzowie Wielkopolski 2004, s. 7-12.
  • Piotr Stefan Wandycz. Doktor honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, red. Iwona Pachcińska, Lublin: Wydawnictwo KUL 2004.
  • Piotr Wandycz. Historyk — emigrant — intelektualista, red. Marek Kornat, Sławomir Nowinowski, Rafał Stobiecki, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Epigram 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]